Tây Nguyên nam pa: Hơ pơrgon ală cồng nha
Thứ tư, 00:00, 01/02/2017

VOV4.K’ho - Tơnơ\ ala\ ngai ơm sa tềp chờ hờp bal mờ hìu nha\, mờ cau pròt mhàm, ngai do, làng bol Tây Nguyên geh lòt lơh broa\, mut tàm kàl lơh sa pa. Tàm  nùs nhơm chờ ngai bồ sơnam pa lòt lơh broa\, làng bol Tây Nguyên kơp kờ` dùl nam mìu niam nhàc niam,  ai tơnhàu geh ua\ mờ ua\ ngan cồng nha pa.

 Bi Ksor Ngin, deh nam 1978, cau Jarai, kis tàm [òn Tiếng 2, xã Tân Sơn, [òn dờng Pleiku, càr Gia Lai pà gi\t: Nam pa do, hìu bơnhă bi gơtìp gơmù cồng nha lơh geh kòi mờr nggùl dơ\ pơndrờm mờ ală nam lài do. Nàng kờn lơh geh priă jền mờ ngui sa tàm hìu bơnhă, nam pa nam do, bi geh tam tai ală tờm chi tam, tam biăp mờ tơryăng tơryồng rơlau tai tàm broă lơh broă sa. Bi Ksor Y Ngin, đơs: “Hìu a` lơh 5 sào sre, ală nam hìu bơnhă a` lơh geh 75 [ào kòi. Ai nam pa do tài bơh trồ tiah ờ niam trồ prang dờng, ờ geh mìu den tàng bol a` mìng lơh geh 40 [àu lơm. Nam 2017 do, nàng rài kis hìu bơnhă geh uă bơta tam gơl, bol a` geh lơh ngan lơh sa nàng bơtàu tơnguh rài kis hìu bơnhă niam rlau tai, bol a` geh bơcri priă tam tai 200 tờm tiêu, tam tai biăp, tam nhơ\t ròng phan…tài bơh hìu bơnhă a` ờ geh priă jền ngui sa tàm rài kis pah ngai”.

 Satềp Đinh Dậu nam 2017 bu\ lah gơbàn kal ke bè trồ tiah, mơya hìu nhă mò K’ Bri, kis tàm [òn Kon Tách Đăng, thị trấn Đinh Văn, kơnhoàl Lâm Hà, càr Lâm Đồng gam chờ hờ wă rò satềp nam pa. Tơnơ\ mờ ală ngai ơm rơlô satềp chờ hờp, mò l^k lơh broă sền gàr phan tam tàm suơn: “Satềp neh jơh, a` lòt lơh broă sền gàr phan tam tàm suơn, bè còp sre, koh ntê kơphe, tuh dà, sih phơng. Nam pa do kơ\p kờ` ală broă a` lơh ndrờm geh cồng nha, kơ\p kờ` 1 nam pa mìu nhàr niam kờ` ală cau ndrờm geh 1 kàl lơh sa tơnhào uă, phan tam ndrờm geh uă plai, cồng nha tơnhào geh uă”.

 Ồng A Yêu, kòn cau Sơdàng, kis tàm [òn Têa Kon, xã Đak Rơnga, kơnhoàl Đak Tô, càr Kon Tum geh 8 lồ kau su, kơphê mờ bời lời. Ồng gam ròng tai kơnrồ, sur, mờ iar, geh tu\ iar hìu bơnhă ồng ròng tus 100 nơm. Bulah priă jền lơh geh ờ hềt uă, mơya ồng kơ\p kờn dong kờl ală hìu bơnhă tàm [òn bơtàu tơnguh bal. Nam pa tus, ồng A Yêu geh ală jơnau rơcang bè do: “Nam 2016 pa do, a` geh lòt bơsram ơdu\ bơto pơlam bè bơta chài sih tam, ơn phơng, broă tam mờ sơngka sền gàr kơphê. Kàl kau su bơh nam lài tus tu\ do, tài bơh khà priă tu\ gơguh tu\ gơmù den tàng a` ờ tơnhàu. Tus nam pa nam do, bùm blàng tài bơh khà priă tăc ờ yòm sơl den tàng a` tam gơl wơl ai ù tam tờm chi tam ndai mờ sơlơ ròng uă phan. Gơ wèt mờ ală hìu kal ke, a` geh dong kờl bơh broă jà khi lòt lơh broă apah a` in, a` geh dong kờl khi chi sơntìl, bơto pơlam khi bè broă lơh broă sa”.

