VOV4. K’ho - Sóc Bombo, tu\ do la [òn Bombo, xã Bình Minh, kơnhoàl Bù Đăng, càr Bình Phước la dùl tiah mờng  ngan mờ jơh mờ bol he. Do la tiah mờ làng bol kòn cau S’tiêng neh ờ  bòl glar  nàng geh phan sa tus cau ling tàm rài tam lơh mờ Mỹ. Rùp sa\ cau S’tiêng ngai mang piah kòi ròng ling neh geh mbồc ồng Xuân Hồng cau bơceh đơs crih geh bơta nàng bơceh đơs crih pơnrơ ngan “Tiếng chài trên sóc Bombo”. Tu\ do, rài kis pa neh tus tàm do, sơnam pa neh rê tus tàm Bombo.

            Gùng rê tus Bombo nam pa do chờ ngan. {òn rbah rài yau neh bơtàu tơnguh, pas gơs mờ hìu kia\, hìu mpàn niam ngan. Làng bol cau S’tiêng tam tìp la boh bơr la lùp lap bè kòi lồi nam tơnhàu geh ua\, điều plai ua\, kơphe tac yòm. Rê tus tàm do ngai do bulah ờ hoan gam klo ntas piah kòi ròng ling tai bơh làng bol cau S’tiêng bè rài yau mơya trơ wơl wơl, he geh iat sap ntas bơh ma\y ma\y kòi, kơphe, sap ntas klo gơlơh nggồr nggàc jơh mờ [òn. Sền go\ gơ lơh bè sơnam pa gam ta\ nhơm tàm làm ù tiah Bombo.

Pòng piah kòi satềp

            Tềng mpồng bơh nơm hìu geh blàng ìs ơnàng ìs điều, kơphe, ồng Điểu Lên gam lài yài hùc dà ce, chu jràu rhồm nhu\ mờng kuèng. Ồng lài do la dùl na\ cau kuang kac màng tàm [òn lơgar broa\ lơi kung git lơm, mờ la dùl na\ cau lơh broa\ sa mờng broa\ ngan [òn dê. Ồng gam gơ lơh chờ ngan, tài tàm nam hìu nha\ ồng geh rlau 2 rhiang tơlak pria\ bơh kòi, điều, kơphe. Jơh 9 na\ kòn ồng dê, kòn lơi kòn hơ\ kung geh ù lơh sa, geh hìu is, ờ ua\ rpu, kơnrồ, tàm hơ\ geh bal phan tam, biap sa, iar ơda ròng. Ồng đơs, muh mat ồng geh ai go\ bơta chờ hờp ngan:“Pal đơs ngan làng bol kòn cau S’tiêng tu\ do neh tam gơl ua\ ngan. Làng bol ờ gam mus brê lơh mìr tai mờ neh trơ yang ngan tàm broa\ tam điều, kơphe mờ ờ ua\ cao su. Rài yau sùm kis ntrờn tềng do, tềng  da\, [òn do ơm 2, 3 nam, [òn ne ơm 2, 3 nam, rài kis ờ ngap lơngai ngan. Tu\ do neh kis niam dùl [òn, hìu đam neh lơh kơljap, geh hìu bơsram, hìu sơnơm xã, oh kòn geh lòt bơsram, rềp hìu sơnơm, rềp hìu bơsram, rềp gùng lòt”.

            Ồng đơs is, làng bol cau S’tiêng tàm Bombo đơs bal la chờ ngan tài nam do, ờ mìng điều, mờ kơphe kung tac yòm. Ồng ai git: Plai điều tac di 32 rbô tàm dùl kg, kơphe den kung geh tus 42 rbô tàm dùl kg, tac tơn tềng suơn cau tus blơi, hìu lơi mìng geh 2, 3 lồ ù tam điều, kơphe la geh pria\ geh jền gơ bloh.

Dơ\ pơlòng ngai satềp

            Điểu Mon dùl na\ klau pơnu S’tiêng kis tàm tổ 2, [òn Bombo rơ\p rlau 30 nam, mơya neh ua\ nam đềt mềr ngan mờ suơn mờ sre tàm [òn lơgar, song ka rlau 6 lồ điều bơh hìu nha\. Bi neh lơh ngan bơcri bơta chài, tuh phơng, tam bơrlu\ bal kơphe tàm tiah mbur điều, tam biap, ròng rpu, kơnrồ, iar, ơda, kờp bal pah nam bi pềr geh mờr 200 tơlak pria\. Bi ai git:“Rài kis hìu nha\ a` tu\ do pơndrờm mờ lài neh gơguh ua\ ngan. Tàm nđờ nam lài, hìu nha\ a` gam ờ tơl, rài kis tu\ do neh tơl. Tu\ do geh bơh làng bol tàm [òn tờm ngan la bơh kơphe, điều, phan tàm…Jơh mờ [òn Bombo neh bơtàu tơngguh rlau, hìu rbah êt bloh, hìu nha\ a` kung pềr geh mờ neh lơh geh hìu niam đam hang rlau mờ lài, geh anih ơm niam rlau”.

