VOV4.K’ho - Rơlao 40 nam lài, tơnơ\ mờ tu\ đah jum geh tơnklàs, ngai 23/5/1975, Kuang àng làng bol geh phào càr Dak Lak-do là mpồl lơh broă lài mờ mpồl ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar càr Daklak geh crơng gơs tàm tơngu me tơrgùm bal kuang àng geh phào 2 càr Dak Lak mờ Quảng Đức bal mờ ờ uă kuang bàng cau ling geh tơrgùm bơh ală càr tiah kơh bơnơm đah tô dà lơgar tus. Sơlèt mờ ală glar bòl, kòl jan kal ke, ală nam do, mpồl ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar càr Dak Lak neh lơh niam kơnòl sền gàr tiah nhàr dà lơgar, dong kờl lam sồr làng bol bơ\t bơtàu anih sền gàr kơl jăp gơnoar ù tiah nhàr dà lơgar, bơ\t bơtàu tiah nhàr dà lơgar lơngăp lơngai, ring niam tơnguh bơtàu.

Tàm tiah nhàr dà lơgar ngài mờ tiah tàm gùl càr Dak Lak di pơgăp 13 kơi sồ, ntum Ia Rvê, kơnhoàl Ea Su\p geh mờr nggùl khà hìu gơwèt rơ[ah, mờ geh uă làng bol là cau pa tus ơm kis ntrờn bơh tàm ală tiah ndai. Ù tiah ơnàng, gùng lòt kal ke, [òn ơm kis ờ tơrgùm bal, bơta ngăc ngar gam ờ uă, hơ\ là ală kal ke tus mờ broă tơnguh bơtàu lơh sa mpồl bơtiàn, gàr niam bơta lơngăp lơngai ờ do ờ dă tàm do dê. Đại uý Trương Văn Hoành, cau geh jơng tàm gah gùng dră bal mpồl ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar Ia Rvê pà g^t, lơh pôs ling geh tàm ntum do, mpồl ling g^t jơnau g^t wă làng bol dê là 1 tàm ală kơnòl kuơ màng lài ngan kờ` pơgồ bal tàm broă sền gàr ring niam tơnguh bơtàu tiah nhàr dà lơgar. Pờ uă ơdu\ bơsram sră, dong kờl làng bol bơh ală broă lơh dềt rơhền pah ngai, mpồl ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar neh dờp geh nùs nhơm pin dờn, đềt mềr làng bol dê. Kơnờm mờ hyơ\, ală nam do, tiah nhàr dà lơgar Ia Rvê ờ gơl^k geh cau sơgràm gan nhàr dà lơgar ờ di pal. Đại uý Trương Văn Hoành đơs: “Bol a` pơgồp bal nền nòn ngan mờ gơnoar atbồ, ală mpồl lơh broă tàm do sền gròi mờ lơh ală broă dong kờl làng bol tơnguh bơtàu lơh sa-bơta chài rơgơi-mpồl bơtiàn, bè pờ ală ơdu\ bơsram sră, lơh jăt ờ uă broă ròng kơnrồ, hơ\ sồng bơto pơlam ală broă ròng phan, tam phan làng bol in bè ală bơta phan tam di pal mờ ù tiah, trồ tiah tàm do, mờ lơh niam broă còp să, lam sồr ală hìu nhă geh sră dong kờl, hìu rơ[ah pah dơ\ geh ngai chờ, ngai satềp. Tàm broă lơh pah ngai, tàm hơ\ uă ngan là broă lơh mùl màl bơh tơl hìu nhă dê den bol a` tus dong kờl tơn, mờ pơgồp bal tơngu me lam sồr adăt boh lam… pơgồp bal tàm broă dong kờl làng bol iang nùs lơh broă sa kis niam tàm tiah nhàr dà lơgar, bal mờ cau ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar, bal mờ ală mpồl lơh broă tàm do tus bal sền gàr bơta lơngăp lơngai gùng dră bal, ờ do ờ dă mpồl bơtiàn, pơgồp bal tàm broă bơ\t bơtàu tiah nhàr dà lơgar sơlơ ngai sơlơ pràn kơl dang”.

