VOV4.K’ho - Tàm pơgăp bơh 6, 7 nam pa do, làng bol tam tiêu gùt lơgar đơs bal mờ ]àr Dak Nông đơs is chờ hờp ngan tài khà priă gàr tiêu sùm tàm khà uă. Mờ khà priă niam sùm, geh g^t nđờ rơbô rơhiang hìu làng bol neh klàs mờ rơ[ah mờ uă cau geh gơs là cau pas tàm 3, 4 nam. Mờ bơta pràn bè ù tiah, trồ tiah niam, tàm di pơgăp 10 nam pa do, tòm tiêu geh sền là phan tam tòm kơnhoàl Dak Song, ]àr Dak Nông dê. Mìng is tàm ntum Nâm Njang geh sền là tiah tam tiêu uă ngan kơnhoàl do dê, uă hìu guh pas gơs bơh broă tam tiêu.

Lòt bal mờ kuang bàng tàm ntum Nâm Njang, kơnhoàl Dak Song, ]àr Dak Nông, bol a` tus tàm suơn tam tiêu hìu nhă ồng Võ Văn Khuân, kis tàm [òn 3. do là 1 nă cau pơgru bơh bơh ală nam 1980 lài do, tài rài kis lơh sa kal ke, priă nhai tu\ hơ\ kal ke ngan kờ` drơng rài kis hìu nhă in, den tàng ồng neh dan ơm ờ bơto tai kờ` rê lơh sa hìu nhă in. Tus nam 1990, ồng bao mờ geh mè, bèp pà 20 `jrong tòm tiêu bal mờ ờ uă priă, tơngai sơnrờp, ồng bal mờ pơ-ùr tam tai phan bè khoah, tơngời kờ` geh priă tàm rài kis. Tus nam 1995, ồng ai sră nggui ù lòt càn priă anih priă jền, càn tai priă kờ` lơh `jrong mờ blơi tai ù tam tiêu. Mờ broă lơh ngan kờ` lơh pas bal mờ broă lơh sa di pal, den tàng, mìng tơnơ\ mờ 4 nam sền gàr, suơn tam tiêu hìu nhă ồng dê tu\ do neh geh ai tơnhào bơh 4 tus 6 k^ tàm 1 `jrong, kung bơh tu\ hơ\, ồng blơi tai ù kờ` tam tiêu mờ bơta bơtoah ngan neh tus mờ ồng tu\ khà priă gar tiêu tơnguh bơh 50 tus 70 rơbô hơ\ sồng rơlao 100 rơbô priă tàm 1 k^.

Tus tu\ do, ồng neh geh rơlao 30 lồ ù tam tiêu, tàm hơ\ geh 20 lồ gam tàm tơngai tơnhào, 10 lồ pa tam neh bơh 2 tus 3 nam. Nam 2013 lài do, hìu nhă ồng tơnhào geh rơlao 80 tấn gar tiêu neh ra`, tus nam 2014 rơlao 100 tấn, mờ khà priă bè tu\ do, tơnơ\ mờ tu\ neh kờp jơh khà priă bơcri tàm broă lơh sa, hìu nhă ồng gam geh rơlao 10 tơmàn priă tàm 1 nam. Ồng Võ Văn Khuân đơs: “Khà priă gar tiêu sơlơ ngai sơlơ di pal rơlao, bơh tu\ hơ\ he geh prăp uă nam, priă bơcri kờ` tam tiêu tus tu\ do kung neh tam geh uă `jrong sơl, a` blơi ù mờ tam tai, pah nam a` tam ờ uă. Nam do, hìu nhă a` geh di pơgăp 100 tấn, khà priă kung kas den tàng hìu nhă chờ hờp ngan”.

Ồng Lê Trọng Quyết, kis tàm [òn 4, ntum Nâm Njang pà g^t “Hìu nhă a` geh 2 lồ ù lơh sa. Nam do suơn tam tiêu a` dê geh cồng nha tơnhào rơlao mờ ală nam lài, geh 6 tấn tàm 1 lồ. Khà priă gar tiêu ring niam mờ cồng nha tơnhào geh uă, den tàng nam do hìu nhă kung geh uă priă sơl. Kờp jơh khà priă bơcri tàm broă lơh sa, broă sền gàr mờ tơnhào tơl lồ geh di pơgăp 200 tơlăk priă, den priă cồng gam geh rơl;ao 500 tơlăk priă. Tòm tiêu là phan tam tòm hìu nhă dê, den tàng mờ khà priă do, a` geh pơn jăt tai bơcri priă kờ` kàl lơh sa tus, blơi tai măy mo\k kờ` ngui măy mo\k jơh tàm broă lơh sa, tơmù broă lơh mờ să”.

Jăt ală cau tam tiêu jo\ nam yal, mờ khà priă ring niam bè tu\ do, broă cau cau tam tiêu, hìu hìu tam tiêu là broă [uơn wă ngan. Ồng Đặng Văn Cần, kis tàm ntum Nâm Njang, kơnhoàl Dak Song pà g^t: “Ngan là tàm ală nam pa do, khà priă gar tiêu gơguh uă ngan, làng bol chờ hờp ngan tam tiêu, kơ\p kờ` tàm nam 2015 do, khà priă kung geh ring niam kờ` làng bol chờ hờp mờ tam tai tiêu”.

