VOV4.K’ho - Lam lài, jơh nùs, bơceh pa, ơruh pơnu ]àr Lai Châu neh lơh gơs gi\t nđờ rhiang broă, bơnah broă kal ke tàm broă mu\t lơh broă lơh jơnau kờ` dà lơgar bơ\t bơtàu [òn lơgar pa. Mờ cồng nha lơh geh bơh he dê, ơruh pơnu ]àr Lai Châu neh pơgồp bơnah uă ngan lơh gơs ală jơnau kờn bơ\t bơtàu [òn lơgar pa.

Ntum San Thàng, [òn dờng Lai Châu la dùl tàm ntum sơnrờp tàm ]àr Lai Châu geh lơh jơh broa\ lơh bơt bơtàu [òn lơgar pa. Geh cồng nha do, la kơnờm ngan tàm dơ\ tus bal lơh broa\ nhap nhar bơh mpồl đơng lam Đảng, gơnuar atbồ [òn lơgar mờ bơta ring bal bơh làng bol ala\ kòn ]au tàm ntum, tàm hơ\ geh dà kơlhề dờng ngan bơh mpồl cau ơruh pơnu. Mờ 11 [òn, 5 jơi bơtìan kòn ]au, nàng làng bol attê bal, ala\ ngai sơnrờp mut lơh broa\ lơh, mpồl ơruh pơnu ntum neh lam lài tàm broa\ mblàng pơlam, lam sồr làng bol wa\ geh bè gùng dà broa\ lơh, lam sồr làng bol wa\ bè gùng dà broa\ lơh bơh Đảng mờ Dà lơgar bè broa\ lơh dà lơgar bơt bơtàu [òn lơgar pa.

Bi Đỗ Văn Thành kuang atbồ mpồl ơruh pơnu ntum San Thàng ai git: Tu\ mut lơh broa\ lơh ờ di làng bol cau lơi kung wa\ ờ. Git nđờ rhiang na\ ơruh pơnu, cau tàm mpồl ơruh pơnu neh tus tơl [òn, tus tơl hìu lam sồr nàng làng bol geh wa\ gùng dà broa\ lơh bal mờ kờ` bal attê bal mut lơh. Nàng làng bol pin dờ`, Mpồl at bồ mpồl ơruh pơnu ntum neh geh broa\ lơh, broa\ lơh geh jàu nền nòn tus tơl mpồl ơruh pơnu tàm [òn làng lơh lài. Tàm 4 nam mut lơh, rlau 200 na\ ơruh pơnu tàm mpồl ơruh pơnu tàm ntum neh tus bal geh lơh niam, lơh pa gùng lòt tàm [òn, lơh niam wơl rbòng dà tàm dơlam sre, mus pès ru\ rơm kờ` kloh mờ mut lơh ala\ broa\ lơh bơtàu tơngguh lơh sa nàng làng bol geh lơh jat bal. Bi Đỗ Văn Thành đơs:“Chồl guh nùs nhơm lam lài, mpồl lơh broa\ atbồ mpồl ơruh pơnu ntum neh trơ gùm cau tàm mpồl ơruh pơnu tus bal bơt bơtàu [òn lơgar pa, lơh kloh tiah kis tàm 2 [òn Phan Lìn, Cắng Đắng mờ geh lơh ua\ ngan tàm ala\ [òn ndai. Trơ gùm geh ơruh pơnu tàm mpồl tus bal tàm broa\ lơh bơtàu tơngguh lơh sa, mpồl bơtìan, lơh gùng lòt tàm [òn lơgar  mờ lơh gùng lòt tàm dơlam sre, lơh gơs ala\ broa\ geh jàu lơh gùng lòt tàm [òn. Nam 2015, mpồl lơh broa\ atbồ ơruh pơnu ntum geh ai trơ gùm ơruh pơnu tàm mpồl mut lơh gàr niam ala\ broa\ neh lơh geh, lơh ngan lơh gơs broa\ geh jàu, lơh ngan lơh gơs broa\ ờ hềt gơs, kờ` 19 broa\ jàu bơt bơtàu [òn lơgar pa tàm ntum San Thàng geh lơh gơs”.

