VOV4.K’ho – Pơrjum Đảng gùt lơgar dơ\ 12 neh ai go\ bơta lơh ngan bơt bơtàu Đảng sàng kloh, kơljap, chồl guh bơta pràn gùt làng bol, lơh pràn tơl làm mờ ndrờm bal tàm dơ\ tam gơl pa, chồl guh ai Việt Nam gơs dùl lơgar bơtàu tơnguh pa mai\ mok mờ bơtàu tơnguh pa ngan. Ală bơta geh lơh tàm dơ\ pơrjum do, geh ai go\ bol he kơp kờ`, dà lơgar ngan ngồn geh sơr lèt gan kal ke, bơta lòng bơh dơ\ mut gơ rờm bal:

Pơrjum dơ\ 12 bơh Đảng dê là dùl pơrjum mờ bơh sră nggal tus broă lơh cau dong broă ndrờm geh rơcang nền nòn, tơl làm, geh brồ guh bơta làng bol lơh tờm mờ bồ tơngoh jak mpồl bal uă ngan rlau jơh. Bulah sră nggal pơrjum neh geh cih lài nền nòn, geh tơlik ai jơnau đơs làng bol tàm lơgar mờ lơgar ndai, mơya tàm pơrjum dơ\ do geh mờr 700 jơnau đơs tă pơgồp tàm mpồl, 34 jơnau cribơyai tàm hìu pơrjum. Mò Hà Thị Nga, kuang jat jơng atbồ mpồl đơng lam Đảng càr Lào Cai pà git: “ Tàm ală mpồl cribơyai, kuang bàng tus bal tă pơgồp jơnau đơs uă ngan, ngan là broă lơh, kơrnuat dong kờl ai tiah làng bol rơbah, làng bol kòn cau mờ tiah nhàr dà lơgar in, tàm hơ\ geh ală tiah geh bal bơta pơn rơ is bè Lào Ca bol a` dê. Bol a` là cau ala mat tus bơh tiah kơh bơnơm, mơya gơtùi đơs cribơyai tàm dơ\ pơrjum là dùl bơta niam nàng bol a` brồ guh gơnoar lơh tờm he dê.”

Pơrjum dơ\ 12 neh ringbal ală sră nggal kuơ màng, tàm hơ\ đal git 6 kơnòl kuơ màng nàng rơndap lài tus mờ bơta bơtàu tơnguh dà lơgar in tàm tơngai tus. Tàm hơ\ pal kơ\ nùs, krà` cê bơsong Đảng, tam dră bơta gơbàn ờ niam nùs nhơm tàm Đảng, lơh Đảng he in ngan ngồn kloh niam, pràn kơldang, kơ\ kơljap, bơt bơtàu kơ\ bơta pin dờn bơh làng bol dê tus mờ Đảng. Đơs bè broă lơh bơt bơtàu Đảng, ồng Ngô Thanh Danh, kuang jat jơng atbồ mpồl đơng lam Đảng càr Dak Nông đơs là: “ Đảng kung khin cha sền sơ wì ală bơta ờ niam tàm jơh ală gah broă lơh, ngan là broă bơt bơtàu Đảng. Kuơ màng tàm broă mut lơh jat kơrnuat dà lơgar 4 pa do, geh ală bơta bol he ai tơlik mơya mut lơh ờ hềt tơl làm, den tàng pal geh chồl pràn uă rlau tai. Ală kơrnuat yal tus pơrjum dơ\ do neh gơtùi đơs tơl làm, kuơ màng là sền gròi tus broă lơh cribơyai mờ lơgar ndai, sền gàr dà lơgar, sền gàr ngap lơngai, bơt bơtàu Đảng.”

Bè cau dong broă, pơrjum dơ\ 12 geh đơs là dùl pơrjum bơh broă tàm jàu rơnàng, bơta bơta jat jơng, mờ cèng bơta geh sùm. Bơdìh dùl rơnàng đơng lam bồ Đảng geh mờng chài, nùs nhơm là ală cau kơnòm să geh lòng, pơlam tàp ngan ngồn, geh là bơta kuơ màng jat jơng rơnàng bèp ồng tàm tơnơ\ do. Khà kuang bàng kơnòm să, kuang bàng cau ùr kơnă 12 uă rlau mờ ală kơnă lài. Ồng Nguyễn Đức Hà, kuang atbồ mpồl bơyai lơh dà lơgar pơn dờm: “ Khà kuang bàng kơnòm să, kuang bàng cau ùr geh 10%, uă rlau pơrjum dơ\ 11 là 1,8%. Khà mpồl duh broă Đảng dà lơgar, khà cau hơđơm 50 sơnam là 21%, uă ngan là bơh 50 tus 60 sơnam, khà êt là rlau 60 sơnam. Bè hơ\ rơndap  tap sèng mpồl duh broă Đảng dà lơgar kơnă 12 dơ\ do là gàr tơl geh 3 mpồl sơnam jat bal, hơ\ là gàr niam bơta jat jơng sùm tàm broă lơh bơtàu tơnguh bơh mpồl kuang bàng Đảng dê đơs bal”.

