VOV4.K’ho- Mờ bơta kờn gơboh lời ai ală kơnòm bơsram kis tàm tiah kal ke uă siơ\u siar in, ùr pơgru H’Kim, bơto tàm Hìu bơsram kai I Trưng Vương, ntum Trường Xuân, kơnhoàl Dak Song, càr Daknông neh tus tàm tơl hìu làng bol jà mè bèp ai oh kòn in lòt bơsram. Ùr pơgru geh nùs nhơm niam tam pà bal piang sàu, àu soh bulah rài kis să tờm kung r[ah lơ ời sơl nàng pà ai kơnòm bơsram kờn gơboh in. Tơngkah Ngai cau pơgru Việt Nam 20/11 pah nam, phan pà dờng ngan rlau jơh bơh ùr pơgru H’Kim mờ ală pơgru ndrờm kal ke bal dê là geh sền go\ ală oh sùm lòt bơsram tơl mat.

Nam 1995, jơh bơsram Gah lơh pơgru bơto kai I, Hìu bơsram dờng Tây Nguyên, ùr ơruh kòn cau M’nông sơnđan là H’Kim neh rê wơl hờ [òn lơgar tờm bơto sră ai kơnòm bơsram ntum Trường Xuân, kơnhoàl Dak Song, càr Daknông in. Rlau 20 nam bơto tàm Hìu bơsram kai I Trưng Vương, ùr pơgru H’Kim, pà gi\t: gơ wèt mờ cau pơgru bơto tàm tiah kal ke, bal mờ broă bơto sră, jơnau kuơmàng ngan rlau jơh kung gam là gàr geh kơnòm bơsram lòt bơsram tơl mat sùm. Pơgru H’Kim, đơs:

“Bơta geh ngan tu\ do, tàm ală hìu bơsram kung geh jơnau ală oh sơrbì bơsram ờ go\ dan gơnoar, dùl bơnah kung là tài bơh mè bèp ală oh ờ go\ pơn dờm pơnđiang, ờ bơto pơlam oh kòn he dê in sồr lòt bơsram, den tàng là broă gi\t wa\ bơh làng bol tàm [òn dê kung gam ờ hềt jak chài sơl…Pơgru bol a` kung muat jrùm sơl tu\ mờ kơnòm bơsram lòt bơsram sơrbì bơsram sùm, sơr bì bơsram ờ go\ dan gơnoar. Bol a` lơh ngan pơndờm pơnđiang ală oh sồr lòt bơsram tơl, tus tơn tàm tơl hìu jà lơh bè lơi nàng mè bèp mờ ală kơnòm bơsram in gi\t mờ gi\t wa\ geh broă lòt bơsram là kuơmàng ai rài tơnơ\ do ală oh dê in”.

Ùr pơgru H’Kim mờ ală kơnòm bơsram he dê

Oh H’Hương, kis tàm [òn Jâng play 2, là dùl tàm khà uă ngan kơnòm bơsram neh geh ùr pơgru H’Kim tus tơn tàm hìu jà mè bèp ai lòt bơsram. Nàng dong oh H’Hương geh lòt bơsram, ùr pơgru neh tă pơgồp àu mpha lòt bơsram pà oh in, blơi phan sa dong kờl hìu bơnhă oh in, hơ\ sồng đơs yal ală bơta kuơ bơh broă bơsram sră dê nàng mè bèp oh dê in gi\t. Oh H’Hương, yal bè do:

“Oh nam do 9 sơnam, oh pa mu\t ơdu\ 1. Lài do oh ờ geh lòt bơsram tài bơh ờ geh piang sàu, ờ geh àu mpha nàng soh. Ùr pơgru H’Kim pà phan sa oh in, pà oh in àu mpha nàng soh lòt bơsram, jun oh tus tàm ơdu\. Oh kờn ngan lòt bơsram, oh kờn gi\t sră, kờn gi\t cih mat oh dê, kờn bơsram nàng tơnơ\ do geh broă lơh kơ\ kơl jăp nàng dong kờl mè bèp oh dê”.

