Nam 2014 pa do, Kon Tum la dùl tàm 8 càr geh bơcri pria\ bơh Gơnuar atbồ lơgar Ai Len dê tàm tơnggu me broa\ lơh 135 tơngai dơ\ 3. Nàng khà dong kờl cèng wơl cồng nha ua\ ngan rlau jơh, càr neh mut ngui mờng chài ala\ rơndap broa\ tơmù rbah lài hơ\, ngan la jàu ala\ ntum lơh cau tờm bơcri mut lơh ala\ broa\ lơh, rơndap broa\ tàm [òn lơgar. Jơnau do geh cih bè cồng nha broa\ lơh bơcri pria\ tus mờ làng bol kòn cau tàm Kon Tum nam lài.
Đăk Psi la ntum uă ngan kal ke bơh kơnhoàl Đăk Hà, càr Kon Tum dê. Bơh priă bơcri bơh Broă lơh 135 tơngai dơ\ pe, rơndăp broă lơh dong kờl tơr mù rbah PRPP…, ntum neh lơh uă broă geh kuơ ngan drơng tàm broă lơh sa mờ rài kis bơh làng bol dê, bè gùng lòt, bơ tơt rbòng dà…Ală hìu rbah gam geh dong kờl priă jền nàng ròng kơn rồ me. Nam 2014 do, kơnhoàl geh 560 hìu klàs bơh rài kis jơgloh rbah; khà hìu pa jơh rbah kung gơmù rlau 80%. Ồng Đinh Văn Hùng kuang atbồ Anih duh broă làng bol ntum Đăk Psi, pà gi\t:“ Ntum bol an\ lơh geh ală bơta bơtàu tơnguh uă ngan. Lài do, phan bơna tàm ntum kal ke ngan rbah rbừp ngan, tu\ do, ntum bol an\ kung neh niam ngan; pơndrờm mờ ờ uă tiah, ờ uă ntum tàm ală kơnhoàl ndai tàm càr, den ntum bol an\ kung bơtàu tơnguh rlau”.
Kon Tum geh dong kờl 61 tơmàn priă bơh priă bơcri Gơnuar atbồ lơgar Ai Len dê, tàm tơngume Broă lơh 135 tơngai bơh nam 2013- 2015. Mpồl lơh broă kòn cau càr neh pơ gồp bal mờ ală [òn, ntum uă kal ke, kờp sền wơl mờ tă pơ gồp jơnau đơs bơh làng bol dê bè broă săc rơ wah broă bơcri priă lơh. Jăt ồng Đặng Luật kuang jăt jơng atbồ Mpồl lơh broă kòn cau càr Kon Tum, ală broă lơh, rơndăp broă lơh ndrờm geh bơta ring bal uă tàm làng bol bòn lơgar; làng bol jơh nùs tus bal gròi sền tàm ală tu\ lơh. Kuơmàng, uă ngan broă gơ wèt Broă lơh 135 tàm càr ndrờm bơh kơnă ntum lơh cau tờm bơcri priă lơh:“ Tus nam 2014, gùt càr neh tam pà ai 39 tàm 54 ntum lơh cau tờm bơcri priă lơh ală broă, rơndăp broă lơh gơ wèt Broă lơh 135. Gơ wèt mờ ală ntum geh tơl pràn jak den jàu lơh cau tờm bơcri priă lơh 100% priă jền. Ai ntum pràn jak ờ huan geh uă, den jàu ală broă geh broă lơh dềt, priă bơcri ờ uă rlau 500 tơlak. Mìng is gơ wèt mờ priă dong kờl bơh Gơnuar atbồ lơgar Ai Len dê, tàm broă rơndăp lơh, nam 2013 tus nam 2015, neh săc rơ wah 5 ntum geh tơl pràn jak nàng jàu lơh cau tờm bơcri priă lơh 5 broă jăt broă rơndăp lơh”.
Càr Kon Tum kung là dùl tàm ală càr geh dờp bơta dong kờl bơh Broă lơh jơnau kờ` dà lơgar tơr mù rbah kơ\ kơl jăp tơngai bơh nam 2013- 2016. Càr neh lùp jơnau kờn dong kờl bơh làng bol dê. Cồng nha lùp geh là, làng bol kờn geh dong kờl priă nàng blơi kơn rồ me ròng.
Mơya, priă bơcri ờ geh uă, tàm tu\ khà kòn cau rbah tàm càr geh uă ngan. Khà priă bơcri ai tơl hìu in ờ tơl nàng blơi dùl nơm kơn rồ kòn, den ờ go\ di đơs tus kơn rồ me. Tềng đăp bơta geh ngan do, Gah lơh broă cau ling sồt să mờ mpồl bơtiàn càr Kon Tum neh bơyai mờ Anih duh broă làng bol càr Kon Tum sồr pơ gồp bal priă bơcri bơh ală broă lơh, broă lơh 30a…Tơl hìu rbah geh càn 10 tơlăc priă bơh broă lơh, 10 tơlăc priă bơh Anih priă jền dong kờl cau rbah, tơl blơi dùl nơm kơnrồ me. Làng bol geh càn priă mờ ờ go\ gơtìp sa priă cồng tàm 3 nam sùm. Tơ nơ\ 3 nam, khà priă do geh ai tàm pơdar ai ală hìu rbah ndai in càn nàng blơi kơn rồ. Ồng Nguyễn Trung Thuận kuang jăt jơng atbồ Gah Lơh broă cau ling sồt să mờ mpồl bơtiàn càr Kon Tum, đơs la:“ Làng bol kung kờn ngan mờ broă lơh do, tơr mù bà nùs nhơm kơ\p kơldìng wơl, ai pà gời. Bơnah priă bơcri bơh broă lơh jơnau kờn dà lơgar tơr mù rbah dê ai mìng geh 10 tơlăc priă lơm, blơi kơn rồ dềt kung ờ tơl sơl. Càn priă bơh ală priă jền ndai dê, tơr gùm jơh wơl den gơtùi blơi geh kơn rồ dờng rlau. Mờ ròng gơ kung bươn rlau. Broă lơh do bơh càr Kon Tum dê là tơr mù ai pà gời hời rơ hời, mờ ai càn tàm pơgăp 3 nam, tơr gùm bal ală bơnah priă jền ndai tàm broă lơh do”.
Bơh bơta pơ gồp bal geh cồng nha, kơnhoàl Ngọc Hồi neh hòi jà làng bol pà ù, ngai lơh broă nàng lơh ală gùng lòt tàm bòn tàm ală [òn Dục Nhầy pe, di ntum Đăk Dục, [òn Ke Doi, [òn Tà ka di ntum Bờ Y, [òn Đăk Giao, [òn Đăk Long di ntum Đăk Sú, lơh hìu chài rơ gơi bòn, hìu bơsram ơdu\ bơh sơn rờp…Ală broă lơh di tơngai pơrgon lơh gơs, lơh niam mờ ai ngui geh cồng nha, lơh geh bơta bươn ngan ai làng bol in tàm broă lòt rê, lơh broă lơh sa, geh bơta ring nùs bal uă ngan bơh làng bol dê. Ală broă dong kờl sơntìl, phan ngui lơh broă sa bè sơntìl chi tam, phan ròng, phơng sih, ding bồm sơnơm tu, măi toès `hơt…ndrờm jăt jơnau kờn bơh làng bol dê, di cau, niam ngan mờ di tơngai kàl. Bơta dong kờl do neh pơ gồp bơnah kuơmàng nàng làng bol in tam gơl tờm chi tam phan ròng, tơn jơh jơgloh tơr mù rbah.
Bơta geh ngan, ală broă lơh ngan bè pà kơnrồ, lơh hìu dong kờl, dong kờl priă jền, sơntìp chi tam phan ròng, bơto pơlam bơta jak chài pa tàm broă lơh sa bơh gơnuar atbồ tiah do dê digơlan ờ lơh geh cồng nha dilah làng bol ờ lơh ngan is. Jơnau kuơmàng ngan rlau jơh kung gam là jơnau git wa\ lơh ngan is mờ bơta jơh nùs lik klàs rài kis jơgloh rbah bơh tơl nă cau dê.
}au mblàng Lơ Mu K’ Yến.
Viết bình luận