Mpồl ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar Đá Bằng, do là tiah neh mu\t tàm rài tam lơh sền gàr tiah nhàr dà lơgar đah jum măt tơngai mu\t nam 1979. Jơnang cih măt 9 nă cau ling chơ\t màng tàm ù tiah do là cơng tàng pà go\ ală dơ\ tam lơh cui rơcai kờ` sền gàr ù tiah dà lơgar dê. Pơn jăt tai tơnguh bơhiàn khin cha jăk chài, lơh jăt ndrờm bal ală broă lơh tàm tiah nhàr dà lơgar, krăo ờm, sền gròi cau bal mờ rơndeh l^k mờ mu\t tus tàm tiah do, mpồl ling neh sền gàr niam gơl gùng nhàr dà lơgar mờ go\ ku\p 2 dơ\ pơn diang ờ di pal ma tuý. 3 nam pa do, pôs ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar Đá Bằng geh tai kơnòl pa là lơh jăt broă sền gàr cau bal mờ phan l^k mờ mu\t tềng tiah nhàr dà lơgar Dak Ruê pa geh pờ. Tềng đăp mờ kơnò, broă lơh pa, tàm hơ\ uă ngan là gàr niam broă lòt rê sùm làng bol kơnhoàl Ea Su\p, lơgar Việt Nam mờ kơnhoàl Konhet, lơgar Campuchia tài geh ală broă g^t gơ\p jơi nòi đềt mềr bal, Đại uý Lưu Minh Hưng, jăt jơng atbồ gah gùng dră bal, mpồl ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar Đá Bằng, tu\ do là mpồl ling sền gàr mpồng nhàr dà lơgar Dak Ruê đơs: “Mpồl ling neh lơh jăt mùl màl uă ngan tus mờ ală kuang bàng, cau ling bè gùng dà broă lơh bal mờ lơgar ndai, ală broă lơh bal mờ lơgar bơdìh Đảng dà lơgar, mờ broă lơh jăt kơnòl den geh ai bơta niam ngan làng bol in geh lòt rê, còp să ală cau pròc mhàm, gàr niam di jăt kơrnoăt adăt boh lam mờ tơl^k nùs nhơm tam klăc g^t gơ\p, lơh bơyô bal bơh làng bol 2 bơnah nhàr dà lơgar dê”.

Lơh jăt broă lơh bal mờ lơgar ndai, lơh broă bal mờ ală mpồl ling lơgar Campuchia, hơ\ kung là kơnòl mờ mpồl ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar càr Dak Lak neh lơh gơs kờ` gàr niam bơta lơngăp lơngai, ring niam, tơnguh bơtàu tiah nhàr dà lơgar. Trung tá Nguyễn Xuân Chiến, atbồ mpồl ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar Bo Heng pà g^t, bơdìh mờ broă jàu broă lơh jăt tơngai mờ ală mpồl ling lơgar đah ne, mpồl ling do gam sùm pơgồp bal tus sền gròi bal broă sền gàr tiah nhàr dà lơgar, mus pès gùng nhàr dà lơgar, lơh niam wơl `jrong, lơh geh cồng nha broă sơndră mờ sơgràm gan nhàr dà lơgar ờ di pal. Trung tá Nguyễn Xuân Chiến pà g^t: “Tài broă krơi is tàm rài kis phan bơna bơh ală cau lơgar đah ne dê gam ờ tơl, den mpồl ling neh sùm dong kờl bè phan sa, sơnơm sơm kòp… mìng is broă sơm kòp lài ngan den gah lơh sơnơm ling klàng mpồl ling dê kung sùm pà sơnơm, kham, sơm kòp làng bol lơgar đah ne in, ală cau lơi kòp jroă den geh yal tus gơnoar atbồ kờ` cèng cau kòp tus sơm kòp tàm anih dờng rơlao; kờp priă pah nam geh mờr 30 tơlăk priă. Den tàng, broă pơgồp bal là sơlơ ngai sơlơ đềt mềr mờ pin dờn bal”.

