VOV4.K’ho – Càr Dak Lak tu\ do geh 47 jơi bơtiàn kòn cau oh mi ơm kis bal, tàm ală nam do, ală cau kra [òn, ală cau geh bơngă pin dờn tàm làng bol kòn cau neh gơ gơs là mpồl cau lơh geh bơta rềp mềl, tam klac bal, tàm dong kờl bal tàm làng bol [òn lơgar. Bơh ală broă lơh krơi is mơya mờ kơnòl mờ bơngă pin dờn, khi là cau tờm yal tơngi\t di tu\ gùng dà broă lơh bơh Đảng mờ kơrnoat boh lam bơh dà lơgar dê ai làng bol in, lam sồr làng bol [òn lơgar bơtàu tơnguh lơh sa, tơn jơh jơgloh tơrmù r[ah, sền gàr mờ brồ guh bơhiàn chài rơgơi is bơh yau bơh kòn cau he dê.

Lài do neh geh tu\ là kuang bàng lơh broă tàm ntum ơm kis lơh broă rềp mềl ngan mờ làng bol, hơ\ sồng geh pin dờn mờ pồ guh lơh broă kuang bàng kơnhoàl mờ tu\ do neh jơh sơnam lơh broă rê. Mơya, mò H’Blak Niê lài do là kuang jat jơng atbồ anih duh broă làng bol kơnhoàl Cư\ Kui`, kung gam lơh jat niam nùs nhơm geh kơnòl uă tàm broă lơh tơn jơh jơgloh tơrmù r[ah tàm tiah do. Nam 2005 lài do, mò neh jơh nùs hòi jà ală mpồl lơh sa kă bro lơh broă tàm kơnhoàl tàm jàu uă bă ù ai kơnhoàl in, bơh hơ\, neh pà rlau 200 lồ ù ai 520 hìu làng bol ờ geh ù lơh sa in, dong làng bol kơ\ kơl jăp rài kis. Bal mờ hơ\, mò gam lơh geh tơl ală bơta dong làng bol bè sơn tìl chi tam phan ròng, lam sồr làng bol tus bal bơsram ală ơdu\ bơto pơlam ròng phan, tam phan nàng lơh ngan sơrlèt gan tàm rài kis brồ guh lơh pas. Kơnờm iat mờ lơh jat mò mờ rài kis bơh làng bol kòn cau tàm kơnhoàl dê gam ngai sơlơ geh tam gơl pa, khà hìu r[ah mìng gam 11%. Mò H’Blak Niê, đơs: “Mu\t lơh broă lơh tơn jơh jơgloh tơrmù r[ah tàm làng bol, hòi jà làng bol kòn cau ngan là làng bol kòn cau ơm kis bơh yau tàm do pal lơh broă geh bơceh pa, lơh broă lơh sa bơtàu tơnguh lơh sa hìu bơnhă mờ tơn jơh jơgloh tơrmù r[ah tàm tơl hìu bơnhă. Jơnau gi\t wa\ bơh làng bol dê là sền gàr brồ guh bơhiàn chài rơgơi is bơh yau ală dơ\ lơh yàng duh khuai jat bơhiàn yau niam bơne\ bơh he dê”.

