VOV4. K’ho - Ală nam do, tàm ù tiah càr Dak Nông ngai sơlơ geh uă cau lơh broă sa sơr lèt gan kal ke lơh ngan brồ guh tàm rài kis, hơ\ là ală cau pơn rơ jak tàm srơh lơh sa kă bro jak. Uă hìu làng bol tài bơh rài kis hìu bơnhă kal ke, sơnđờm mu\t lơh sa mờ geh dùl e\t priă jền lơi, mơya kơ nờm bơh bồ tơngoh bal mờ bơta tơryang tơryồng sơr lèt gan kal ke neh gơ gơs la cau pas tàm sươn sre bơh să tờm he dê:

            Tàm hìu pa geh lơh niam bơne\ ngan mờ ala\ mut mat chờ hờp ngan, cau lơi kung gơtùi go\ geh ngan bơta chờ hờp mờ boh gơbài bơh hìu nha\ mò Lê Thị Kim Liên kis tàm [òn 17, ntum Nhân Cơ, kơnhoàl Dak Rlấp, càr Dak Nông. Đơs wơl bè bơta dùl tu\ tơngai gơbàn kal ke mờ hìu nha\ neh pal sơrlèt gan, mò Liên ai git: Nam 1994 hìu nha\ mò neh bơh Đồng Nai guh tus Dak Nông nàng ơm kis lơh broa\ sa, ala\ ngai sơnrờp tus tàm do bơh 2 mpàng tê  soh mờ pal kong mờ bềng bơta bòl glar kal ke jơh bè phan bơna mờ  nú snhơm. Bơh 2, 3 sào ù mìr tus tu\ do,  mò neh lơh geh dùl anih sươn dờng mờ 15 lồ ù geh tiêu, kơphe, sầu riêng, bơ mờ ròng kơnrồ git nđờ jơt nơm. Jat kờp du\ pah nam,  ờ kờp khà pria\ tuh lơh mò Liên gam geh cồng di 2 tơmàn pria\, ai geh broa\ lơh sùm tus 10 na\ cau lơh broa\, mờ pria\ nhai kờp bal di 4 tơlak pria\  dùl na\ cau dùl nhai. Mò Lê Thị  Kim Liên đơs:“Lài do, tàm do la dùl dòr bơnơm sùm geh ja lơm, bơh sơnrờp den he tam  khoah, tơngời hơ\ sồng geh tam kơphe, hơ\ sồng geh tam tiêu, cao su. Tus tu\  do  lơh sa hìu nha\ pah nam slơ bơtàu tơngguh. Lơh sa gơguh den ala\ bơta ròng phan pah nam kung bơtàu tơngguh tai. Cồng nha do ờ mìng bơta lơh ngan bơh sa\ tờm mờ gam la bơta dong kờl bơh ala\ gơnoar atbồ [òn lơgar ai càn pria\ mờ gam geh lam sồr nùs nhơm lơh ngan hơ\ sồng a` geh cồng nha bè tu\ do”.

            Broa\ geh ngui bơta jak chài pa tàm broa\ lơh sa ka\ bro tàm Dak Nông neh cèng geh cồng nha jơnhua bơh ai tus git nđờ rbô hìu nha\ làng bol, ngan ngồn la bơh ring bal rơndap tam gơl chi tam phan ròng mờ geh ngui broa\ lơh sa công nghệ cao tàm lơh sa.

            Lài do,  mò Chung Thị Lân neh geh  broa\ lơh niam ngan tàm càr Lâm Đồng, mơya tu\ go\ trồ tiah ù tiah niam tàm Dak Nông, nam 2009,  hìu nha\ mò Lân geh rwah ntum Quảng Khê, kơnhoàl Dak Glong lơh [òn tờm dơ\ 2 he dê. Nam 2011 hìu nha\ mò Lân neh mut lơh bơcri tàm broa\ tam zờu ròng tu. Kơnờm bơh geh ngui bơta jak chài pa mờ broa\ lơh sa  công nghệ cao mờ hìu nha\ mò Lân tềm pềr ndang cau  lơh broa\ mờ tơngguh cồng nha lơh broa\ lơh sa, pah nhai tơnhàu geh niam di 30 tơlak pria\. Mò Chung Thị Lân ntum Quảng Khuê, kơnhoàl Đak Glong đơs:“Tu\ pa tus he ờ git geh sơntìl zơu pa ua\,  bồ nam pa do, a` hơ\ sồng geh jòi wa\ geh dùl sơntìl zơu pa. nam tus,  ur bơklau a` geh bơtờp tai sờntl zờu pa mờ ala  ala\ sơntìp zờu neh  jo\,  sơntil zờu pa do geh tềm pềr bơh broa\ pic, nha zơu lơ ut den tu gơ kờ` sa  rlau”.

