VOV4.K’ho - Mìng rơlao 1 nhai do, tàm ală càr Tây Nguyên neh sùm dờp geh ală cau gơtìp kòp bạch hầu, tàm hơ\ neh gơbàn 3 nă cau chơ\t. Pal kah ngan, ală cau gơtìp mờ kòp bạch hầu tàm ală sơnam mờ tàm jơh ală cau neh c^t sơnơm vaccine rơcang sơndră mờ kòp.

Sền kờ` g^t kòp bạch hầu bè lơi mờ broă lơh lơi kờ` kơrian mờ broă gơtòp bơh kòp bạch hầu tus tàm mpồl bơtiàn, cau ai tơng^t jơnau đơs Việt Nam tàm Tây Nguyên neh geh dơ\ lùp ồng Viên Chinh Chiến, kuang atbồ Viện Vệ sinh dịch tễ Tây Nguyên bè broă do.

-Ơi, ơ ồng, kòp bạch hầu gam geh ală bơta kal ke tàm Tây Nguyên tu\ 4 càr là Dak Lak, Dak Nông, Kon Tum mờ Gia Lai neh sùm geh dờp cau gơtìp kòp bạch hầu mờ neh gơbàn 3 nă cau chơ\t mìng tàm 1 nhai do. Bơta lơi là bơta lơh gơbàn tus mờ bơta do ơ ồng?

Ồng Viên Chinh Chiến: “Kòp bạch hầu gơbàn tàm Tây Nguyên bơh nam 2013 sơnrờp ngan là tàm Kbang, càr Gia Lai. Tơnơ\ mờ hơ\ gơbàn tàm ală tiah ndai. Jơh ală bơta tus tu\ do, hơ\ là tơnơ\ mờ 7 nam den geh 90% khà ală cau gơtìp kòp bạch hầu ndrờm là cau kòn cau, hơ\ là ală cau kis tàm tiah ờ geh c^t sơnơm vaccine rơcang sơndră mờ kòp.

Dơ\ bàr tai là jơh ală cau gơtìp kòp bạch hầu kờp jăt sơnam den kung geh rơlao 90% gơtìp tàm mpồl sơnam dờng rơlao 7 sơnam, tài bơta bơh kòp bạch hầu tu\ he c^t sơnơm vaccine rơcang sơndră mờ kòp den mìng geh sền gàr tus nam 7 sơnam he pal c^t tai, 12 sơnam c^t tai, 18 sơnam he c^t tai.

Bơta kòp bạch hầu tàm Tây Nguyên geh gơbàn jăt bơta gơtus bal, hơ\ là ală tiah ờ hềt geh c^t sơnơm vaccine rơcang sơndră mờ kòp di lah gơtìp bơta lơh gơbàn den geh gơbàn kòp”.

-Ơi, bè ồng pa đơs den broă geh uă tiah ờ hềt geh c^t sơnơm vaccine rơcang sơndră mờ kòp tàm broă c^t sơnơm vaccine là bơta tòm lơh kòp bạch hầu tus wơl tàm Tây Nguyên.

Mơya, tàm khà ală cau gơtìp kòp bạch hầu tàm do den geh ală cau neh geh c^t sơnơm vaccine mơya kung gơtìp kòp sơl, geh tu\ là chơ\t bè cau kòp pa do tàm càr Gia Lai. Ồng mblàng bè lơi bè bơta do?

Ồng Viên Chinh Chiến: Tàm broă c^t sơnơm vaccine rơcang sơndră mờ kòp tu\ mờ neh geh c^t den ờ di là 100%, hơ\ là geh khà di pal cau ờ c^t, hơ\ sồng să tòm geh c^t den geh khà ờ di mờ bơta pràn sơndră mờ kòp bal mờ tơngai geh tơrgùm bal wơl mờ khà ờ tơl bơta pràn sơndră mờ kòp hơ\, den tu\ tìp geh bơta kòp mờ dùl khà di pal là geh gơbàn kòp, mùl màl nđờ den tu\ do ală cau jăk chài kung ờ hềt g^t sơl.

-Gơtùi go\ là, tàm 3 nă cau gơtìp chơ\t tài kòp bạch hầu den bơta òm là tài he go\ jơla, sơm kòp ờ di pal. Bơh bơta mùl màl do den geh bơta ờ g^t đal tàm broă sền kờ` g^t mờ sơm kòp tàm hìu sơnơm xã lah ờ ơ ồng?

Ồng Viên Chinh Chiến: Bơta do di ngan, di là tài sền wơl tàm Tây Nguyên do den ală cau gơtìp chơ\t ndrờm là cau gơtìp kòp sơnrờp ngan. Tài jo\ ngan cau ờ gơbàn kòp, bè ngai lài bol a` lòt tus Quảng Hoà den să tòm tàm xã Quảng Hoà ală cau đơs là di lah bác sĩ ring niam den di gơlan ờ gơbàn kòp, mờ kal ke là cau bác sĩ lơh broă jo\ nam den tam gơl anih lơh broă, bác sĩ pa tus.

Den bác sĩ pa tu\ do ndrờm ờ geh rùp rài kòp bạch hầu tàm broă bơto mờ bơsram tài neh g^t nđờ 10 nam do ờ geh cau gơtìp kòp. Tu\ mờ bác sĩ kờ` g^t den lòt lơh pal g^t kòp, mìng iăt jơnau yal den kung kal ke.

Hơ\ là bơta tòm nđan lah bol a` ai lài broă bơto bơsram mờ tus do bol a` geh bơyai lơh pờ ală ơdu\ bơto bơsram Tây Nguyên in là 2 ơdu\, 1 ơdu\ ai càr Dak Nông, Dak Lak mờ dùl ơdu\ ai càr Gia lai, Kon Tum in nàng ală bác sĩ g^t tơrgùm bal, mơya bơh tu\ hơ\ ală bác sĩ geh lơh broă tus tàm ală tiah.

-Ơi, ơ ồng, bè hơ\ den di lah go\ kòp bạch hầu den broă sơm mờ gơsơ\t kòp pal geh lơh bè lơi?

Ồng Viên Chinh Chiến: Broă gơsơ\t kòp tàm do den geh jăt broă lơh bơh Bộ Y tế neh ai, mờ tu\ do bol a` lơh jăt broă lơh bơh Bộ Y tế den bè bơta tòm geh cồng nha.

Hơ\ là bè ờs tu\ go\ cau gơbàn kòp sơnrờp ngan den ai lơh jăt, xét nghiệm ală cau geh pin gơrềng bal, mờ ai hùc sơnơm kháng sinh rơcang sơndră mờ kòp, den bè ờs di pơgăp bơh 2 tus 3 ngai den geh go\ tơl, geh ờ uă tiah di gơlan geh bơh 5 tus 6 ngai den geh gơbàn cau gơtìp kòp tàm tiah kòp hơ\ mờ ai hùc sơnơm kháng sinh den cồng nha di pal mờ tàm 3 ngai den jơh ală cau gơtìp kòp neh ờ go\ kòp tai.

-Di bè hơ\ jăt ồng tàm tơngai tu\ do, Tây Nguyên pal lơh bè lơi kờ` kơrian mờ gơtòp bơh kòp bạch hầu?

Ồng Viên Chinh Chiến: Jăt a` pal geh 3 broă, broă sơnrờp ngan là kuang bàng lơh sơnơm tàm ală xã pal geh bơto nàng tơnguh jơnau g^t wă tơl, kờ` g^t kòp.

Tài tu\ neh go\ kòp, tàm hơ\ là go\ gờ`, ai phan sền kờ` g^t gờ` den broă bơsong mhar, den he kung neh bơsong niam tiah gơbàn kòp mờ tu\ bơsong bè hơ\ den kung pơgồp bal tàm broă kơrian bơta gơtòp kòp tus tàm ală tiah ndai.

Dơ\ bàr là lơh niam broă sền gròi kòp tu\ mờ neh geh cau gơtìp kòp.

Mờ dơ\ pe là broă lơh kơl jăp mờ niam ờ do ờ dă ngan gam là broă ngui sơnơm vaccine rơcang sơndră mờ kòp, mờ sơnơm vaccine rơcang sơndră mờ kòp gơwèt mờ broă c^t sơnơm rơcang sơndră mờ kòp den ală càr pal geh lơh bơh tàm ală tiah ngài tus mờ ală sở Y tế tus bal pràn rơlao tai tàm broă lơh jăt broă c^t sơnơm vaccine rơcang sơndră mờ kòp, lơh bè lơi nàng geh khà c^t sơnơm vaccine rơcang sơndră mờ kòp geh rơlao 90% di jăt mờ jơnau bơto sồr bơh Bộ Y tế dê.

-Ơi, dan ưn ngài ồng uă ngan!

Cau cih Nam Trang-Cau mblàng Ndong Brawl