Mờ gơnoar broă là cau geh bơngă pin dờn tàm làng bol kòn cau, mờ dờp lơh tai gơnoar broă là kuang bàng lơh broă gah tề lam tàm [òn, ồng Nay Gút, kis tàm [òn 2, [òn drà Ea Drang, kơnhoàl Ea H’leo, càr Dak Lak sùm lam lài tàm broă lơh mlàng yal hòi jà làng bol lơh jat niam dơ\ lam sồr gùt làng bol tam klac bơ\t bơtàu rài kis ngăc ngar jak chài tàm tiah ơm kis, dơ\ lam sồr “Ngai tài cau r[ah”, srơh tàm sơm băt tê bal bơ\t bơtàu [òn lơgar pa… Bơh ală srơh, dơ\ lam sồr neh geh uă hìu bơnhă làng bol geh dờp sền là hìu bơnhă ngăc ngar jak chài, kis geh kơnòl mờ [òn lơgar mờ mpồl bơtiàn, sơlơ tơnguh tai bơta tam klac bal tàm làng bol [òn lơgar. Yal bè mờng chài lam sồr làng bol bơh he dê, ồng Nay Gút, đơs: “Gơnoar broă bơh cau lơh broă gah tề lam dê kung bè cau kra [òn dê là pal song dơ pă, đơs song lơh ngan den làng bol hơ\ sồng pin dờn. Bulah là he bơsong jat adat bơhìan [òn lơgar dê mơya pal di mờ adat boh lam dà lơgar dê den tàng broă lơh bơh cau kra [òn bol a` dê là lơh bal mờ bơta bal. Lơh broă lơh gah tề lam pal tam klac bal mờ làng bol [òn lơgar, lơh bal mờ cau kra [òn den làng bol hơ\ sồng pin dờn, ai dilah he ờ lơh bal mờ cau kra [òn den mbè gơtùi làng bol pin dờn. Jơnau làng bol r[ah den he pal gi\t, làng bol pas sơm den he kung pal gi\t pơn jờng khi lơh khi in ring bal den he hơ\ sồng ngan ngồn là cau geh bơngă pin dờn”.

Ờ mìng sền gròi bơtàu tơnguh lơh sa, tơn jơh jơgloh tơrmù r[ah lơm mờ broă lơh lam sồr, pơlam ală cau jat yàng kis niam tàm rài kis lơh àng sơn dah jơnau yàng kung geh ală cau duh broă yàng sền dờng màng uă ngan. Ntum Ea Tul, kơnhoàl Cư\ Mgar, càr Dak Lak dê geh 13 [òn mờ mờr 12 rbô hìu làng bol, tàm hơ\ geh 95% là cau kòn cau mờ rlau 2800 nă cau jat yàng gam pơrjum tàm Hìu jum Tin lành ntum dê. Mờ gơnoar broă là cau dong gàr hìu jum Tin lành ntum Ea Tul, mục sư Y Ky Êban sùm bơto tơngkah ală kòn sau yàng pal kis niam, geh kơ nòl mờ să tờm mờ [òn lơgar, dà lơgar, lam sồr làng bol bơto tơngkah oh kòn, kòn sau ờ go\ di lơh tìs kơrnoat boh lam. Kuơmàng bơh nam 2001 tus tu\ do, ồng neh lam sồr, mblàng yal làng bol ờ go\ di iat jat ală jơnau đơs bu ba pơrlồm pơn jồ bơh bol ờ niam dê, hòi jà mờr 200 nă cau neh rlau lòt tìs gùng rê wơl mờ [òn lơgar. Bal mờ hơ\, ồng gam sùm tam tìp mờ boh bơr mờ khi nàng tơn roh te\ ală bơta bàs sìl lài do, kis gơrờm bal mờ jơh tơl nă cau, kơlôi rcang lơh broă lơh sa bơtàu tơnguh lơh sa hìu bơnhă. Nàng lơh geh ală jơnau do, mục sư Y Ky Êban, pà gi\t: “Hòi jà khi rê, tu\ khi rê wơl dong kờl khi gi\t geh gùng dà broă lơh bơh Đảng mờ kơrnoat boh lam dà lơgar dê, tàm hơ\ dà lơgar, jơi bơtiàn, làng bol [òn lơgar kung neh lơh geh tơl ală bơta dong kờl ai bơta pin dờn bơh he dê. Rài kis làng bol ală kòn cau dê geh tu\ bơtàu tơnguh lơh sa, geh ù lơh sa, geh mìr, dong làng bol lòt bơsram den tàng rài kis làng bol tàm tiah do dê kơ\ kơl jăp, den làng bol kung neh gi\t geh gơnoar broă bơh dùl nă cau làng bol tàm lơgar dê pal mu\t lơh bè lơi gơ in di”.

Bơh ală broă lơh geh kuơ ngan bơh he dê, dà kơlhề bơh cau geh bơngă pin dờn bè mò H’Blak Niê, ồng Nay Gút, mục sư Y Ky Êban dê di pal geh làng bol ală kòn cau sền ngềr mờ cih dờp.

          Cau cih mờ yal tơngi\t- Lơ Mu K’ Yến