VOV4.K’ho – Tơngai lài, tàm càr Lâm Đồng sùm gơlik geh ală tìs gơ sơt cau, kup cau tìs mờ adat boh lam, lơh gơbàn sồt să, lơh aniai tus ngap lơngai ờ do ờ dă mpồl bơtiàn… Bơta pal đơs là, uă ngan jơnau lơh gơbàn ală broă lơh tìs do là tài bơh jơnau gơ lời wơl mờ sền go\ bơta ờ geh ngan bơh ma tuý lu\ lơh gơbàn.

Tài ngir ma tuý, Bùi Minh Nhật, deh nam 1989, ơm tàm kơnhoàl Đức Trọng, càr Lâm Đồng neh gơ gơs là dùl tàm ală cau sùm lơh aniai tus ngap lơngai mpồl bơtiàn. Tơ nơ\ hơ\, Nhật neh gơtìp mpồl kuang àng kup mờ lah yă tài tìs ntung kơ`au phan bơna. Ndrờm bè hơ\ sơl, kung tài gơbàn ngir ma tuý lu\, ờ gơtùi git broă lơh să tờm dê mờ Nguyễn Sỹ Tùng, deh nam 1994, ơm tàm kơnhoàl Đức Trọng neh ngui pềs srơp 2 dơ\ tàm cau rềp hìu là bi ùr Nguyễn Thị Hoàng Oanh, lơh bi ùr Oanh gơtìp sồt să kơn jơ\ pal mut tàm hìu sơ nơm nàng sơm. Jat Thượng tá Trần Văn Bính, kuang atbồ Phòng cảnh sát lùp khàu cau tìs bè ma tuý, kuang àng càr Lâm Đồng, do là ală broă tìs geh pơn rơ ngan mờ jơnau lơh gơbàn là tài bơh ngir ma tuý: “Tu\ do, bơh ală broă lơh tìs, ală dơ\ lùp khàu broă lơh tìs den ma tuý lu\ bol he kup bàn ngai sơlơ uă, geh tu\ geh ală dơ\ lùp khàu kup bàn git nđờ ki\ ma tuý. Jơnau gơ lời wơl bơh ma tuý lu\ dê là dờng ngan, mờ ngòt rơ ngơt ngan rlau jơh là gơ lơh gơbàn bơta sền go\ ală bơta ờ geh ngan tus mờ cau ngui. Ală cau tu\ ngui ma tuý lu\ den sùm lơh gơbàn ală tìs hình sự kơn jơ\ ngan.”

Jat bác sĩ Đỗ Công Kim, kuang atbồ Trung tâm rơcang sơndră kòp HIV/AIDS càr Lâm Đồng, bơta ờ suk là khà cau ngui ma tuý bơrlu\ bal, ma tuý lu\ tàm càr gam ngai sơlơ gơguh uă mhar ngan. Tu\ do, gùt càr Lâm Đồng geh rlau 2 rbô nă cau ngir ma tuý geh sră nggal atbồ, sền gròi, tàm hơ\ geh rlau 1 rbô nă cau ngui ma tuý lu\. Tàm tu\ hơ\, càr Lâm Đồng ờ hềt geh jơnau pơlam nàng sơm tơn jơh ngir ma tuý lu\. Bác sĩ Đỗ Công Kim pà git: “Khà cau ngir ma tuý lu\ ngai sơlơ gơguh uă, tàm tu\ tàm càr Lâm Đồng tu\ do ờ hềt geh anih nàng sơm tus mờ ală cau ngir ma tuý bơrlu\. Pơn drờm mờ ngir jràu phiện den ală cau ngir ma tuý bơrlu\ gơtìp gơbàn aniai tus mờ tế bào tơ ngoh ngòt rơ ngơt ngan mờ lơh aniai tus pràn kơldang să jan uă ngan.”

Kung jat bác sĩ Đỗ Công Kim, tu\ gơtìp ngir ma tuý lu\, cau ngir ờ gam ngac tai, geh tu\ lơh gơbàn ală broă lơh jà` bơsak ngan. Tu\ do, nhàr bơh cau ngir gơs cau tìs là dềt rơ hền ngan. Cau ngir tu\ lơi kung gơtùi lơh tung lơtang, hàu, pờng phan, chu hìu, geh tu\ là lơh gơbàn ală tìs gơ sơt cau nđàc sơnggit ngan. Den tàng, broă rơcang sơndră bơta ngir ma tuý, ngan là ală cau geh tơnggo\ ngir ma tuý lu\ là kuơ màng ngan: “Gơwèt mờ ală cau ngir ma tuý den bơta sền gròi bơh hìu nhă, bơh ală cau tờm dê là kuơ màng ngan, lơh bè lơi nàng dong kờl, pơn jờng ală cau ngir nàng tơmù dimơ mờ wèt tus ờ ngui ală ma tuý. Gơwèt mờ ală cau ngui neh ngir mờ geh ală tơnggo\ hòi là ngir lu\ hơ\ den hìu nhă pal jun ală cau do tus ală hìu sơ nơm nàng geh sền gròi, dong kờl sơm ngir kờ` tơmù dimơ ală bơta aniai tài broă ngui ma tuý lu\ lơh gơbàn.”

Gơtùi đơs, jơnau gơ lời wơl bơh broă ngui ma tuý bơrlu\, tàm hơ\ geh ma tuý lu\ là 1 bơta aniai ờ gơtùi kờp du\ lài. Den tàng, broă rơcang sơndră ma tuý đơs bal, ma tuý lu\ đơs is, bơdìh mờ mpồl kuang àng, gam kờ` ngan geh bơta lơh broă bal krà` cê bơh ală cấp uỷ, gơnoar atbồ tàm [òn lơgar, ală gah, mpồl lơh broă mờ jơh mpồl chính trị, kuơ màng là kơ nòl, bơta kờ` gơboh bơh tơl hìu nhă dê, ngan là ală hìu nhă gam geh cau ngir ma tuý.

                  Cau cih mờ yal tơnggit K’Duẩn