VOV4.K’ho – Bal mờ gùt lơgar, drim do 22/5, cau te\ khà 5 càr Tây Nguyên ngan ngồn đùh sră, pồ kuang bàng Gơnoar ala mat dà lơgar, Mpồl duh broă ala mat làng bol ală kơnă, tơngai lơh broă bơh nam 2016- 2021. Chờ hờp, pơ`ìơ să mờ geh kơnòl là jơnau sền go\ bal bơh ală cau te\ khà lòt đùh sră tàm ngai dờng màng do.

Neh 86 sơnam, mơya cau te\ khà Nguyễn Thành Hẹn, kis tàm hìu sồ 18, gùng Đặng Dung gơ gơs wơl là dùl tàm ală cau geh mat bơh gờn ngan rlau jơh tàm mpồl te\ khà sồ 4, tàm sơnah [òn Duy Tân, [òn dờng Kon Tum, càr Kon Tum. Ồng pà gi\t: bulah tàm rài kis neh uă dơ\ ìa sră pồ tàm tê mơya lòt đùh sră te\ khà kuang bàng Gơnoar ala mat dà lơgar kơnă 14 mờ Mpồl duh broă ala mat làng bol ală kơnă tơngai tus, tàm ồng kung gam sơl nùs nhơm chờ hờp mờ pơ`ìơ să ngan: “Là cau neh dờng sơnam, neh sơr lèt gan bàr rài tam lơh. Kis tàm bàr rài bol sò tơm sơgràm phà mờ rài cau bơtau atbồ tus dì rài Làng bol lơh tờm mpồl bơtiàn ring bal. Là dùl nă cau te\ khà, a` chờ hờp ngan mờ pơ`ìơ să ngan ai dà lơgar he in geh dùl rài atbồ niam bơne\ neh lơh geh rài kis hờm ram ai jơi bơtiàn in, tàm hơ\ geh să tờm hìu bơnhă a`. Den tàng a` sùm sền ală dơ\ te\ khà là bơta chờ hờp mờ pơ`ìơ să ngan bơh he dê, rwah ală cau ala mat dipal nàng cèng wơl gơnoar kuơ ai làng bol he in. Đơs mờ lơh jat di jơnau kơ\p kờn bơh làng bol he dê”.

Cau te\ khà kòn cau Rơđê tàm [òn dờng Buôn Ma Thuột, càr Daklak lơh sră te\ khà

Chờ hờp, pơ`ìơ să kung là nùs nhơm tàm anih te\ khà sồ 8, tàm [òn Bu Kon, sơnah [òn Nghĩa Tân, [òn drà Gia Nghĩa, càr Daknông- là tiah geh khà cau te\ khà là làng bol kòn cau gal ngan rlau jơh tàm [òn drà Gia Nghĩa. Bơh àng drim gờn, gal ngan cau te\ khà soh phan kòn cau he dê neh tus bal dơ\ bơyai lơh gờm chờ bùng bi mờ mu\t lơh te\ khà. Bi H’Huýt, cau te\ khà là cau M’nông, chờ hờp đơs bè do: “Làng bol neh rơcang ai dơ\ te\ khà in bơh dùl poh do, tus drim do, bulah trồ mìu mơya làng bol neh lòt te\ khà bơh gờn ngan, mờ lòt di jiơ. Làng bol chờ hờp ngan, kờn ngan nàng ìa tàm tê sră pồ geh ală kuang bàng geh nùs nhơm niam bồ tơngoh jak ala mat ai he in mờ ală cau te\ khà ndai in tai. Bol a` gơlơh chờ hờp ngan, pơ`ìơ să ngan ìa tàm tê sră pồ sac rwah mờ kơ\p kờn kuang bàng Gơnoar ala mat dà lơgar mờ kuang bàng Mpồl duh broă ala mat làng bol ală kơnă sền gròi uă rlau tus làng bol kòn cau ơm kis bơh yau dùl bă tiah bè bơta bơtàu tơnguh lơh sa- mpồl bơtiàn- chài rơgơi, prăp gàr bơta chài rơgơi is kòn cau he dê”.

Ngai te\ khà nam do di tòm tàm ngai rlô, den tàng bơh àng drim gờn, tàm uă [òn kòn cau jat yàng, làng bol neh lòt pơrjum bơh gờn nàng sền sră goh gơ in thàn tu\ jiơ lòt tus anih đùh sră, mu\t lơh kơnòl broă bơh cau làng bol tàm lơgar dê. Tàm [òn Sơr, dùl [òn jat yàng Bàp, gơ wèt ntum Biển Hồ, [òn dờng Pleiku, càr Gialai, bơh 6 jiơ 45 phuk drim, gi\t nđờ rhiang nă cau te\ khà neh geh mat, soh phan niam ngan nàng bơyai lơh gờm chờ bùng bi tơnơ\ hơ\ tus te\ khà. Pa đùh sră, cau te\ khà Ng Ren Ksor, đơs bè do: “Ngai do chờ hờp bal tàm rài kis bơta chờ hờp bal bơh gùt lơgar dê đơs bal mờ [òn Sơr dê ngai do đơs is, làng bol cau lơi cau hơ\ ndrờm chờ hờp chờ hờn lơm, ơm kơ\p, ìa sră pồ tàm tê pồ geh ală cau geh tơl bơta ngac ngar bồ tơngoh jak mờ nùs nhơm niam nàng bơ\t bơtàu dà lơgar. Làng bol chờ hờp ngan. Mìng is să tờm a` den neh pồ geh cau mờ a` pin dờn ngan rlau jơh nàng tă pơgồp bơta pràn, pơgồp bơnah ai làng bol [òn lơgar, dà lơgar in ngai sơlơ bơtàu tơnguh rlau tai”.

Bulah tàm tiah sar lơgar ngài halà tàm [òn dờng, [òn drà, cau te\ khà tàm tiah Tây Nguyên ndrờm geh yal nền nòn ngan bè ală cau tơlik mat te\ khà, geh mblàng yal wil tơl bè gơnoar mờ kơnòl bơh cau làng bol tàm lơgar dê. Den tàng bè hơ\, tàm ngai te\ khà, cau lơi kung geh lơm nùs nhơm geh kơnòl uă gơ wèt mờ sră pồ bơh he dê, pồ ai cau geh tơl bơta ngac ngar, bồ tơngoh jak mờ nùs nhơm niam nàng tơnơ\ do gơtùi dong kờl uă bơta kuơ ai dà lơgar mờ [òn lơgar in. Cau te\ khà Bon Yo Chi, kis tàm [òn K’Rèn, ntum Hiệp An, kơnhoàl Đức Trọng, càr Lâm Đồng, đơs: “Drim do, hìu a` geh 5 nă cau ndrờm neh jơh lòt te\ khà. Rài kis mờ broă lơh bơh ală cau tơlik mat te\ khà dê den he sền sơnơng nền ngan bơh lài do jo\ ngan, ngai do là he sac rwah ală cau mờ he kờn gơboh ngan rlau jơh. Mờ a` kơ\p kờn ngan ală cau mờ he neh đùh sră do, kơ\p kờn khi dong làng bol kòn cau bol a` nàng mhar bơtàu tơnguh lơh sa gơ in hờm ram, nàng đơs ala jơnau đơs bơh làng bol he dê in”.

Cau cih mờ yal tơngi\t- Lơ Mu K’ Yến