VOV4.K’ho – Tàm Pơrjum bơyai bè ală broă lơh bơtàu tơnguh wơl brê kơ\ kơl jăp tiah Tây Nguyên kờn tam dră wơl mờ bơta tam gơl trồ tiah, tơngai bơh nam 2016- 2020 geh lơh tàm poh lài, jơnau cribơyai broă lơh gàr brê geh sồr lơh kràn cê jơh nùs ngan. Sền wơl ală nhai bồ nam do, ală càr tàm Tây Nguyên neh pơn jat tai lơh pràn ală broă lơh atbồ, sền gàr brê, tàm hơ\ lơh glài ờ dùl e\t nă kuang bàng sền gàr brê geh gơrềng, mơya bơta geh ngan brê gơtìp koh kơl aniai kung gam ờ hềt geh kơryan jơh sơl.

Bồ nhai 6 nam do, tơnơ\ tu\ cau lơh [ău bơh Anih jơnau đơs Việt Nam tàm Tây Nguyên dê yal bè broă tiah lơh lu\ lơh gùng ai bol koh kơl kơ`au chi brê in tus koh kơl aniai brê tàm bă brê 474, ntum Măng Cành, kơnhoàl Kon Plông, càr Kontum, ală gah lơh broă geh gơnoar tàm do hơ\ sồng mu\t lơh broă kràn cê jơh nùs ngan, mờ tuh kơnòl bal mờ gơ\p in. Kuang bàng đơng lam Mpồl sền gàr brê kơnhoàl Kon Plông đơs là: 900 lồ brê neh geh jàu Anih duh broă làng bol ntum Măng Cành in atbồ; mờ brê ờ geh chi che là tài bơh làng bol koh kơl dơm chi nàng lơh hìu ơm. Ai gơnoar atbồ ntum den đơs wơl là, làng bol koh kơl den dùl e\t, mờ uă ngan là bơh bol koh kơl kơ`au brê mu\t kơ`au tàm brê. Ồng Lê Đức Tín kuang jat jơng atbồ Anih duh broă làng bol kơnhoàl Kon Plông đơs, brê tàm bă brê 474 gơtìp koh kơl tàm tơngai jo\ jòng ngan, cau tờm koh kơl tàm hơ\ geh bal cau geh jàu brê bal mờ cau koh kơl kơ`au brê.“Geh bàr pe bă brê neh geh jàu [òn lơgar in atbồ, làng bol kung gam kal ke ngan den tàng làng bol koh kơl bàr pe nơm chi nàng lơh hìu, lơh wàng ròng phan. Bal mờ hơ\, kung geh sơl bàr pe nă cau sơmờm, cau lơh tìs bè adat brê bơnơm. Kơnhoàl neh geh sră nggal jal mhar đơng lam pơyua tus mpồl sền gàr brê, mờ kuang àng in sồr lòt sền wơl gơ in loh làng”.

Cau sền gàr brê lơh bè ờ gi\t halà tàm mpồn pơndơ\p bal ai boh kơh kơl kơ`au brê in, hơ\ là jơnau ờ go\ di là krơi tàm Tây Nguyên do ờ. Mơya, mìng tu\ dơ\ broă geh sră [ău yal loh làng, halà mpồl lơh broă bơh Gah Kuang àng dà lơgar dê tus lơh broă, den hơ\ sồng geh ală cau dùl nă să is ngan ngồn pal ko\ng kơnòl.

Gơrềng tus jơnau koh kơl dơm chi bơcrì bơcrà ngan tàm kơnhoàl Krông Pa, càr Gialai mờ sră [ău neh yal tàm bồ nam do, ală gah lơh broă geh gơnoar càr Gialai dê neh lơh glài jat di mờ mờ adat boh lam brê bơnơm 15 nă kuang bàng, cau lơh broă tàm Mpồl sền gàr brê Krông Pa mờ Mpồl atbồ brê rơcang gàr bồ tô Ia Rsai.