Kơnhoàl Sìn Hồ, dùl tàm tàm ala\ kơnhoàl kal ke ngan rlau jơh tàm ]àr Lai Châu, tus tu\ do, ờ hềt geh dùl ntum lơi lơh gơs khà jàu bơt bơtàu [òn lơgar pa. Bulah bè hơ\, 21 ntum bơh broa\ lơh kờp bal neh lơh geh 9 broa\ geh jàu tàm dùl ntum. Nàng geh pơ gồp bal bal mờ mpồl đơng lam Đảng, gơnuar atbồ [òn lơgar lơh mhar broa\ lơh bơt bơtàu [òn lơgar pa, ]au tàm mpồl ơruh pơnu kơnhoàl Sìn Hồ neh geh ai tus bal hờ [òn lơgar nàng geh dong lơh broa\ tàm ala\ ntum ua\ ngan kal ke, geh lơh bal mờ làng bol ala\ kòn cau [òn lơgar lơh ngan mut lơh niam wơl gùng lòt làng bol in. Tàm 4 nam mut lơh, ơruh pơnu tàm mpồl ơruh pơnu kơnhoàl dê neh lơh geh mờr 100 kơi sồ gùng lòt, dong làng bol lòt rê bươn boài, geh pơndiang phan lơh geh nàng ta], bơtàu tơngguh lơh sa, geh tai pria\ jền nàng hìu nha\ geh sang sơbì jơgloh tơmù rbah.

Ngan ngồn, tàm tơngai do, rlau 3 rbô na\ cau tàm mpồl ơruh pơnu tàm kơnhoàl neh dơle\ bal lòt lơh broa\ tus hờ [òn, tơngguh broa\ lơh mblàng tơnggu me, pơrya bơh  broa\ lơh dà lơgar bơt bơtàu [òn lơgar pa. Bal mờ hơ\, 21 mpồl  ]au lơh broa\ lam lài lơh broa\ dong kờl is bơt bơtàu [òn lơgar pa, mờ mờr 500 na\ ]au gam dong làng bol lơh niam, lơh pa ala\ gùng lòt tàm [òn, lơh gùng lòt mờ lơh niam rbòng tàm dơlam sre, lơh kloh [òn mờ lơh hìu ơm…Bi Đồng Minh Thắng kuang jat jơng atbồ mpồl ơruh pơnu kơnhoàl Sìn Hồ, ai git:“Tàm 4 nam  do, bol a` neh trơ gùm  geh rlau 5.000 na\ ơruh pơnu tàm mpồl geh tus lơh niam wơl gùng lòt tàm ala\ [òn. Bal mờ broa\ lơh  niam wơl gùng lòt tàm [òn den bol a` gam lam sồr ơruh pơnu tàm mpồl dong kờl, lơh hìu ơm ai ]au rbah in jat broa\ lơh 167 bơh Gơnuar atbồ lơgar mờ geh lơh bal mờ Anih pria\ jền dong kờl cau rbah, lơh pràn khà pria\ ai càn ơruh pơnu in ]àn, mờ jơng kah dồs 41 tơmàn pria\. Tàm tơngai tus, den bol a` geh lơh tàm broa\ lơh niam [òn lơgar tàm ơruh pơnu [òn lơgar mờ pơnjat tai lơh gùng ơruh pơnu  [òn lơgar pa, geh lơh bal mờ Anih pria\ jền dong kờl ]au rbah nàng ai càn pria\  ơruh pơnu in. Bal mờ broa\ lơh ]àn pria\ den bol a` gam lơh ngan mblàng pơlam, lam sồr ơruh pơnu tàm mpồl tus bal tàm ala\ broa\ lơh chài rgơi, mpồl bơtìan, mờ sền gàr ờ do ờ da\ [òn lơgar, sền gàr dà lơgar  kờ` geh wa\ rlau tai broa\ lơh bơt bơtàu [òn lơgar pa”.

