Tây Nguyên pràn kơl dang rơlao, àng sơrdah rơlao (Ngày 08-02-2016)
Thứ hai, 00:00, 08/02/2016

VOV4.K’hoAlă he gam tàm ală ngai chờ hờp bồ nam pa, nam Bính Thân. Gơtùi đơs, tu\ do, ală cau ndrờm geh gơnoar pơnyờ să là neh sơlèt nam Ất Mùi 2015 mờ bềng lìu kal ke, kơ\p kờ` nam pa Bính Thân 2016 do geh cèng tus ală bơta niam loh làng rơlao. Mờ Tây Nguyên, nùs nhơm pơnyờ să sơlèt mờ kal ke sơlơ loh làng tu\ geh uă càr tàm tiah do geh khà tơnguh lơh sa uă, bu\ lah geh ờ uă phan geh lơh bơh broă lơh sa suơn sre tòm ngan pơn jăt tai gơmù khà priă; trồ prang pơn jăt tai gơl^k geh lơh broă lơh sa gơtìp hoàc huơr.

Kơ\p kờ` nam 2016 Tây Nguyên kung geh loh làng ngan tàm tơngai kal ke, tài gah lơh sa suơn sre sơlơ ngai sơlơ lơh gơs, mờ ală làng bol jăk chài drơng mờ ală anih lơh sa kă bro g^t tàm broă tam pà bal, lòt bal mờ làng bol. Kơ\p kờ` nam 2016, geh go\ loh làng ală bơta tơnguh bơtàu lơh gùng lòt, bơtơ\t rơbòng dà bal mờ ală rơndăp broă lơh sa suơn sre pa, geh bal bè broă lơh bal mờ bơta uă.

Tàm ală ngai lồi nam yau Ất Mùi, khà priă kơphe mờ cao su gơmù rơlao mờ ală nam lài, bu\ lah bè hơ\, ờ lơh tơmù khà cau tus mờ drà kă bro di tàm satềp. Lòt blơi rơndeh Honda kòn ùr in kờ` lòt nhơl satềp, mò Ngô Thị Tiến, kis tàm [òn Sơn Lộc 2, ntum Cư\ Bao, [òn drà Buôn Hồ, càr Dak Lak pà g^t, bu\ lah khà priă kơphe gơmù, mơya geh uă hìu tàm [òn gam blơi rơndeh dờng g^t nđờ rơhiang tơl^k priă, tài kơnờm bơh priă tăc gar tiêu bơrlu\ bal tàm suơn kơphe. Bè hìu mò Tiến, blơi 1 nơm rơndeh tay ga mìng geh tă bơh priă tềm pềr: “Ngai do a` lòt blơi rơndeh Vision kòn ùr in. A` mòng lah blơi tơnơ\ mờ satềp, mơya tài kòn ùr a` kờ` blơi lài den tàng a` tus blơi mơ. Nam do den kơphe gơmù khà priă ngan, mơya priă tiêu geh. Hìu a` geh 1 lồ 4 sào kơphe, tiêu den 350 `jrong. Uă den ờ uă, mơya priă geh den geh đao. Đơs ngan là làng bol tàm ntum Cư\ Bao, Bình Thuận do tam tiêu uă ngan. Tơl hìu kung geh 3 tấn”.

Ờ mìng bơta lơi tàm tiah Cư\ Bao, Bình Thuận [òn drà Buôn Hồ klàs mờ rơ[ah mờ broă gơrềng tus mờ kơphe, ală tiah tam kơphe uă tàm càr Dak Lak, Dak Nông, Gia Lai kung lơh pas tài kơnờm bơh phan tam bơrlu\ bal bè tiêu, sầu riêng, [ơ. Bơta kuơ bơh phan tam bơrlu\ bal do tu\ do uă rơlao g^t nđờ dơ\ jăt mờ phan tam tòm bè kơphe, den tàng kơphe gơmù priă ờ gam là broă kuơ màng tai. Bi Nguyễn Văn Hiếu, kis tàm [òn Phước Hoà, ntum Ea Yông, kơnhoàl Krông Păc tam bơrlu\ bal 80 tòm sầu riêng tàm suơn kơphe rơlao 1 lồ, kung geh tơnhào mờr 200 tơlăk priă: “Cồng nha geh uă ngan, uă rơlao mờ kơphe, geh 80 tòm, tam geh 7 nam bloh, tơnhào geh di pơgăp 10 tấn, tăc mờ khà priă geh bơh 18 tus 19 rơbô priă tàm 1 k^”.

Bal mờ khà priă kơphe, cao su gơmù, nam 2015, Tây Nguyên gam pal gơtìp prang uă, lơh hoàc huơr uă ngan tus mờ broă lơh sa. Mơya tus nam 2016 do, broă do geh tơmù uă ngan, tu\ broă lơh bơtơ\t rơbòng dà geh lơh gơs tai. Tàm càr Dak Lak, ală ngai lồi nam, càr do neh lơh gơs tai tơnao dơng dà Ea Rớt, tơl dà tuh rơlao 2 rơbô lồ phan tam in. Do mìng là 1 bơnah bơh broă lơh bơtơ\t rơbòng dà Krông Păc Thượng, 1 rơndăp broă lơh dờng, bơta pràn tuh dà rơlao 14 rơbô lồ kung gam lơh mờr gơs. Bal mờ broă lơh bơtơ\t rơbòng dà Krông Bu\k Hạ neh ai ngui bơh nam 2013, mờ bơta pràn tuh dà rơlao 12 rơbô lồ phan tam, g^t nđờ 10 rơbô hìu làng bol tàm càr in neh ờ ngòt gơbàn trồ prang tai mờ iang nùs lơh sa. Jơnau yal bi Y Jor Mlô, kòn cau Rơđê, kis tàm [òn Krông Bu\k, ntum Krông Bu\k, kơnhoàl Krông Păc go\ bơta chờ, bơta pin dờn làng bol dê tu\ ală broă lơh bơtơ\t rơbòng dà geh ngui: “Geh broă lơh bơtơ\t rơbòng dà dà do bơh dà lơgar bơcri priă lơh, làng bol chờ hờp ngan. Làng bol geh lơh ngan tàm broă lơh sa rơlao. Geh broă lơh bơtơ\t rơbòng dà do làng bol geh tam tơngời, khoah, lơh kòi, mờ tam ală bơta phan tam ndai bè tam `hơ\t ròng kơnrồ, 1 nam làng bol geh tam 3 kàl. Làng bol ưn ngài dà lơgar neh bơcri priă lơh bơtơ\t do”.

Bơdìh mờ 1 broă lơh sa suơn sre sơlơ ngai sơlơ di pal bè broă tam phan bal mờ 1 broă lơh bơtơ\t rơbòng dà geh bơcri priă lơh dờng, di pal, Tây Nguyên gam geh pràn tàm broă tơnguh bơtàu ròng phan, tu\ geh g^t nđờ 10 rơndăp broă dan bơcri priă lơh tàm nam 2015, mờ khà priă tus rơlao 20 rơbô tơmàn priă. Tàm khà do, hờ tiah đah tô Tây Nguyên, anih lơh sa kă bro bal ròng phan Gia Lai neh di tu\ bơcri 6 rơbô 500 tơmàn priă lơh 1 broă lơh geh 6 wàng ròng dờng, ròng 12 rơbô nơm kơnrồ dà toh, pơgồp bal mờ anih lơh sa kă bro Nuti Food lơh 1 hìu măy lơh dà toh mờ lơh gơs dà toh is tiah do dê. Di lah ală broă geh lơh jăt mờ jơnau kơ\p kờ`, ală wàng ròng phan dờng tàm càr Gia Lai geh là anih tòm kờ` broă ròng kơnrồ tơnguh bơtàu uă tàm làng bol. Ồng Lê Đình Vũ, gơnoar atbồ anih lơh sa kă bro ròng phan Gia Lai-gơwèt mpồl lơh sa dờng Hoàng Anh Gia Lai pà g^t: “Jăt rơndăp broă lơh tơngai dơ\ 1 bơh mpồl lơh sa do dê geh ròng 120 rơbô nơm kơnrồ. Broă ròng kơnrồ lơh poăc tu\ do geh di pơgăp 80 rơbô nơm. Tơngai dơ\ 2 den di gơlan tơnguh tai bơh 100 rơbô tus  200 rơbô nơm jăt mờ boă kờ` mùl màl. Jăt broă lơh jo\ jòng den den kung pal lơh broă bal mờ làng bol, bơcri priă blơi sơntìl, broă lơh mờ broă blơi phan geh ròng”.

Kơnrồ dà toh, kơnrồ lơh poăc gam geh ròng uă nga bơh tàm tiah đah tô Tây Nguyên tus mờ tiah đah jum Tây Nguyên, tu\ tàm càr Lâm Đồng, gah ròng kơnrồ dà toh càr do neh geh broă pơgồp bal bơta pràn bơh ală anih lơh sa kă bro dờng. Ồng Vũ Văn Tư, gơnoar atbồ anih tìp bơcri priă - kă bro mờ nhơl chờ càr Lâm Đồng pà g^t: “Tu\ do, càr Lâm Đồng neh hòi jà geh anih lơh sa kă bro dờng là Vinamilk, TH True Milk. Kuơ màng ngan gùng dà broă lơh càr dê bè gah kơnrồ dà toh den ờ mìng ròng kờ` ai dà toh lơh ală phan ngui sa tơnơ\ mờ dà toh, drơng tàm broă ngui sa tàm lơgar mờ tăc mờ lơgar bơdìh, mờ gam drơng cau năc in kờ` tơnguh bơtàu nhơl chờ. Tiah ròng den càr Lâm Đồng geh ai uă ală anih lơh sa kă bro tàm ală tiah brê tam ờ geh cồng nha uă, tàm ală kơnhoàl Lâm Hà, Đơn Dương. Mờ kuơ màng rơlao, ală rơndăp broă do geh lơh pơgồp bal mờ làng bol kờ` làng bol go\ bơta kuơ mờ làng bol geh tam gơl bơh phan tam ờ geh cồng nha kờ` tam `hơ\t mờ ròng kơnrồ”.

Bal mờ broă tam gơl tàm broă lơh sa suơn sre, broă lơh gùng lòt tàm Tây Nguyên kung geh tơnguh mhar. Tơnơ\ mờ gùng 14, mìng tàm rơlao 1 nam, ală rondăp broă lơh niam wơl gùng 19 tơrbo\ Tây Nguyên mờ anih ơhò ơm Quy Nhơn, gùng 20 tơrbo\ càr Lâm Đồng mờ tiah đah jum măt tơngai l^k dà lơgar kung neh lơh gơs. Rơndăp broă lơh niam wơl gùng 26, tơrbo\ càr Dak Lak mờ càr Khánh Hoà neh lơh gơs uă gơl gùng. Dùl broă lơh sa suơn sre ndrờm bal bè broă tam mờ sền gàr sơnka, geh ai bơh tàm broă lơh bơtơ\t rơbòng dà dờng ơnàng mờ gùng lòt geh ring niam, di gơlan do là ală bơta tòm kuơ màng kờ` ală càr Tây Nguyên tơnguh bơtàu kơl jăp tàm nam 2016 bal mờ ală nam pơn jăt tai.

Cau cih mờ yal tơng^t Ndong Brawl

 

Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC