Hìu hờđang ờ mìng la bơta pơnrơ. mờ gam la dùl anih prap ơn bơta hài rgơi niam ngan bơh kòn cau Thái tàm Mường Lò, càr Yên Bái. Mơya tềng đap ala\ tam gơl bơh rài kis, ala\ hìu hờ đang bơhìan gam rhời gơbàn gưtìp roh jơh, ala mờ hơ\ la ala\ hìu lơh pa. Jơnau “Pơhìn roh dùl pơnrơ niam chài chài rgơi bơh kòn cau Thái tàm Mường Lò” geh đơs bè bơta geh ngan do tàm [òn drà Nghĩa Lộ, càr Yên Bái.
Hìu lơh hơđang geh tiah sơnđan là hìu rơng bơh cau Thái dê, là hìu kơ\ kơl jăp ngan, ko\ng geh mờ ală bơta ờ niam ngan bơh trồ tiah dê. Nàng lơh geh hìu lơh hơđang di bè nùs kờn, cau Thái rwah ală dơm chi niam lơh jrong hìu, rơkàng tìm mờ ja. Hìu lơh hơđăng ờs mờng sùm jơnhoa rlau mờ măt ù di pơgăp 2 thơk, bơnàng hìu geh lơh mờ đơr, gle, sơkàr halà mờ mpàn. Hìu sền gơlơh bè bal hiă ngan mơya kơ\ kơl jăp ngan. Hìu lơh hơđang yau bơh cau Thái dê tu\ lơi kung lơh cơldu\ yah, hìu geh lơh sền ndrờm bè rùp să bơh dùl nơm kòp gam ntàu. Jăt yal yau yal wơl bè do, den yàng kòp neh bơto cau Thái in broă lơh hìu bè rùp dùl nơm kòp ơm ntàu nàng pleh geh mờ dà ko\ dà cò, mờ phan brê jàn. Khau cút là 2 nơm dơm chi ơn tàm bơkăng bal jăt rùp hình chữ X tềng hơđăng rkàng hìu là jơnau pơrya bơh ngke rơpu, là jơi phan mùl gơ lơh rềp mềl ngan mờ rài kis lơh kòi sre, mờ yal yau crơng gơs bòn rò ù lơh sa bơh cau Thái jù tàm Mường Lò dê. Tàm cơldu\ hìu tam gùl la bơnhă ồs. Hìu lơh hơdang mùl go\ ngan bơh cau Thái jù dê sùm geh 2 nơm ntùng, ơn bàr gah, guh mù krơi is, kai ntùng poh cờn pơrya tus 7 nơm huềng sùan bơh cau klau dê, ai kai ntùng 9 cờn là jơnau pơrya tus 9 nơm huềng suàn bơh cau ùr dê.
Jơt nam lài, ală hìu lơh hơđăng ờs mờng bơh yau gam uă ngan tàm Nghĩa Lộ mơya, tu\ do ờ huan geh tai, ala tàm hơ\ là ală hìu sơmăng pa lơh, hìu lơh tàm ù mờ ală hìu lơh hơđăng jăt hìu pa mơya krơi ngan. Mìng kờ` lòt tus dùl bòn dềt bè [òn Chao Hạ 1, ntum Nghĩa Lợi là gơtùi sền go\ loh jơnau do. Jơh dùl bòn mìng gam wơl bàr pe nơm hìu lơh hơđăng ờs mờng bơh yau, ala tàm hơ\ là ală hìu pa. Hìu bơnhă pa bau den lơh hìu sơmăng, lơh hìu tàm ù gơ in bươn mờ bươn lơh, ală hìu kung gam kờn sơl hìu lơhđăng den lơh tam gơl pa uă ngan pơndrờm mờ hìu lơh bè hìu lài do. Kuơmàng geh hìu lơh tơn hìu lơh hơđăng jơnhoa tus 3 cờn mờ jrong chi tàm tơrbo\ mờ bêtông, rơkàng hìu tìm mờ sơlo, jơnhoa rơkhung rơkhường tàm gùl bòn. Cau tàm bòn lòt gan sền go\ gơlơh krơi ngan, cau bơh bòn ngài tus den gơlơh ntrơ\t să. Ồng Lò Văn Tuyên, là cau tàm hìu bơnhă do đơs:“ Lơh bè do nàng hìu gơlơh ha pah mờ rơđãi rlau, jơnhoa den tàng sền go\ geh ù tiah tàm sươn sre. Oh lơh gơlơh krơi rlau dùl ết pơndrờm mờ hìu lơh hơđăng ờs mờng bơh yau mơya kung gam lơh jăt bè ală broă lơh hìu lơh hơđăng rài yau dê sơl”.
