VOV4.K’ho - Kơnờm khin cha tam gơl bơhiàn mờng quèng lơh sa jăt ờs mờng bơh yau tam gơl tus lơh sa sươn sre jăt broă lơh jak chài pa geh ngui măi mok tàm broă lơh sa, uă cau lơh broă sa là cau K’ho he tàm jơng bơ nơm Lang Biang, di [òn drà Lạc Dương, kơnhoàl Lạc Dương, càr Lâm Đồng neh brồ guh lơh pas dipal tàm bă ù hìu bơnhă he dê tơn. Ờ mìng pơ gồp bơnah tam gơl jơnau gi\t wa\ tàm broă kơlôi, broă lơh bơh làng bol tàm tiah do dê, mờ gam dong gơnuar atbồ tiah do geh gùng dà broă lơh bơtàu tơnguh kơ\ kơl jăp gah lơh broă sa sươn sre jăt broă lơh jak chài pa ngui măi mok pa tàm tiah làng bol kòn cau. Bơh bơta tam gơl bè broă lơh sa, rài kis hìu bơnhă neh ngai sơlơ bơtàu tơnguh tai uă ngan. Mờ sa tềp do, làng bol neh wa\ rò dùl sơnam pa bềng bơta chờ hờp mờ hờm ram mờ gơboh gơbài ngan.

            Sền hìu  pa niam bơne\ dờng, bềng tơl jơh ala\ phan ngui pa kờp pria\ tus rlau 1tơmàn pria\ bơh ồng Cill Nôm kis tàm {òn Đưng 1, [òn drà Lạc Dương, kơnhoàl Lạc Dương, càr Lâm Đồng kan ngan gơtùi pin la 7 nam lài, hìu nha\ ồng la hìu nha\ cau rbah. Cill Nôm yal: 1 lồ kòi sre lơh dùl kàl dùl nam tu\ hơ\ òr ờ gơtùi ròng siam tus 7 na\ cau sa tàm hìu nha\ den tàng bơta jơgloh rbah gam sùm gơbàn kal ke sùm. Kơnờm gơnoar atbồ [òn lơgar lam sồr tam gơl chi tam, tam jàu bơta jak chài pa tàm broa\ lơh sa jat công nghệ cao, hìu nha\ neh tam gơl jơh ba\ ù do gơs tam biap, bơkàu ala\ bơta…Bơh hơ\, kờp bal pah nam hìu nha\ Cill Nôm neh tơnhàu geh pria\ cồng  tus 300 tơlak pria\, mìng is 2 nam do,  kơnờm geh bơcri lơh ròt tuh dà gơtuh is, bal mờ 5 cuờng hìu krơh tam ala\ bơta  bơkàu niam neh bơtàu tơngguh cồng nha ai hìu nha\ in tus 500 tơlak pria\ dùl nam, Cil Nôm chờ hờp đơs:“Lài do den pal lơh sre dùl kàl dùl nam, bơta ờ  tơl sa 2, 3 nhai sùm gơlik geh, sùm pal lòt lơh ơpah lơh mờng. Bơh tu\ tam gơl ba\ ù  do lơh gơs tam ala\ bơta biap den ờ gam ờ tơl sa tai. Tơnhàu geh ai go\ gơguh, geh pria\ nàng blơi ngui ala\ phan ngui tàm hìu nha\, blơi rơndeh rơndồ. Tu\ do rài kis lơh sa neh bơtàu tơngguh ua\ ngan pơndrờm mờ lài. Satềp tus, làng bol tàm do kung geh sa tềp bè  cau yoan. Tàm 3 ngai sa tềp hìu nha\ a` geh bơyai lơh sa tềp tơl bè ua\ làng bol ndai tàm bòn”.

