VOV4.K’ho – Tơl jơi bơtiàn kòn cau, tơl ù tiah [òn lơgar ndrờm geh ală bơhiàn rơgơi is niam bơne\ ngan. Gơ wèt mờ cau Mông Lềnh tàm Mù Cang Chải, càr Yên Bái, den banh Pá Dù ờs mờng bơh yau, mờ broă tru\ gơm banh krơi is ngan, lơh geh bơta bơkah [ô thồm ờ gơtùi hiu\ ngan tus mờ khat cau lơi neh geh tu\ sa banh do.
Là cau Mông Lềnh tàm Mù Cang Chải, càr Yên Bái, ndrờm bè cau lơi kung gi\t lơm tru\ gơm banh Pá Dù bơh ồng mò, mè bèp bơto yal wơl mờ sền do là dùl phan sa bơkah ngan bơh kòn cau khi dê. Tơl hìu bơnhă cau Mông tàm do peh sur ờ go\ tu\ lơi mờ hiu\ jơnau rơ wah puăc sur pơrlang, puăc tơngi bơkah ngan rlau jơh nàng gơm banh Pá Dù.
Jat jơnau đơs bơh làng bol dê: Pá là banh, Dù mìng là măt hòi chi Dù (là dùl tờm chi brê mìng geh tàm tiah kơh bơnơm Mù Cang Chải lơm), Pá Dù hơ\ là banh Dù. Nàng lơh geh banh Pá Dù bơkah [ô thồm, làng bol pal rơ wah sur dờng pràn, tah tơl bơnah puăc pơrlang bơkah ngan rlau jơh, hơ\ sồng tah ai tơngi, cèng tah dềt puăc pơrlang mờ tơrdih lề, tơnơ\ hơ\ pơnđùm mờ boh, tiêu, mre\ di nhàm. Mờ banh Pá Dù ờ gơtùi ờ geh nha Dù. Nha Dù ris geh làng bol pik bơh tàm brê cèng rê tàm hìu, ràu goh, ciă dềt klài bal mờ puăc pơrlang neh tơrdih lề neh te\ tơl boh bòk ngòk hơ\ sồng pồt wil dờng ndrờm kàr bơngàn sàu piang, tơnơ\ hơ\ ai puăc tơngi klơm wơl bơnah puăc pơrlang neh klài mờ nha Dù mờ cèng chàng tàm glah tơngi bềng. Nha Dù tu\ tah ciă dềt ờ go\ di lơh lề, geh bè hơ\ tu\ he chàng hơ\ sồng geh bơta [ô thồm đềt bơh nha Dù dê, bơta lơbơn lơngồt bơh puăc pơrlang dê tàm dơlam mờ bơta rơhưm rơbă bơh puăc tơngi klơm đah bơdìh dê.
Bi ùr Giàng Thị Tồng, ơm tàm [òn Dề Thàng, ntum Chế Cu Nha là dùl nă cau sùm lơh banh Pá Dù, pà gi\t: Tu\ klơm puăc tơngi tàm bơnah puăc pơrlang tàm bơrlu\ bal mờ nha Dù pal klơm kơl jăp nàng tu\ he cèng chàng, tơngai tàm glah chàng ờ gơmu\t tàm puăc tàm dơlam, tu\ sa ờ gơtìp pơl hi\c, pal kah là ồs tu\ chàng banh pal hìt ndrờm bal, ồs dilah hơng ir den gơ sa lơh bơtang bơnah puăc tơngi đah bơdìh, lơh roh bơta [ô bơkah ngan tàm dơlam banh: “Pah tu\ hìu peh sur, hìu a` ndrờm lơh banh Pá Dù. Do là phan sa bơkah ờs mờng bơh yau bơh cau Mông Lềnh dê neh geh bơh jo\ rài ngan. Nàng geh banh Pá Dù bơkah ngan tơnơ\ tu\ peh sur pal tah ai puăc tơngi, mờ rơ wah puăc pơrlang bơkah ờ go\ di ràu, mờ pal lời tơn bè hơ\, hơ\ sồng ờ gơtìp gơmu\t tơngi tu\ he chàng, bơdìh mờ ală phan te\ bè boh, tiêu mre\ den ờ gơtùi ờ geh nha Dù”.