Kung tàm [òn Chao Hạ 1, hìu bơnhă bi ùr Lò Thị Dựa, pa lơh gơs hìu lơh hơđang là jơnau kơ\p kờn sùm bơh jo\, lơh jơh mờr 900 tơlak priă. Kung gam gàr geh rùp să hìu lơh hơđang ờs mờng bơh yau, mơya phan ngui nàng lơh hìu neh jơh tam gơl. Dơm chi geh lơh ala mờ bê tông, bơnàng hìu lă găc, rơkàng tìm mờ fibrô sơmăng ala mờ rơkàng hìu lơh mờ ja, ala bơnhă ồs mờ dùl nơm hìu bềp geh lơh is, rồm hìu geh lơh ha pah rơđãi ngan geh lời anih ai ală cơldu\ ndơp in…Bi ùr Dựa pà gi\t, lơh hìu bè hơ\ tài ờ blơi geh dơm chi, ờ blơi geh phan nàng tìm, kung ờ gam geh tai cau gi\t lơh hìu lơh hơđăng bè lài do tai. Bi ùr Dựa đơs:“ An\ lơh hìu do kờ` lời wơl ală bơta neh geh ờs mờng bơh yau nàng wa\ năc nhơl chờ tus ơm rlô mờ ơm kis bal mờ hìu bơnhă. Mơya, tài rài kis den tàng pal tam gơl te\ dùl ết…Mơya, den kung gam lơh ngan lơh geh hìu bè rùp nkgời kòp, kung gam geh sơl bàr nơm chi ơn tàm bơkăng tềng hơđăng rơkàng hìu…Hìu do kơp kờn tu\ năc tus ơm rlô să den ờ go\ gơlơh krơi sơbơi ir…”.
Tàm [òn Chao Hạ 1, hìu lơh hơđang bơh bi ùr Lương Thị Chung ndrờm bè gàr geh bơta mùl go\ bơh hìu lơh hơđang ờs mờng bơh yau dê, bulah neh geh lơh wơl. Tu\ do, hìu wa\ rlau 200 dơ\ năc pah nam kung gam gàr geh jơh ală bơta mùl go\ ờs mờng bơh yau. Bulah bè hơ\, tàm hìu do, kung gam sền go\ geh dùl bơta tam gơl, hơ\ là ờ gam bơnhă ồs tàm bơnàng hìu tai. Jăt bi ùr Chung mờ ală hìu bơnhă cau Thái dê yal, den tu\ do rài kis pa ờ ai gơnuar gàr geh jơnau hơ\. Broă lơh geh dùl nơm hìu gàr geh jơh ală bơta ờs mờng bơh yau là jơh dùl broă lơh ngan bơh hìu bơnhă bi dê, tàm tu\ tơngai lơh hìu 2 cờn gam bươn rlau mờ lơh geh dùl nơm hìu lơh hơđăng di bè jơnau he kờn. Bi ùr Lường Thị Chung, yal bè do:“ Bơh nam nhai, den tu\ do, hìu lơh hơđang ờs mờng bơh yau geh uă bơta tam gơl pa, mơya an\ kung gam lơh ngan sền gàr hìu bè do, gàr wơl bơta mùl go\ ờs mờng bơh yau bơh he dê. Bol an\ sền go\ do là bơta niam mờ bol an\ kờ` pal sền gàr. Bol an\ kung neh wa\ geh uă ngan năc nhơl chờ tus mờ Nghĩa Lộ, Mường Lò mờ cau năc nhơl chờ kờn ngan hìu lơh hơđang bơh bol an\ dê”.
Jơnau gơtùi sền go\ geh là bal mờ ală hìu bơnhă gam lơh hìu lơh hơđang mờ sơmăng, den tu\ do kung gam uă hìu bơnhă kờn gàr wơl rơkàng hìu lơh hơđang ờs mờng bơh yau, mơya jơnau kờn bơh rài kis dê ngai sơlơ tam gơl pa mờ uă jơnau ndai tai lơh khi ờ gơtùi mu\t lơh geh jơnau do.
Cau mblàng Lơ Mu K’ Yến.
Viết bình luận