Hìu bơsram kai I Trưng Vương geh rlau 870 nă kơnòm bơsram, tàm hơ\ geh mờr 1/3 là kơnòm bơsram kòn cau. Bơh nam 2009 tus tu\ do, tu\ geh pồ lơh kuang jat jơng atbồ Hìu bơsram, ùr pơgru H’Kim sơlơ geh uă tu\ nàng sền gròi dong kờl niam rlau tai ai oh kòn làng bol kòn cau in. Pơgru lam crơng gơs mpồl lam sồr mè bèp kơnòm bơsram jun kòn lòt bơsram; mpồl cau pơgru bơto tai. Mờ ală oh tus sơnam lòt bơsram mơya ờ hềt geh sră cih mat nam deh, pơgru să tờm tơn bơto pơlam hìu bơnhă lòt tus Anih duh broă làng bol ntum lơh sră cih mat nam deh ai ală oh in. Dong ală oh geh rài kis kal ke geh àu mpha kơnòm bơsram nàng lòt bơsram, pơgru jà tă pơgồp tàm hìu bơsram mờ ală hìu bơsram rềp bal. Nàng ală oh ờ bàs sìl, pơgru H’Kim dan mờ hìu bơsram jàu ală cau pơgru kòn cau in tàm dong kờl bal mờ cau pơgru atbồ ơdu\, đơs mờ bàr dà ai ală oh in [ươn gi\t. Kơnờm bè hơ\ mờ khà kơnòm bơsram là kòn cau kis bơh yau dùl bă tiah lòt bơsram ngai sơlơ uă tai mờ ờ geh kơnòm bơsram lơi sơrbì bơsram. Đơs bè ùr pơgru H’Kim, klau pơgru Đoàn Trung Quế, Kuang atbồ Hìu bơsram kai I Trưng Vương, pà gi\t:

“Bơtuah ngan tàm hìu bơsram geh ùr pơgru H’Kim, Kuang jat jơng atbồ Hìu bơsram, den tàng bè hơ\ jơh ală broă lơh geh gơrềng tus cau kòn cau kung bè bơta dong kờl bơh kơnòm bơsram dê den Mpồl kuang atbồ Hìu bơsram kung jàu ùr pơgru Kim in lơh sơl. Tài bơh jơnau đơs bơh pơgru dê mờ bơta pin dờn tơn bơh ùr pơgru dê gơ wèt tus mờ làng bol den khi iang nùs rlau uă ngan. Ùr pơgru H’Kim là dùl nă cau jơh nùs ngan tàm broă lơh, lơh broă srơh den pơgru lơh duh hồl ngan”.

Kơnòm bơsram Hìu bơsram kai I Trưng Vương lơh đơs crih tam ya bal chờ gờm Ngai cau pơgru Việt Nam

Rlau 20 nam lơh broă bơto kơnòm, rlau 20 dơ\ tơngkah ngai cau pơgru Việt Nam, gơ wèt mờ pơgru H’Kim mờ ală pơgru kis tàm tiah kal ke, phan pà dờng ngan rlau jơh là geh sền go\ ală oh chờ hờp duh hồl tàm [làng hìu bơsram bềng bơta àng tơngai sòl. Ùr pơgru H’Kim, đơs bè do:

“Tus ngai den gơ tus tai, ngai 20/11 pah nam là Ngai jờng rơ cau pơgru, jơnau mờ bol a` kơ\p kờn, mờ jơnau lơh bol a` chờ hờp ngan rlau jơh là ală kơnòm bơsram lòt bơsram tơl, tơryang bơsram mờ bơsram jak, dờn bơr mè bèp dê. Hơ\ là phan pà geh kuơ ngan dờng ngan rlau jơh pơndrờm mờ phan bơna lơi mờ ală oh pà cau pơgru in. Hơ\ là phan pà mờ bol a` sùm kơ\p kờn tàm ală kơnòm bơsram pà cau pơgru in tàm ngai 20/11”.

Cau cih mờ yal tơngi\t- Lơ Mu K’ Yến