VOV4.K’ho - Tàm rài tam lơh mờ ling lơgar Mỹ sò tơm, làng bol kis tàm [òn Bu Jarah, ntum Nghĩa Thắng, kơnhoàl Dak Rlấp, càr Dak Nông 1 nùs jăt Đảng, ròng siam, pồn, dong kờl phan sa ală kuang bàng, cau ling kăc màng tàm rài tam lơh in. 41 nam tơnơ\ mờ ngai dà lơgar tơnklàs, [òn Bu Jarah tu\ do neh gơs là [òn pas gơs ngan tàm ală [òn làng bol kòn cau càr Dak Nông dê.

Tàm gùng lòt geh dă mờ cài ring niam jăt gah [òn Bu Jarah, ntum Nghĩa Thắng, kơnhoàl Dak Rlấp, càr Dak Nông, uă hìu cờn geh bơrlu\ bal mờ ală hìu jòng lơh hờ đang jăt bơhiàn kòn cau Mnông dê. Hờ ngkời là dòr kơphe, tiêu, cao su gam hòn tơlir niam. Tàm hìu 2 cờn pa lơh gơs niam, gam [ô thồm dà sơng, mò Thị Khươi, neh 70 sơnam yal bè broă tam gơl pa [òn lơgar dê: “Lài do rài kis kal ke ngan, tu\ ờ hềt tơnklàs dà lơgar, a` ờ kah là nam lơi, lòt tàm tiah lơi kung tìp mờ [ồm, mền, lòt blơi boh, blơi phe sa kung kal ke, ngòt cau ku\p. Tu\ hơ\, ling sò tơm mu\t tàm [òn ku\p jơh rơpu, kơnrồ, sur làng bol kờ` sa poăc. Hìu a` lơh 5 sào mìr, tam bùm, tùc kòi kờ` dong kờl kăc màng. Rài kis tu\ do neh tơl ngui tơl sa ngan rơlao, neh geh ào, mpha ram, geh hìu đam niam, geh piang sào… geh bè ngai do là kơnờm mờ kăc màng, chờ hờp ngan, ưn ngài oh mi kăc màng uă ngan”.

Bi Điểu Srong, kuang atbồ [òn Bu Jarah pà g^t, tơnguh bơhiàn jăk chài kăc màng dê, làng bol kòn cau Mnông kis tàm [òn do 1 nùs, 1 nhơm jăt Đảng, jăt Dà lơgar, tơnguh bơtàu lơh sa, bơ\t bơtàu [òn lơgar sơlơ ngai sơlơ hờm ram. Lài do, geh dà lơgar dong kờl tơl hìu tam 2 lồ cao su, di tàm tu\ còr bơsơ\t mờ geh khà priă tăc tai, den tàng rài kis làng bol geh tơnguh loh làng ngan. Mìng is hìu nhă bi, gam blơi tai 4 lồ suơn cao su. Pa do, tu\ cao su gơmù khà priă tăc, bi tam gơl tam bơrlu\ bal kơphe, điều, tiêu, den tàng kung gam geh rơlao 300 tơlăk priă pah nam. Bi Điểu Srong đơs bè broă tơnguh bơtàu lơh sa hìu nhă bal mờ [òn lơgar tòm bi dê: “Bơh gam dềt, a` neh wèt nùs nhơm tus mờ kăc màng bơh bèp a` dê, a` kờ` ngan lòt ling bè bèp, a` lkơlôi mìng geh jăt kăc màng là di pal ngan, niam ngan. Hìu nhă a` tam cao su, là lài do bơsơ\t cao su gam geh khà priă tăc, 1 ngai a` lòt còr geh rơlao 1 tơlăk priă… tơnơ\ do, bơsơ\t cao su gơmù khà priă, làng bol kơl sơbì kờ` tam kơphe bơrlu\ bal mờ tòm điều, go\ geh hòn gơs niam. Bơh nam 2010, làng bol tàm [òn do neh tam gơl uă ngan bè nùs nhơm kơlôi sơnơng, broă lơh, bè rài kis, nùs nhơm bơh làng bol [òn lơgar kung niam ngan. Tàm [òn geh broă lơi den làng bol ndrờm tam pà bal, dong kờl bal”.