Kờ` broa\ lơh attê bal, pơ gồp bal bơh cau kơnòm sa\ tàm càr lơh di gùng, tơngai lài, ala\ kơna\ mpồl ơruh pơnu tàm ]àr Lai Châu neh lip gơs rlau 26.000 sra\ jơnau yal tơnggit ơruh pơnu, sra\ dùl pang, áp phích geh đơs ala\ broa\ lơh bơh ơruh pơnu  tus bal bơt bơtàu [òn lơgar pa, bal mờ mờ srơh broa\ lơh “Gùt làng bol tam klac bơt bơtàu rài kis nga] ngar jak chài tàm [òn làng bol ơm kis”. Mblàng pơlam 250 bùi, tàm 25 [òn làng bol ơm kis, mờ rlau 2.500 na\ ơruh pơnu, ơruh pơnu lơh jat mờ gơ hòi rlau 10.000 na\ làng bol tus bal tàm broa\ lơh. Mpồl cau tàm ơruh pơnu tàm mpồl gam mut lơh 40 nơm gùng ơruh pơnu sền gàr atbồ is, bơyai lơh git nđờ rhiang dơ\ kham sơm kòp ờ sa pria\ ai tus làng bol ala\ kòn cau kis tàm tiah sar lơgar ngài, tiah nhàr lơgar. Bal mờ hơ\, mpồl ơruh pơnu tàm ]àr Lai Châu gam tus lơh niam mờ lơh pa mờr 150 nơm hìu ơm ngai, hìu [òn, hìu ơm tus ala\ cau  geh khà sra\ dong kờl bơh dà lơgar geh rài kis ua\ ngan kal ke…Bi Nguyễn Đình Toán kuang jat jơng atbồ mpồl ơruh pơnu ]àr Lai Châu, ai git:“Bơh nam 2011 mut lơh broa\ lơh do, Mpồl lơh broa\ sùm bơh mpồl ơruh pơnu ]àr kung neh lơh geh broa\ lơh lam sồr ala\ anih lơh broa\ mpồl ơruh pơnu tàm ]àr, mờ gùng lơh tơl cau tàm mpồl ơruh pơnu lơh dùl broa\ niam, tơl anih ơruh pơnu lơh dùl broa\ ngan ngồn, nàng pơ gồp bal bơt bơtàu [òn lơgar pa. Bơta ta\ pơ gồp pràn sa\ ja` bơh mpồl ơruh pơnu lơh niam broa\ lơh bơt bơtàu [òn lơgar pa geh mpồl geh ai go\ pơnrơ ngan bè ntum Bình Lự, kơnhoàl Tam Đường, ntum San Thàng, [òn dờng Lai Châu, ntum Mường Than, kơnhoàl Than Uyên. Nhai ơruh pơnu nam do geh sơnđan la “Pơnyờ sa\ ngan geh cơnđoà jat jơng tềng bùng bi Đảng”, mpồl ơruh pơnu kung neh bơyai lơh lik lơh broa\ tus bal bơt bơtàu [òn lơgar pa mờ broa\ lơh la tơl mpồl ơruh pơnu lơh dùl broa\ ngan ngồn gờm chờ pơrjum Đảng ala\ kơna\”.

Mờ broa\ mut lơh lam lài tàm tơl broa\ lơh geh tus bal bơt bơtàu [òn lơgar pa, mpồl ơruh pơnu ]àr Lai Châu neh mờ gam geh đơs tờm bơnga\.  Bơta kuơ bơh pràn kơnòm sa\ he dê ta\ pơ gồp tàm bơtàu tơngguh bal bơh ]àr.

                                                }au mblàng K’ Brọp