Mờ ală cau pa tus ơm kis mờ lơh broă tàm ntum Nâm Njang, cau lơi kung gơlơh ngoh rơngăc ngan tài jăt 2 gah gùng lòt ntum dê tus tàm ală [òn ndrờm geh g^t nđờ rơhiang nơm hìu geh lơh dờng niam, mờ geh tơl lơm ală phan ngui g^t nđờ tơmàn priă.

Jăt kuang bàng đơng lam ntum Nâm Njang yal, khà priă gar tiêu tơnguh uă tàm tu\ khà ù tam kung sơlơ ngai sơlơ tơnguh sơl, den tàng rài kis broă lơh sa làng bol dê tàm ală nam pa do kung neh tam gơl uă. Tu\ do, gùt ntum geh mờr 200 lồ ù tam tiêu mờ cồng nha geh 3 tấn nggùl tàm 1 lồ mờ pah nam ntum Nâm Njang geh tơnguh tai 300 lồ ù tam tiêu pa. Ồng Phạm Quang Nam, kuang jăt jơng atbồ anih duh broă ntum Nâm Njang pà g^t: “Tàm ală nam pa do, geh uă hìu tàm ntum neh tơnguh bơtàu tài tam tiêu, làng bol neh blơi rơndeh dờng, lơh hìu cờn, rài kis mìng kơnờm mờ tòm tiêu. Gơwèt mờ ntum tu\ do geh di pơgăp rơlao 2 rơbô lồ ù tam tiêu. Broă lơh bal gùt ntum dê là lam sồr ală làng bol ba` rề ơnàng ù tiah tam tòm tiêu mờ geh mu\t lơh kờ` geh cồng nha tơnhào uă, tài tòm tiêu là phan tam [uơn gơtìp ngan mờ kòp, tu lơh aniai, broă sền gàr kung kal ke. Den tàng, làng bol bal mờ anih lơh broă geh gơnoar pơgồp bal nền nòn mờ gơnoar atbồ ntum tàm broă ngui broă lơh sa pa tàm broă lơh, kờ` tơmù ờ uă ngan kòp tàm tòm tiêu kờ` làng bol geh tơnhào uă ngan”.

Sền go\ geh bơta kuơ bơh tòm tiêu tus mờ broă lơh sa làng bol dê sơlơ ngai sơlơ uă, den tàng kuang bàng tàm kơnhoàl Dak Song neh đơng lam anih lơh sa suơn sre kơnhoàl do sùm bơyai lơh ală dơ\ bơto, pơlam broă sền gàr tòm tiêu ai uă hìu nhă làng bol in kờ` tơnguh uă broă lơh sa. Bơdìh hơ\ tai, kơnhoàl Dak Song kung gam bơyai lơh ală sră nggal kờ` crơng gơs mpồl tam klăc cau tam tiêu kơnhoàl Dak Song in, wèt tus bơ\t bơtàu khà măt phan kă bro tiêu kơnhoàl Dak Song dê mờ broă kờ` tơnguh niam khà kuơ tu\ tăc tàm anih kă bro. Tu\ do, kơnhoàl Dak Song geh mờr 5 rơbô 700 lồ ù tam tòm tiêu, mờ cồng nha tơnhào rơlao 7 rơbô 420 tấn, di gơlan khà do geh tơnguh uă rơlao tàm nam 2015 do. Ồng Lê Hoàng Vinh kuang atbồ gah lơh sa mờ tơnguh bơtàu [òn lơgar kơnhoàl Dak Song pà g^t: “Geh broă sền gròi bơh càr, anih lơh broă tìp mờ broă bơcri priă, gah khoa học mờ công nghệ bal mờ broă sền gròi, đơng lam bơh mpồl đơng lam Đảng kung bè anih duh broă neh bơyai lơh pơrjum dờng mpồl tam klăc cau tam tiêu kơnhoàl Dak Song in. Tus tu\ do neh geh 130 nă cau, lài ngan gam tơnguh broă lơh kung bè bơ\t bơtàu rơndăp broă lơh tàm tơngai tus. Bol a` lơh ngan ai tơl^k rơndăp broă lơh jăt kờ` ai mpồl tam klăc geh tơnguh bơtàu mờ tơmu\t tai ală cau pa kờ` tơnguh uă bơngă mpồl dê mờ wèt tus bơ\t bơtàu khà măt phan kă bro bal gar tiêu Dak Song dê”.

Mờ ală cau bè ồng Khuân, ồng Quyết ha là ală hìu tam tiêu tàm ntum Nâm Njang, kơnhoàl Dak Song dê, tòm tiêu ờ mìng là phan tam tòm tàm broă tơnguh bơtàu lơh sa, mờ gam geh sền là ndu gơnrơh ai ală cau do in bơh tàm cau lơh sa suơn sre rơ[ah mờ gơs cau pas bơh tàm broă tam tiêu di pal dê./.

Cau mblàng Ndong Brawl