Broă lơh cau dong broă pơrjum dê bè ồng Nguyễn Phú Trọng kuang atbồ đơng lam Đảng dà lơgar đơs là “ ờ gơtùi lơh tờm rlau”. Mò Phương Thị Thanh, mpồl kuang ala mat càr Bắc Kạn đơs là, kơrnuat te\ khà dơ\ do là broă mut lơh ngan ngồn kơrnuat làng bol lơh tờm tàm Đảng, ờ tơmù bơta lơh tờm, mơkung sơlơ tơnguh kơrnuat lơh broă Đảng dê: “ Bulah mpồl duh broă Đảng dà lơgar kơnă 11 neh rơcang lài nền nòn ngan bè cau dong broă, mơya tàm pơrjum, ală kuang bàng kung gam geh gơnoar pồ ală cau ờ hềt geh mpồl duh broă Đảng dà lơgar yal. Dơ\ 2, lơh tờm là cau dùl nă să geh sồr tơlik mat te\ khà, bulah dờp halà ờ dờp, kung gam geh pơrjum pờ tê ringbal nàng sền geh ai lik halà ờ. Do là bơta lơh tờm tàm broă mut lơh te\ khà pơrjum dơ\ do.”

Tơn jơh pơrjum kung là tu\ pờ geh ală bơta [uơn pa ai dà lơgar in. Pơrjum ờ mìng ai tơlik ală jơnau kờ` lơh sa – mpồl bơtiàn mùl màl ai tơngai 5 nam tus in, mờ kuơ màng rlau là ai tơlik jơnau kờ` tus mờ bơtàu tơnguh dà lơgar tàm tơngai dimơ mờ lơyah tơngai, mhar lam dà lơgar he bơh sơn rờp gơs là lơgar lơh sa mờ mai\ mok jat rơndap broă tam gơl pa. Tơngai pa kung sồr pal bơtàu tơnguh dà lơgar tơl làm, ringbal rlau bè gùng dră bal, lơh sa, chài rơgơi, mpồl bơtiàn, sền gàr dà lơgar, sền gàr ngap lơngai, cribơyai mờ lơgar ndai, kờ` bơta tam klac ngan ngồn bơh tàm Đảng kung bè gùt mpồl bơtiàn. Bơh kơrnuat pơrjum dê mờ bơh mpồl kuang bàng dong broă geh pồ tàm pơrjum, ồng Lê Thanh Vân, kuang geh jơng lơh broă sùm anih duh broă kes priă bơh gơnoar ala mat dà lơgar dê đơs tus 3 broă lơh kuơ màng pal geh mut lơh mơ tơnơ\ pơrjum tơn jơh: “ Dùl là lơh bè lơi nàng gơtùi rề ơnàng nùs nhơm pơrjum dê bơh broă mblàng kơrnuat pơrjum dê, nàng tam gơl gơ gơs bơta pràn bơh gùt jơi bơtiàn dê, kờ` kơrnuat geh mut ngui ngan ngồn tàm rài kis. Dơ\ 2 là pal mhar rơndap wơl mpồl kuang bàng dong broă, mut lơh broă di kơnòl mờ rơndap kòn bơnus, ngan là cau atbồ, nàng sơn đờm mpồl kuang bàng duh broă mut lơh jat niam kơrnuat. Dơ\ 3 là rơ wah ală bơta kuơ màng, tam gơl nàng rề ơnàng tàm làm gùt mpồl lơh broă tàm broă mut ngui kơrnuat.”

Pơrjum dơ\ 12 bơh Đảng dê geh bơyai lơh tàm tu\ ală bơta tàm dunia mờ kơnhoàl gam geh ală gơlik geh kal ke, pơhìn tus ngap lơngai, kơ\ kơljap bơh uă lơgar tàm dunia, tàm hơ\ geh Việt Nam. Bulah gam uă bơta lòng mơya làng bol pin dờn là, mờ dùl Đảng khin cha, song dơpă, geh bồ tơngoh jak, nhap nhar mờ tu\ tơngai, ơn bơta kuơ bơh jơi bơtiàn, bơh làng bol dê lài ngan den ngan dà lơgar he geh sơr lèt gan kal ke, bơta lòng bơh tơngai mut gơ rờm bal dê.

                                                 Cau cih mờ yal tơngit K’ Duẩn.