Banh Pá Dù ờs mờng bơh yau bơh cau Mông tàm Mù Cang Chải dê tu\ do ờ mìng gam geh lơh nàng ngui sa tàm pah dơ\ sa pah ngai bơh hìu bơnhă dê tai ờ, mờ neh gơ gơs là phan sa bơkah pơnrơ ngan geh uă ngan cau năc nhơl chờ kờn sa. Tu\ Pá Dù geh kuă kle\ bơh glah chàng dờng gam duh ngan, làng bol ai pềs koh gơs ală bơnah banh dềt, sa bơrlu\ bal mờ ală bơta biăp sa ris tàm sươn hìu, bè: nha [ô, biăp sơlăt, han ngo…hơ\ sồng iu\ tàm dà tương bơkah geh lơh bơh mre\ phe mờ tòih dum phồng. Banh Pá Dù geh ngui nàng sa tàm tu\ `ô ơlak bơkah ngan, dong cau năc sa lơh tơn roh jơh bơta mrềt noăt bơh brê bơnơm dê. Bi Đinh Văn Thắng, là dùl nă cau năc nhơl chờ tàm Hà Nội, đơs bè do: “Là dùl nă năc lòt nhơl lòt còp tiah nhơl chờ tiơng pơnrơ dà lơgar sre kai ntùng Mù Cang Chải, dơ\ sơnrờp a` geh kơno yal bè banh Pá Dù. Bơh lùp a` gi\t broă lơh banh, Pá Dù geh lơh bơh puăc tơngi sur dê, puăc pơrlang tah dềt mờ tơrdih lề mờ klài mờ ală phan te\ ờs mờng bơh cau Mông dê. Bơh sa, a` ờ gơtùi đơs ngan, bơta sơbăt bơh nhai dù dê, rơhưm bơkah lơbơn lơiang bơh puăc tơrdih lề mờ puăc tơngi dê. Kơ\p kờn là tàm dùl tơngai rềp ndo geh lòt tus tai Mù Cang Chải nàng sa banh do”.
Nàng [ươn tàm broă lơh tàm hìu bơnhă mờ lơh nàng tăc mờ năc lòt nhơl in, tu\ do, uă hìu làng bol cau Mông tàm Mù Cang Chải neh tam chi Dù tàm sươn hìu. Bi Hờ A Câu ơm tàm [òn Chế Cu Nha, ntum Chế Cu Nha, kơnhoàl Mù Cang Chải neh bal mờ hìu bơnhă lơh dùh hìu tăc phan `ô sa, tàm hơ\ sùm geh banh Pá Dù là phan sa tờm drơng năc lòt nhơl in. Bi Câu chờ hờp, pà gi\t: “Lài do, hìu bơnhă a` sùm lơh banh Pá Dù tàm dơ\ sa tềp, tàm dơ\ `ô bau, tàm dơ\ `ô lir bông. Ai tu\ do, den he kờn yal tơngi\t uă bè banh Pá Dù nàng uă cau in sa bal phan sa ờs mờng bơh yau do bơh cau Mông dê tài gơ là pơnrơ ngan mờ geh bơta bơkah krơi is ngan”.
Bơta bơkah bơh banh Pá Dù dê tu\ sa mờ `ô ơlak [e\ mờ phe bơkah [ô thồm ngan tàm ngai trồ tiah mrềt noăt tàm tiah kơh bơnơm là jơnau hòi jà, lơh cau năc in ờ gơtùi ờ tus tai mờ Mù Cang Chải nàng geh sa phan sa bơkah pơnrơ is ngan bơh làng bol cau Mông tiah do dê”.
Cau cih mờ yal tơngi\t- Lơ Mu K’ Yến
Viết bình luận