Dơm chi gơbàn lơh poac  Kon Plong- càr Kon Tum

Tàm Daklak, pa do ngan, tu\ ală rùp hin bè kuang bàng, cau sền gàr brê dờp sa kơ`au priă den hơ\ sồng lơh bè ờ gi\t broă koh kơl pơndiang ntrờn dơm chi kơ`au geh yal uă ngan, den Mpồl lơh sa kă bro is dùl nă să Lơh broă brê bơnơm Buôn Ja Wầm, hơ\ sồng geh kơrnoat tơn lời lơh broă 2 nă kuang bàng lơh broă tàm Mpồl sền gàr brê sồ 1, tàm ntum Ea Kiết, kơnhoàl Cư\ Mgar.

Ai tàm càr Daknông, gơrềng tus rlau 250 khối dơm chi tìs mờ adat boh lam tàm ntum Quảng Sơn, kơnhoàl Dak Glong bơh mpồl lơh broă geh gơnoar bơh Gah Kuang àng dà lơgar dê sền go\ tàm nhai 4 nam do, 4 nă kuang bàng sền gàr brê gơtìp ờ ai lơh broă tai nàng lùp khàu lơh loh kơnòl. Ồng Nguyễn Ngọc Tài kuang atbồ Mpồl sền gàr brê càr Daknông, pà gi\t: Kuang bàng kơnă hơđơm neh ờ lơh jat jơnau sồr bơh kơnă hơđang dê, bulah lài hơ\ kung neh geh sền go\ sơl ală broă lơh tìs:“Lài mờ tu\ broă gơlik geh, Mpồl sền gàr brê càr kung neh lam mpồl lòt sền tàm anih lơh dơm chi Quốc Triệu mờ neh sền go\ 31 khối dơm chi…Mpồl sền gàr brê càr neh lơh sră nggal mờ lùp khàu lơh glài, tơnơ\ hơ\ Mpồl sền gàr brê càr neh sồr Mpồl sền gàr brê kơnhoàl Dak Glong sơlơ lòt sền uă tai ală mpồl cau tờm brê, ngan là ală mpồl lơh dơm chi tàm tiah do, tàm hơ\ geh ală anih lơh dơm chi tàm Quảng Sơn. Mơya, Mpồl sền gàr brê kơnhoàl Dak Glong ờ lơh jat jơnau sồr bơh Mpồl sền gàr brê càr dê, ờ go\ lòt sền den tàng lời gơlik geh broă do”.

Gùng bơh tềng  anih tơnhàu lu\ mut tàm brê Kon Plong

Sền wơl ală dơ\ ku\p dơm chi kơ`au uă ngan tàm ală càr Daknông, Daklak, Gialai tàm tơngai lài, anih lơh broă geh gơnoar ndrờm gi\t là geh gơrềng tus mờ kuang bàng sền gàr brê. Mpồl bơtiàn geh jơnau lùp, halà brê Tây Nguyên là phan sa bơkah mơnga ngan, den tàng neh lơh jơh bal cau koh kơl aniai brê bal mờ cau sền gàr brê ndrờm tam pìt sa kơ`au? Hìu dờp sền gàr brê, ală mpồl lơh sa kă bro apah brê, ală mpồl lơh sa kă bro lơh broă brê bơnơm dà lơgar, gơnoar atbồ tiah do, mpồl sền gàr brê, mpồl ling sền gàr tiah nhàr lơgar, kuang àng gah lơh sa, tiah ơm kis….Uă mpồl cau gơ jat bal mờ broă lơh sền gàr brê, mơya ờ go\ geh cau lơi kờn ko\ng kơnòl loh làng tu\ brê gơtìp roh, chi che tàm brê gơtìp koh kơl!

            Dùl dơm chi pơrdu\ bơh tàm brê jun tus tiah drà pal lòt gan uă anih ngan, bè hơ\ mờ tu\ Gah Kuang àng dà lơgar tus lơh broă là sền go\ ală anih ơn pơdơng gi\t nđờ rhiang, gi\t nđờ rbô khối dơm chi kơ`au tàm anih tờm kơnhoàl Dak Mil (càr Daknông), [òn dờng Buôn Ma Thuột (càr Daklak) halà [òn dờng Pleiku (càr Gialai) dê tơn.

            Kờn gàr geh brê Tây Nguyên, bơh sơn rờp pal lơh te\ bơh mpồl cau sền gàr brê!

                                                                                         Cau cih mờ yal tơngi\t- Lơ Mu K’ Yến