Đại tá Nguyễn Lương Hoà, đơng lam gah gùng dră bal mpồl ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar càr Dak Lak pà g^t, mờ gùng dà broă lơh “Pôs ling là hìu, tiah nhàr dà lơgar là [òn lơgar, làng bol ală kòn cau là oh mi pròc mhàm tòm”, mpồl ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar neh tus bal lơh ngan bơ\t bơtàu pôs ling, pơgồp bal tus tàm broă tơnguh anih lơh broă gùng dră bal, tơnguh bơtàu lơh sa-mpồl bơtiàn, pơgồp bal tàm broă tơnguh bơta ngăc ngar làng bol, tơnguh rài kis làng bol tàm tiah nhàr dà lơgar. Mìng is tàm 4 nam pa do, mpồl ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar càr Dak Lak neh bơyai lơh pờ 3 ơdu\ bơsram sră ai làng bol kis tàm tiah nhàr dà lơgar in, kham kòp, pà sơnơm ờ sa priă ai mờr 10 rơbô nă, lơh g^t nđờ 10 broă lơh gơrềng tus mờ rài kis làng bol, mờ pà g^t nđờ rơhiang nơm hìu ai ală hìu nhă kal ke tàm ală ntum tiah nhàr dà lơgar in. bơdìh mờ broă tơnguh khà kuang bàng cau geh đảng tus bal tàm ală [òn, mpồl ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar neh đềt mềr mờ làng bol, lơh jăt sền gàr tiah nhàr dà lơgar gùt làng bol kơl jăp, bơ\t bơtàu tiah nhàr dà lơgar lơngăp lơngai, ring niam tơnguh bơtàu.

Kờ` làng bol mờ gơ\p bơyô g^t loh rơlao tai bè broă lơh jăt kơnòl sền gàr gơnoar ù tiah, bơta lơngăp lơngai tiah nhàr dà lơgar tàm càr Dak Lak, cau ai tơng^t jơnau đơs Việt Nam tàm Tây Nguyên neh lùp Đại tá Phạm Quang Hùng, kuang bàng geh jơng tàm mpồl đơng lam Đảng càr, kuang atbồ đơng lam mpồl ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar càr Dak Lak.

-Ơ ồng, dan ồng pà git ală bơta gơlik geh tàm gùng nhàr lơgar Việt Nam mờ  Campcuhia mờ pôs ling gam mut lơh kơnòl atbồ, sền gròi?

Đại tá Phạm Quang Hùng: Ală bơta gơlik geh tàm gùng nhàr lơgar geh jàu atbồ mờ sền gàr den jòng ngan, uă ngan là ală bă brê dờng, hơ\ sồng dà dờng, dà croh tam cah tàm nhai mìu lòt rê kal ke ngan, nhai prang den trồ tiah duh rơ ồ ngan. Kuơ màng, tàm ală nhai lồi nam 2014 mờ bồ nam 2015, ală bơta gơlik geh tàm gùng nhàr lơgar càr Dak Lak geh uă bơta gơ rềng, ngan là broă lơh bơh ală gah, mpồl sò tơm mờ bol tàu dră bơh bơdìh, neh đơng lam ală mpồl lơh broă tàm dơlam bơ chồt, pơn dờm ờ uă làng bol kòn cau ơm kis bơh jo\ buơn đòm jat nàng sơr lèt dô gan tiah nhàr lơgar tus Campuchia. Den ală mpồl lơh broă bơh mpồl ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar neh mut lơh ringbal ală broă lơh, den tàng, tơngai lài tàm càr Dak Lak ờ lời gơlik geh broă lơi.