{òn Bu Jarah geh 120 hìu, rơlao 500 nă làng bol ndrờm là làng bol kòn cau Mnông. {òn tu\ do geh rơlao 400 lồ ù tam ca su, kơphe, điều mờ tiêu, tơl hìu geh 3 lồ phan tam jo\ tơngai. Nam lài, rài kis tơl nă cau geh 36 tơlăk priă, uă rơlao mờ khà kờp rài kis tơl nă cau tàm càr Dak Nông dê. Jăt ồng Điểu Khế yal, broă tam gơl pràn [òn lơgar dê bơh tu\ Dà lơgar lơh jăt uă broă dong kờl làng bol in, hơ\ sồng bơcri priă lơh bơtơ\t rơbòng dà, ai kuang bàng lơh broă tàm anih bơto pơlam broă lơh sa suơn sre tus bơto sồr tàm broă lơh: “Làng bol kis tàm [òn Bu Jarah geh bơhiàn gơboh mờ Dà lơgar, gơboh mờ kăc màng bơh lài do, dong kờl phe sa, phan ngui ală cau ling kăc màng in. Tơnơ\ mờ tu\ dà lơgar geh tơnklàs, Đảng, Dà lơgar neh jàu gai lòng, dong kờl priă pah nhai ală cau geh sră dong kờl bơh dà lơgar bal mờ ală cau geh màng mờ dà lơgar. Rài kis tu\ do di lah pơndrờm mờ lài do den neh tam gơl uă ngan, lài do kung lơh broă, mơya tài ờ hềt g^t ngui broă lơh sa pa den tàng ờ geh cồng nha tơnhào tàm broă lơh, den tu\ do, neh g^t ngui broă lơh sa pa, den tàng broă lơh sa geh tơnguh bơtàu rơlao, geh sơnơm sền gàr phan tam, phơng sih, broă sih tam di tu\. Bơdìh hơ\ tai, kung geh dà lơgar bơcri priă bè broă lơh bơtơ\t, rơbòng dà kờ` dong kờl làng bol geh dà tàm broă tuh phan tam in. Rài kis ală hìu nhă kung neh tơl ngui tơl sa rơlao, sa hờm, soh ram rơlao…”.

Lơh sa tơnguh bơtàu, làng bol kis tàm [òn Bu Jarah sền kuơ tàm broă lam sồr oh kòn lòt bơsram. Tu\ do, ală kơnòm dềt ndrờm geh lòt bơsram di mờ sơnam, khà kơnòm bơsram neh jơh bơsram kai bơsram 3 mờ tus bơsram tàm hìu bơsram Cao đẳng, hìu bơsram dờng sơlơ ngai sơlơ geh uă. Broă pơlòng kờ` gơboh mờ dà lơgar geh làng bol tàm [òn Bu Jarah dờp bal uă. {òn Bu Jarah kung pơnyờ să ngan geh wă uă kuang bàng đơng lam Đảng dà lơgar, bal mờ càr tus còp. Ồng Hồ Thuận, kuang atbồ đơng lam Đảng ntum Nghĩa Thắng pà g^t: “{òn Bu Jarah tơnguh bơtàu bè lơh sa mờ gàr niam bơta lơngăp lơngai dà lơgar, hơ\ sồng tonguh bơtàu bơta chài rơgơi, tơn jơh jơgloh, tơmù rơ[ah. Làng bol kis ring niam, lơh jăt niam gùng dà, broă lơh bơh Đảng, adăt boh lam bơh Dà lơgar dê, bơ\t bơtàu mờ geh gàr sùm là [òn chài rơgơi”.

Bơh tàm 1 [òn rơ[ah, geh uă [ồm, mền tơnơ\ mờ tam lơh lời wơl, [òn Bu Jarah tu\ do gam sơlơ ngai sơlơ tơnguh bơtàu. Hơ\ là cồng nha bơh mpàng tê, bồ tơngoh kơlôi sơnơng bơh ală cau khin cha jăk chài dê tàm rài tam lơh; tơriang tơriồng tàm broă lơh sa tàm rài lơngăp lơngai. Ală cau do neh mờ gam sơlèt mờ jơgloh, rơ[ah, bơngơr gơla, tơnguh bơtàu lơh sa, pơgồp bal tàm broă bơ\t bơtàu [òn lơgar sơlơ ngai sơlơ pas gơs mờ niam bơne\.

Cau cih mờ yal tơng^t Ndong Brawl