            Ờ mìng lơh ngan bơsram lơh, geh lơh is tàm broa\ mut lơh sa jat broa\ lơh pa, ua\ hìu nha\ làng bol kòn cau tàm do gam  mhar ngan git wa\ bơta kờ` bơh drà ka\ bro. Nàng kơryan  ngan bơta gơbàn aniai hoàc hươr tàm lơh sa, làng bol neh pal geh ngui broa\ lơh sa jat broa\ lơh bal lơh sa mờ dờp blơi jơh phan lơh geh. Lam lài tàm bơta hơ\ la ồng Pang Ting Sin kis tàm [òn Đan Kia, [òn drà Lạc Dương. Tơnơ\ geh ky\ sra\ pơrgon  bal mờ broa\ lơh sa blơi jơh bơkàu lơh geh, Păng Ting Sin neh  tam gơl 5 tàm 8 sào ù tam biap hìu nha\ dê gơs tam bơkàu hồng. Mờ pria\ geh blơi  neh ky\ la 1 rbô dùl ntê, tu\ do kờp bal tơl nhai hìu nha\ ồng geh cồng rlau 50 tơlak pria\. Pang Ting Sin ai git, nàng lơh di bơta pơrgon, sa\ tờm a` neh pal sùm sền sơnơng, bơtàu tơngguh bơta chài nàng lơh sa:“A` tam bơkàu den kal ke ntềng la khà pria\ bơcri gơ ua\ rlau pơndrờm mờ tam biap, lơh he pal geh git wa\ bè bơta chài ua\ rlau, hơ\ la he pal geh ngui  bơta chài công nghệ cao. Bơta dơ\ 2 tai la geh drà ka\ bro tus phan bơna lơh geh mờ biap den gơ la gơguh gơmù sùm, hơ\ la geh gơ lơyah rlau mờ tam bơkàu”.

            Go\ geh cồng nha bơh broa\ lơh lơh sa geh lơh lài tềng đap he, làng bol kòn cau K’ho tàm do neh rhời tam gơl bơta git wa\ tàm lơh sa, rhời geh bơsram mờ geh ngui công nghệ cao tàm lơh broa\ lơh sa geh git wa\ tàm bơyai lơh, rhời geh bơsram mờ geh ngui công nghệ cao tàm  broa\ lơh broa\ sa jat gùng bơtàu tơngguh bơta kuơ phan bơna. Tus tu\ do, neh geh 70% tàm kờp jơh 1.500 lồ ù lơh sa bơh [òn drà Lạc Dương neh geh làng bol geh ngui công nghệ cao tàm lơh sa, tàm  hơ\ ua\ ngan la tam biap, tam bơkàu, zơu tây mờ Atiso, mờ khà geh mờ niam phan tam slơ ngai slơ geh bơtàu tơngguh jơnhua.

            Jat ồng Nguyễn Duy Hải kuang atbồ anih duh broa\ làng bol kơnhoàl Lạc Dương, bơh ala\ cồng nha lơh geh bơh sơnrờp ai go\,  bơta tam gơl git wa\ tàm sơnơng, broa\ lơh bơh làng bol kòn cau neh geh ai go\ gơ tam gơl tàm sơnơng, broa\ lơh bơh làng bol kòn cau neh geh ai go\ tam gơl niam ngan. Tàm  tơngai lơh broa\ tus, [òn lơgar geh broa\ lơh nền nòn nàng broa\ lơh lơh sa  sươn sre công nghệ cao slơ ngai slơ geh gơ rề ơnàng ua\ tàm làng bol kòn cau bơh ờ ua\ tiah. Ồng Nguyễn Duy Hải đơs:“Tu\ do, kơnhoàl neh geh ala\ broa\ lơh loh làng ngan, ai tơnhàu gơguh ua\ mờ neh lơh tam gơl rài kis bơh làng bol kòn cau tàm do. Lài jơh la tam biap jat gùng lơh broa\ sa công nghệ cao mờ tam bơkàu hồng, ala\ bơta ndai neh mut lơh niam, ua\ broa\  lơh neh geh làng bol mut lơh geh cồng nha tàm Lạc Dương. Den tàng bol a` geh ai git tàm tơngai tus  do, bol a` geh ala\ broa\ lơh nền nòn nàng geh lơh ua\ ala\ broa\  lơh ai go\ ngan do, tài  mờ làng bol kòn cau den ala\ bơta tam gơl chi tam la jơh dùl tu\  bơta”.

            Mờ bơta lơh ngan sền gròi  nhap nhar bơh gơnoar at bồ kơnhoàl, geh bơta pin la rài  broa\ lơh sa  jat gùng công nghệ cao bơh làng bol kòn cau tàm ala\ blàng sre hờ đơm jơng bơnơm Lang Biang geh slơ ngai slơ bơtàu tơngguh geh cồng nha, ai rài kis lơh sa  bơh làng bol kơljap bơtàu tơngguh kờp bơh sơnam pa do.

                                                                        }au mblàng K’ Brọp.