-Ơ ồng, 1 tàm ală broă lơh kuơ màng bơh mpồl ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar dê là dong làng bol tiah nhàr dà lơgar tơnguh bơta git wă, bơtàu tơnguh lơh sa, mpồl bơtiàn, bơt bơtàu mpồl rơcang gàr tàm làng bol tàm broă sền gàr gơnoar tờm, ngap lơngai tiah nhàr dà lơgar. Bè hơ\ den tàm tơngai lài, mpồl ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar càr Dak Lak neh mut lơh broă lơh do bè lơi?

Đại tá Phạm Quang Hùng:  Ală kuang bàng lơh broă lam sồr làng bol bơh mpồl ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar, neh git loh ală gùng dà broă lơh, ơm rềp làng bol, mblàng yal, lam sồr làng bol git ală kai bơh ală bol sò tơm dê, ba` iat, ba` đòm jat ală jơnau bơ chồt. Dơ\ 2 tai là cribơyai mờ ală kơnă mpồl Đảng, gơnoar atbồ ală kơnă, sền gròi rài kis phan bơna, nùs nhơm kung bè bơsong jơh ală bơta kòl yan nàng tơl nă cau in ndrờm git loh làng. Bal mờ broă mblàng yal, den bol a` mut lơh broă kham kòp, pà sơnơm làng bol in, hơ\ sồng bơyai lơh bơto bơtê chài rơgơi us mờ oh kòn làng bol kòn cau ờ git sră halà gơbàn wơl ờ git sră, hơ\ sồng mut lơh broă lơh dà sang kloh tàm ală ntum tiah nhàr lơgar, gơ jat mờ hơ\ là rơ wah ală broă lơh dong làng bol, bè dong sơntìl kơn rồ, be, kung bè pơlam làng bol bơta chài lơh kòi sre, tam chi sa plai tàm tiah nhàr lơgar, bơh hơ\ pơgồp bơnah tơnguh niam rài kis làng bol tàm tiah nhàr lơgar. Mờ kờ` lơh niam broă hơ\ den ală kuang bàng lơh broă lam sồr làng bol neh mut lơh 3 bal mờ làng bol, hơ\ là sa bal, ơm bal, lơh bal, đơs bal dà kòn cau; hơ\ sồng ai làng bol in git rùp să bơh kuang bàng, cau ling sền gàr tiah nhàr lơgar ngan ngồn là cau tờm tàm ală bòn, bơh hơ\ làng bol pin dờn, rềp mềr, tam klac, mơkung dong kờl mpồl ling sền gàr tiah nhàr lơgar tàm broă git ală bơta gơlik geh, hơ\ sồng pơgồp bal atbồ, sền gàr gùng nhàr lơgar, `jrong tồt tiah nhàr lơgar.

-Geh git bơh nam 2013, nàng tam klac rềp mềr rlau mờ làng bol, mpồl ling sền gàr tiah nhàr lơgar càr Dak Lak neh ai ală cau geh Đảng mut lơh broă lơh lam sồr làng bol rê pơrjum bal tàm ală mpồl đơng lam Đảng bòn. Cồng nha broă lơh do dê bè lơi ơ ồng?

Đại tá Phạm Quang Hùng:  Do là 1 broă lơh ngan ngồn geh cồng nha, tài lài ngan là ală oh mi rềp mềr tơn tàm hơ\, geh iat jơh ală bơta kơp kờ`, ală bơta bè mut lơh gùng dà broă lơh, bơta dong kờl bơh tơl bòn dê. Gơ jat bal mờ hơ\ den să tờm ală cau geh sồr kung geh tai bơta buơn nàng kơlôi sơnơng ală gùng dà broă lơh, hơ\ sồng git ală jơnau đơng pơlam bơh kơnă hơđang dê, bơh hơ\ nàng cribơyai mut lơh gơ in di pal. Den do là 1 broă lơh ngan ngồn geh cồng nha mờ pal geh mut lơh uă rlau tàm tơngai tus.

Ơi, ưn ngài ồng uă ngan.

Cau cih mờ yal tơng^t Ndong Brawl – K’ Duẩn