            Tài bơh ù tiah dòr kơh bal mờ dà croh mờ ba\ ù tam  chi rlau 500 lồ, làng bol tàm Bombo neh lơh pràn lơh sa jat broa\ lơh bal suơn tơnau wàng, geh tam bơrlu\ bal, tam ua\ kàl, tam ala\ chi tam tac kas pria\. Broa\ lơh do di pal ngan mờ [òn lơgar, lơh geh pria\ geh niam làng bol in. Tàm nam tus, xã lơh ngan geh kờp bal tơl na\ cau la 22 tơlak pria\ dùl na\ cau, 90% hìu làng bol geh ngui đèng mờ dà sang kloh, pờ ơnàng ba\ ù tam chi, lơh pràn broa\ bơt bơtàu [ò lơgar pa.

            Bi Tô Hòai Nam, chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Bình Minh ai git:“Bol a` geh dong tơl ala\ bơta lài jơh la phan bơna lơh gùng lòt, ồs đèng pờ àng mờ dùl bơnah pria\ jền lơh hìu làng bol in. Bol a` kung neh geh broa\ lơh bloh kờ` làng bol geh dùl sa tềp hờm ram, tềm pềr, chờ hờp”.

            Sa tềp do, làng bol tàm Bombo hìu lơi kung blơi ngui phan bơna ua\ ngan, geh rcang lài tơl bè tơrnờm, cing mồng nàng `ô sa chờ hơp `ô lir bong geh kòi lồi nam, sa tềp bơhìan dà lơgar, mơ kung `ô sa chờ hờp broa\ lơh Tiah prap gàr chài rgơi kòn cau S’tiêng [òn Bom Bo neh lơh gơs tơngai lơh broa\ dơ\ 1, ơnàng ù tiah di 39 lồ mờ pria\ bơcri lơh git nđờ jơt tơmàn pria\. Broa\ lơh do geh lơh mo tơn tam gùl [òn Bombo, tiah rài yau la [òn Bombo pơnrơ ngan mờ broa\ piah kòi geh phe ròng cau ling tơng klàs tam lơh mờ bol sò tơm.

Hìu prăp gàr bơta chài rơgơi kòn cau Stiêng

            Tu\ do, tiah sền gàr neh lơh geh mpồl đơs crih tam ya  chài rgơi geh bal ala\ jơnau dròng cing, đơs crih tam ya geh ai go\ bơhìan niam chài ngan bơh cau S’tiêng. Đơs crih tam ya gơ rờm bal tàm sap teh gùng đơs crih geh ai go\ ngan bơh brê bơnơm neh gơ hòi ua\ ngan cau nac tus sền  Bombo. Bi Nguyễn Ngọc Lương atbồ Tiah prap gàr bơhìan chài rgơi kòn cau S’tiêng [òn Bombo đơs:“Tàm tơngai tus, bol a` geh ai ala\ hìu nha\ gam kơnòm geh dờp ala\ hìu geh lơh tàm tiah prap gàr,  ơm kis crơng gơs ala\ [òn van ho\a S’tiêng. Bol a`  bơyai lơh ai ala\ oh ơm, kis tàm tiah prap gàr, bơh ala\ oh geh gơ hòi gơ jà nac nhơl chờ tus sền mờ tus ơm tàm ala\ hìu bơh ala\ oh tàm tiah prap gàr”.

      Bol a` jat gùng Xuân Hồng-gùng mờ cau bơceh đơs crih neh bơceh đơs crih pơnrơ ngan “Tiếng chày trên sóc Bombo”, lòt còp ala\ broa\ lơh bơh tiah prap gàr chài rgơi kòn cau S’tiêng gam lơh gơs”. Gơ lơh bè tềng lơi hơ\ tiah do geh ntas sap đơs mờng gan jơnau đơs crih, geh gơl: “Sap đơs ciu rcau, jơnau đơs niam bơne\, sền tàm kòn mat drờm go\ tơl cau, dùl sap nho\ pin dờ` ngan rnàng tơnơ\ do…Kloh wơl sap ntas ring niam bơh mpal rnai piah tàm [òn Bombo”.

                                                                             Cau cih mờ yal tơnggit K’ Brọp