            Go\ geh cồng nha tàm broa\ lơh geh lơh sa bal bơh broa\ lơh sa tàm ala\ nam do, ala\ gah, sơnah lơh broa\ mờ ala\ bơta [òn lơgar neh dong tus bơta bươn boài ai tus ua\ làng bol lơh broa\ sa tam bơkàu tàm [òn 4 sơnah [òn Nghĩa Phú, [òn drà Gia Nghĩa, crơng gơs mpồl lơh sa bal. bal mờ hơ\, geh ngui bơta broa\ lơh sa công nghệ cao tàm lơh sa, pah nam  ala\ cau tàm mpồl lơh sa bal geh pria\ geh niam rlau bơh 100 tơlak pria\ ua\ rlau. Ồng Huỳnh Ngon at bồ  mpồl lơh sa bal  tam bơkàu sơnah [òn Nghĩa Phú, [òn drà Gia Nghĩa đơs:“Kờp bơh geh gùng dà broa\ lơh bơh Đảng mờ dà lơgar lơh ua\ bơta tam bơkàu neh dong kờl bol a` dùl bơnah ai bol a` lơh hìu jàl. Tu\ do mpồl lơh sa bal neh lơh hìu jàl di 1 lồ ù, tàm hơ\ ờ kờp pria\ tuh lơh dùl nam bol a` geh tam 4 dơ\ tam bơkàu, ờ kờp pria\ tuh lơh, geh pria\ cồng rlau 500 tơlak pria\”.

            Kờp tus nhai 11 nam 2014, gùt càr Dak Nông geh rlau 56 rbô na\ cau lơh broa\ sa tàm hơ\ geh di 21.200 hìu nha\ cau tàm mpồl geh tơl khà la cau lơh broa\ sa ka\ bro jak. Nàng srơh lơh broa\ cau lơh broa\ sa  ka\ bro jak pơnjat tai geh chồl guh mờ lơh ua\ geh pơ gồp bal bơtàu tơngguh pria\ geh tus cau lơh sa, tàm tơngai tus cau tàm mpồl lơh broa\ sa geh lơh ngan mut lơh geh ua\ ngan broa\ lơh, tàm hơ\ geh broa\ lơh bơh sơnrờp la mut lơh bal lơh sa kơljap tàm broa\ lơh broa\ sa. Ồng Nguyễn Văn Xá kuang jat jơng atbồ lơh broa\ sùm mpồl  lơh cau lơh broa\ sa càr Dak Nông đơs:“Lơh bè lơi nàng geh lam sồr tus cau lơh broa\ sa lơh geh  mpồl lơh sa bal sơnđan la broa\ lơh sa  bal tàm hơ\ geh lơh ngan broa\ lơh bal bơh Đảng mờ Dà lơgar bal mờ 4 gah cau lơh sa, cau ka\ bro, cau dà lơgar mờ cau jak chài den phan lơh geh hơ\ sồng sền gàr geh”.

            Mờ srơh lơh broa\ cau lơh sa ka\ bro jak ua\ hìu nha\ làng bol neh bơtàu tơngguh go\ loh ngan, neh pơ gồp  bơtàu tơngguh kuơ màng tàm tam gơl muh mat bơh ua\ ngan bòn lơgar.

            K’ Hạnh ngui bơh Anih pờ tơlik jơnau đơs sơndio rùp Dak Nông, ]au mblàng K’ Brọp.