 Hìu nhă bi Y Thành, kis tàm [òn OI, xã Dak Drô, kơnhoàl Krông Nô, càr Dak Nông kis mìng kơnờm mờ broă tam tơngời tàm bơnơm lu\ tàm Buôn Choah, jăt gah dà dờng Krông Nô. Tơriang tơriồng tàm broă lơh sa, den tàng nam pa do bu\ lah trồ tiah ờ niam, hìu nhă bi kung gam geh tơnhào 50 tấn tơngời, tăc geh 150 tơlăk priă. Bal mờ broă lơh geh bơh 4 sào sre, ùr bơklao bi neh geh rài kis tơl ngui tơl sa, drơng 5 nă kòn lòt bơsram. Bi Y Thành tam pà bal broă mờng chài tam tơngời kờ` geh cồng nha uă rơlao: “Tus nam pa, lài ngan là he pal kah tus broă rơwah sơntìl niam, kơl dung cih pal loh làng hìu lơh gơs, blơi tàm hìu tăc geh pin dờn. Dơ\ 2 là tơngai tam pal di tu\, tu\ mìu geh tơl niam hơ\ sồng tam. Mờ broă tai là pal lơh ngan tơriang tơriồng tàm broă sền gàr, sih phơng, jì `hơ\t, [ồm sơnơm gơsơ\t tu di mờ broă lơh, bè hơ\, hơ\ sồng cồng nha tơnhào geh uă rơlao, cèng wơl broă lơh sa geh niam rơlao”.

 Dùl nam pa, dùl kàl prang pa neh tus tai tàm làm gùt ù tiah ală [òn lơgar bơh cau Sơdàng dê tàm càr Kon Tum. Tàm rài kis duh hồl bơh nùs nhơm kòn bơnus mờ trồ tiah dê, tơl nă làng bol kòn cau Sơdàng ndrờm geh jơnau kơ\p kờ` să tờm dê in, ai hìu bơnhă in nàng lơh ngan sơlèt gan tàm nam pa 2017. Là cau kòn cau Sơdàng, neh gi\t nđờ jơ\t nam sùm lơh broă bơto bơtê tàm xã tiah sar lơgar ngài Ngọc Réo, kơnhoàl Đak Hà, kơ\p kờ` uă ngan bơh pơgru A Thuin, Kuang atbồ Hìu bơsram kấp một Lê Hồng Phong dê là cèng wơl geh ală bơta niam bơne\ ngan ai rơlau 400 nă kơnòm bơsram kờ` gơboh bơh ồng dê in. Pơrgru A Thuin, đơs: “Nam 2017 broă rơcang lơh, bè cồng nha kơnòm bơsram mờ khà tơryang lòt bơsram den hìu bơsram geh lơh ngan. Mìng is lơh phan bơna anih hìu bơsram ndai den kơnờm uă ngan tàm kes priă dà lơgar dê ờ gơtùi geh gờn nàng lơh tơn tu\ do ờ. Mờ să tờm a` kung sùm đơs mờ kơnă hơđang lơh bè lơi sền gròi phan bơna kờn drơng broă bơto mờ bơsram. Să tờm a` kung sùm tus tàm hìu mè bèp kơnòm bơsram nàng lam sồr, mblàng yal mè bèp kơnòm bơsram dê in kờn khi gi\t wa\ bè bơta kuơmàng bơh broă bơto bơtê, bơh hơ\ nàng kơnòm bơsram tơryang lòt bơsram, geh cồng nha bơsram jak drờm bè ală hìu bơsram gơ\p bơyô ndai dê”.

                    Cau cih mờ yal tơnggit Lơ Mu K’ Yến mờ Ndong Brawl.

Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC