VOV4.K’ho - 71 nam tơnơ\ tu\ Bác Hồ geh sền sra\ yal geh ngap lơngai is, crơng gơs geh dà lơgar Việt Nam làng bol lơh tờm, bal mờ làng bol gùt lơgar, làng bol ala\ kòn cau tàm Tây Nguyên sùm lơh ngan bơt bơtàu rài kis slơ ngai slơ hờm ram, bòn lơgar slơ ngai slơ tam gơl pa. Di tàm tu\ do, cau ai tơnggit jơnau đơs Việt Nam lơh broa\ tàm Tây Nguyên neh cih wơl ala\ jơnau kờ` đơs bơh làng bol bè ala\ tam gơl bơh [òn lơgar tàm ala\ nam do:
Ntum Ia Chim, [òn dờng Kontum, càr Kontum geh mờr 11 rbô nă làng bol, uă ngan là làng bol kòn cau Jarai. Tàm ală nam do, làng bol sùm lơh jat niam nùs nhơm tam klac bal đah cau yoan mờ cau kòn cau; đah cau jat yàng mờ cau ờ jat yàng. Kơnờm bè hơ\ mờ broă lơh sa bơh ntum dê bơtàu tơnguh niam ngan. Tus tu\ do, làng bol tàm ntum tam geh rlau 4 rbô lồ kau su, rlau 550 lồ kơphê. Bơdìh hơ\ tai, gam lơh uă ngan kòi sre mờ ròng uă ngan phan ròng, lơh priă lơh geh nam tơnơ\ jơnhoa rlau mờ nam lài. Ngai 2/9 nam do, làng bol tàm ntum gam bơyai lơh uă broă lơh chài rơgơi, đơs crih tam ya, tàp pràn să jan chờ gờm Ngai Sơntờm dà lơgar mơkung là tu\ nàng yal dà kơlhề mờ Bác Hồ in. Đơs bè rài kis bơh làng bol ntum Ia Chim dê tu\ do, ồng A Như, Kuang jat jơng atbồ đơng lam Đảng ntum Ia Chim pà gi\t: “Rài kis làng bol dê geh bơtàu tơnguh tai. Priă lơh geh kờp bal dùl nă cau tu\ do là 24 tơlak dùl nam. Phan bơna bè gùng lòt, hìu bơsram, hìu sơnơm geh bơcri priă lơh niam ngan. Broă bơto bơtê bơh ntum dê ngai sơlơ bơtàu tơnguh niam. Tơnơ\ tu\ geh gùng dà broă lơh bè bơ\t bơtàu [òn lơgar pa, làng bol lơh jat jơh nùs ngan. Jat tàm bơta hơ\, tu\ do tàm ală [òn ndrờm geh lơm gùng lòt tus ală [òn, geh lơh mờ bêtông làng bol gơlơh chờ hờp ngan. Kuơmàng tàm hơ\ là geh bơta tam klac bal dùl nùs đah cau jat yàng mờ cau ờ jat yàng. Tơrgùm lơh jat gùng dà broă lơh bơh Đảng, Dà lơgar dê bơ\t bơtàu geh ntum ngai sơlơ bơtàu tơnguh rlau tai”.
Ntum Ea Tul, kơnhoàl Cư\ Mgar, càr Daklak, geh rlau 2 rbô hìu nha\ làng bol, ua\ ngan la làng bol kòn cau Rơđê. Wa\ ngai 2/9 ngai chờ ngap lơngai is, làng bol tàm [òn neh mut lơh kloh niam [òn ơm kis, chờ rài kis pa slơ hờm ram. Ồng Na kra [òn, kis tàm Buôn Tu, ntum Ea Tul, kơnhoàl Cư\ Mgar, càr Daklak đơs:“Làng bol chờ ngan tềng bơta tam gơl pa bơh [òn lơgar. Đảng mờ Dà lơgar neh dong kờl làng bol ua\ ngan. Dà lơgar neh geh ua\ ngan broa\ lơh tàm bơt bơtàu [òn lơgar pa, lơh geh gùng lu\ dà cài niam...Ưn ngài dà lơgar ua\ ngan. {òn lơgar sùm iat mờ lơh jat jơnua bơto sồr bơh Đảng mờ Dà lơgar. Ngai sơntờm dà lơgar 2/9, jơh ala\ cau tàm [òn kơt bùng bi, tơl gùng lòt tàm [òn neh geh pơs wàs kloh nàng gờm chờ ngai sơntờm dà lơgar”.
Nhơl chờ Buôn Đôn
Tơngkah Ngai Sơntờm Dà lơgar 2/9, làng bol cau M’nông tàm [òn Dak Plao, [òn drà Kiến Đức, kơnhoàl Dak R’lấp, càr Daknông chờ hờp tềng đap bơta tam gơl pa bơh [òn lơgar dê ngai sơlơ pas sơm niam bơne\. {òn Dak Plao geh 135 hìu, den geh tus mờr nggùl khà hìu lơh sa pas mờ pas ngan. Kờp bal tơl hìu tàm [òn geh pơgăp 2 lồ chi jo\ nam, bè kơphê, kau su, tiêu, điều. Làng bol neh ngai sơlơ gi\t đòm jat ngui bơta jak chài pa tàm broă lơh sa, bơcri priă sơngka sền gàr chi tam, nàng geh priă jền ngai sơlơ uă tai. Bi Điểu N’Son, Kuang atbồ [òn Dak Plao, pà gi\t: “{òn Dak Plao lài do kal ke ngan. Tu\ do, rài kis tam gơl uă ngan, kơnờm geh bơta dong kờl bơh Dà lơgar dê, làng bol gi\t lơh kơphê, tiêu, kau su, tiêu lơh geh priă jền sùm, oh kòn geh lòt bơsram tơl. Rài kis làng bol kòn cau dê bulah neh pas sơm uă rlau mơya kung gam ờ hềt ndrờm bè cau Yuan sơl, den tàng làng bol gam pal lơh ngan uă rlau tai”.
Tàm ala\ nam do, kơnờm geh lơh lài tus bal, nhap nhar ngan tàm broa\ lơh bơt bơtàu [òn lơgar pa, rài kis pah ngai mờ lơh broa\ sa làng bol kòn cau Bahnar tàm [òn dờng Kon Tum neh geh ua\ ngan tam gơl. Tus tú\ do, 3 ntum bơh [òn dờng Kon Tum la Ia Chim, Đoàn Kết mờ Hoà Bình neh lơh geh 19 tàm 19 broa\ lơh bơt bơtàu [òn lơgar pa. Lo\ Y Dyer kis tàm [òn H’nor, ntum Đoàn Kết ai git:“A` go\ rài kis pah ngai bơh làng bol la bơtàu tơngguh ngan, ngan la broa\ lơh broa\ sa. La làng bol neh git ngui ala\ bơta sơntìp pa nàng lơh sa geh tơnhàu ua\. Hơ\ sồng làng bol kung neh git ngui ala\ bơta phơng tuh niam ngui tàm lơh sa. Ala\ bơta chi tam jo\ sơnam làng bol neh git ngui bơta jak chài pa. Phan bơna lài do den gơ lơh ờ niam ngan mơya tơnơ\ mờ [òn lơgar pa tus mờ [òn H’nor den gùng lòt neh bươn boài ngan. Kơlôi sơnơng bơh làng bo dê tu\ do la kơljap niam. Làng bol lơh ngan nàng bơtàu tơngguh tus rnàng tơnơ\ do”
Ồng Đinh Bông, 67 sơnam, kòn cau Sơdàng Cadong, kis tàm [òn 4, [òn drà Đak Rờ Ve, kơnhoàl Kon Braih, càr Kontum pà gi\t, lài do, pah dơ\ tus ngai chờ, dơ\ sa Tềp bulah kờn, làng bol ală kòn cau tàm ală [òn kis tàm tiah sar lơgar ngài kung kal ke ngan lik bơh [òn. Dùl bơnah là tài bơh rài kis kal ke ờ geh rơndeh nàng lòt, dùl bơnah là tài bơh gùng lòt bo\ bil ngan geh uă dà croh, dà dờng koh gơl. Tu\ do den neh krơi mờ lài uă ngan, kơnờm bơh gùng lòt geh lơh tus tơn tàm [òn, tàm ntum den rài kis hơ\ sồng gơ tam gơl. “Bơh nam 2000 rề hờ lài, ală gùng lòt ai làng bol in lòt rê tàm ù tiah kơnhoàl Kon Braih là kal ke ngan, geh bal gùng rơndeh dờng sồ 24. Nam 2001 tus dì tu\ do, bơta sền gròi dong kờl bơcri ai priă jền bơh Đảng, mờ Dà lơgar dê, bơta bơtàu tơnguh bơh ală gùng lòt ngui tàm broă lòt rê bơh làng bol dê tàm ù tiah kơnhoàl dê pal đơs ngan là gơ tam gơl uă ngan. Bơh gùng lòt rê den làng bol geh bơta bơtàu tơnguh kơ\ kơl jăp bè broă tơn jơh jơgloh tơrmù r[ah. Tu\ do, uă ngan làng bol ală kòn cau kis tàm tiah sar lơgar ngài bè tiah Đak Kôi, P’ne bal mờ bơta sền gròi dong kờl bơh Gơnoar atbồ lơgar dê, rài kis làng bol dê tu\ do niam ngan mờ kơ\ kơl jăp ngan. Uă hìu làng bol neh geh priă jền blơi geh rơndeh lòt rê, blơi ti vi, rơdio, gơtùi đơs ngan là geh bơta tam gơl uă ngan”.
Cau cih mờ yal tơngit K’ Brọp mờ Lơ Mu K’ Yến
Viết bình luận