VOV4.K’ho - Neh ua\ nam lơh jat broa\ lơh bơh Đảng mờ Dà lơgar, rài kis bơh làng bol kòn cau Khmer kis tàm ala\ càr tiah đah jum mat tơngai mut dà lơgar neh geh tam gơl loh làng ngan. Gùng lòt geh lơh niam, bươn  tàm broa\ lơh sa, ồs đèng àng tus tàm ala\ [òn, broa\ bơto bơtê mờ bơsram geh sền gròi ngan. Bơh tu\ hơ\,  broa\ bơtàu tơngguh lơh sa mờ rài kis bơh làng bol kòn cau geh tơngguh sùm, tơngguh bơtàu kơljap.

Tơ nơ\ uă nam geh sền gròi, bơcri priă, bơ\t bơtàu, tu\ do, ală gùng lòt tàm bòn tàm kơnhoàl Tri Tôn, càr An Giang neh geh lă cài tus tàm tơl bòn là tiah geh gal làng bol kòn cau Khmer ơm kis. Tu\ do, ờ gam tai jơnau kàl prăng den thul kơmbuh ù, kàl mìu den gơtìp bo\ bil lơm bè mờ làng bol neh iang nùs lơh broă lơh sa, sền gròi kơlôi rcăng tàm broă bơsram sră ai oh kòn he dê in ngai sơlơ niam rlau. Hìu bơsram, hìu sơ nơm geh lơh niam ngan mờ geh lơh tus tơl ntum, tơl bòn nàng làng bol in bơ sram, kham sơm kòp mờ ờ duh pal lòt tus tiah ngài. Kuơmàng, tơ nơ\ pe nam mu\t lơh Broă lơh bơ\t bơtàu bòn lơgar pa, kơnhoàl Tri Tôn neh bơcri lơh niam wơl rlau 131 kơi sồ gùng lơh mờ bê tông tàm bòn; lơh niam wơl 94 broă lơh mờ kờp jơh bơta jòng là 210 kơi sồ.

Ờ mìng is tàm kơnhoàl Tri Tôn lơm, mờ tu\ do làng bol kòn cau Khmer tàm tiah đah jum măt tơngai mu\t dà lơgar dê gam dờp rlau 10 broă lơh bơcri priă bơh Gơnuar atbồ lơgar mờ bơh tơl bòn lơgar dê. Bi Châu Sa Đôm, cau Khmer ơm tàm ntum An Tức, kơnhoàl Tri Tôn, càr An Giang, đơs bè do:“ Bơh uă nam do, Đảng mờ Dà lơgar sền gròi ngan tus rài kis bơh làng bol Khmer dê. Dà lơgar bơ\t bơtàu uă ngan ală broă lơh bè bơ tơ\t rbòng dà, lơh gùng lòt mờ bơto pơlam bơta chài tàm broă ròng phan. Lài do, bol a` ngui sơntìl kòi ờs nàng tam, tu\ do jơh ală ndrờm ngui jơh sơntìl kòi niam geh cồng nha uă nàng tam bơh 2 tus 3 kàl tàm nam. Ngan den tàng bè hơ\ mờ tàm [òn Ninh Hoà bol a` ngai sơlơ bơtàu tơnguh rlau”.

Bal mờ broă sền gròi bơcri priă ai broă lơh sa in, den broă bơto bơtê ai oh kòn làng bol kòn cau in kung geh sền gròi uă ngan. Tus tu\ do, jơh ală càr geh gal làng bol kòn cau Khmer ơm kis ndrờm geh hìu bơsram kòn cau ơm sa tơn tàm hìu bơ sram. Broă dong kờl săc rơ wah ai lòt bơsram, neh dong gi\t nđờ rbô nă kơnòm bơ sram là oh kòn làng bol kòn cau Khmer tàm ală tiah bè Trà Vinh, Sóc Trăng, Hậu Giang, An Giang…geh tu\ tơnguh jơnhoa bồ tơngoh jak chài tàm broă lơh ờs mờng, geh bơsram jơnau gi\t wa\ jak chài. Ồng Nguyễn Phong Quang kuang jăt jơng ătbồ lơh broă sùm Mpồl đơng lam Tiah đah jum mat tơngai mu\t dà lơgar, pà gi\t:“ Bol a` kung lơh ngan bal mờ ală hìu bơ sram dờng, Gah bơto bơtê mờ bơ sram bơto bơtê mpồl cau lơh broă geh bồ tơngoh jak ai làng bol kòn cau in. Dilah pơndrờm mờ jơnau kờn bơ sram ngan ngồn den tàm tiah sar lơgar ngài, tiah làng bol kòn cau, he kung pal sền sơ wì nàng gơ in dipal. Lơh uă nam do neh ai geh cồng nha uă ngan. Pơnrơ tàm làng bol kòn cau chờ hờp ngan”.

Tơr gùm kờp bơh Mpồl đơng lam tiah đah jum mat tơngai mu\t dà lơgar dê ai go\, bơh nam 2009 tus tu\ do, ală gah sơnah lơh broă dà lơgar mờ bòn lơgar neh tơr gùm dong kờl ù lơh sa mờ ù ơm ai mờr 18 rbô hìu làng bol in; dong kờl hìu ơm ai mờr 110 rbô hìu in…pơ gồp bơnah tơr mù khà hìu rbah là cau kòn cau tus lồi nam 2014 pa do gơmù gam 21% pơndrờm mờ kờp jơh khà hìu làng bol kòn cau. Bal mờ hơ\, ală dơ\ lơh chờ ờs mờng bơh yau, adăt bơhiàn niam bơh làng bol kòn cau dê geh sền gàr mờ ngui uă bè sa tềp Chol Chnam Thmay, Sen Dolta, Ok Ombok…Ồng Vương Bình Thạnh kuang atbồ Anih duh broă làng bol càr An Giang, đơs loh: “ Bol he pal rề ơnàng ală broă lơh rài kis nùs nhơm. Pơnyơu bè tu\ do den ală dơ\ lơh chờ bơh ală kòn cau dê, den càr An Giang geh pơn jăt tai lơh sùm nàng làng bol kòn cau in geh sền gi\t ală bơta chài rơ gơi bơh làng bol dê”.

Tàm dơ\ lơh broă pa do mờ ờ uă bòn lơgar tiah geh gal làng bol kòn cau ơm kis bè Trà Vinh, Sóc Trăng, kung bè Mpồl đơng lam tiah đah jum măt tơngai mu\t dà lơgar, bè broă mu\t lơh ală broă lơh kòn cau, ồng Ksor Phước kuang atbồ Mpồl duh broă ala măt kòn cau Gơnuar ala mat dà lơgar dê, đơs loh, bal mờ ală bơta niam den kờn pal geh bơta sền gròi uă rlau tus mờ làng bol kòn cau tàm tiah do.“ Pal sền gròi broă bơto bơtê, tơnguh jơnhoa jơnau gi\t wa\ làng bol in mờ bơto bơtê mpồl cau lơh broă geh bồ tơngoh jak ai làng bol kòn cau Khmer in kung bè ală kòn cau ndai bè Prum, Lo…Bal mờ hơ\, bơtàu tơnguh Đảng tàm ală cau kòn cau. Bơta ndai, jòi săc rơ wah kuang bàng tơn tàm ală srơh, broă lơh bơyai lơh ală kơ nòl broă gùng dră bal bơh Đảng dê. Bơh hơ\ nàng đơs, sền jòi rơ wah kuang bàng”.

Pơndrờm mờ rài kis bal den tiah làng bol kòn cau kung gam gơtìp kal ke bè phan bơna, priă lơh geh mờ rài kis ờ hềt bơtàu tơnguh ngan. Mơya, mờ ală cồng nha lơh geh bơh sơn rờp tàm ală tiah làng bol kòn cau Khmer, den do geh là bơnàng jă nàng gơnuar atbồ mờ làng bol pơn jăt tai geh ală gùng dà broă lơh geh cồng nha rlau tai ai broă lơh tơr mù rbah kơ\ kơl jăp in.

                                                            }au mblàng Lơ Mu Kơ Yến.