VOV4.K’ho - Tàm pơrjum pờ tơlik tơn tàm internet gùt lơgar bè rơcang sơndră kòp Covid-19 geh lơh tàm mho ngai 2/8, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc sồr ală bộ, gah broă lơhm ală tiah ba` ngòt, rơcang lài, jơh nùs kơryan nàng rơcang sơndră geh cồng nha bơta bơ tờp kòp Covid-19 tàm lơgar Việt Nam. Nùs nhơm là ờ lời bơ tờp tus ua\ tiah, ờ lời gơlik geh tiah geh kòp pa mờ ờ gơtùi kơryan. Ba` sền ờ sơp mơya ba` ngòt halà rmơp dơl.

Đơs lài kòp digơlan bơ tờp ua\ dilah ờ geh broă lơh jơh nùs mờ dipal. Thủ tướng sồr Đà Nẵng mờ Quảng Nam pơn jat tai bơsong tiah geh kòp. Ală tiah ba` sền ờ sơp tàm broă rơcang sơndră kòp, hòi jà jơh gùt mpồl chính trị lơh broă bal. Kuơmàng, pal sơn đờm ai lơh broă mpồl lơh sơnơm rơcang lài sơndră mờ ală broă digơlan gơlik geh. Sơlơ atbồ nền nòn tiah nhàr dà lơgar mờ anih tam cah is tơrgùm bal. Ală cau kòp kơn jơ\ pal geh broă lơh sơnơm tơmba nàng tơrmù [à bơta chơt să: “Nùs nhơm là sơbac mhar, krà` cê, jơh nùs, tơrgùm tơl bơta pràn bơsong ală tiah geh kòp tàm Đà Nẵng, Quảng Nam mờ ală tiah geh kòp ndai gơlik geh. Pal lơh broă jal mhar nàng jòi cau kòp, ngui ală broă lơh  tam cah is dipal, bơyai lơh xét nghiệm tàm ua\ tiah, sền gròi sơnơm tơmba gơ wèt tus mờ jơh ală cau pơhìn bơ tờp kòp, ơm rềp mờ ală cau kòp halà pin gơbàn kòp, ală cau geh lòt Đà Nẵng, Quảng Nam bơh ngai 1/7 pa do mờ lòt gan tiah geh kòp. Mờ tơl broă lơh hòi jà làng bol git yal gah lơh sơnơm in, sền gròi pràn kơldang să jan, ngan là ală cau bơsia\, duh să pal geh sền gròi di tu\ tàm gùt dà lơgar”.

Đơs nền, ờ go\ di lời gơlik geh ală tiah geh kòp pa, ngan là tàm ală hìu sơnơm, Thủ tướng sồr lơh glài krà` cau dùl nă să, mpồl bal yal jơnau ờ ngan halà ờ di. Kuơmàng, pal geh broă lơh hòi jà jơh gùt mpồl chính trị sơndră mờ kòp: “Jơnau đơs đơng lam dơ\ lài là “sơndră mờ kòp bè tam dră mờ bol sò tơm”, dơ\ do kòp tàm khà pa, digơlan gơlik geh tàm ua\ tiah dilah kơryan ờ geh cồng nha, den tàng tơl nă làng bol pal là dùl nă cau ling, tơl hìu, thôn, [òn, tiah ơm kis là dùl anih tam dră mờ kòp. Tơl nă cau pal sền gàr is să tờm, hìu bơnhă mờ [òn he dê ơm kis. Ală bộ, gah broă lơh, ală tiah, anih lơh broă, mpồl lơh broă pal tơnguh jơnau git wă sền gàr pràn kơldang să jan ai să tờm mờ [òn lơgar in, gàr kloh niam, pơn chèu glòm muh mat, ơm ngài, sàu sa phan tơl pràn. Kuơmàng tàm ală tiah ghe kòp pal sơlơ lơh jat nền nòn rlau. Làng bol ală tiah lơh jat niam jơnau pơlam bơh anih lơh broă geh gơnoar dê, ngan là gơ wèt mờ cau dờng sơnam, cau mùl geh kòp tàm să”.

Thủ tướng sồr làng bol tơmut tàm điện thoại ứng dụng BlueZone nàng jòi mhar ală cau bơ tờp kòp; jàu Bộ Thông tin mờ Truyền thông đơng lam, pơgồp bal mờ Bộ Y tế, UBND ală càr, [òn dờng lam lơh jat. Bal mờ hơ\ là pơn jờng chồl pràn broă ngui ală ứng dụng pờ tơlik tơn tàm internet bè bơto bơsram, kham kòp bơh ngài, lơh ală broă drơng ala dà lơgar pờ tơlik tơn tàm internet, kă bro điện tử. Do kung là tu\ chồl pràn broă ngui tam gơl số, dong kờl ală mpồl lơh sa kă bro, pơn jờng cau kơ nòm să tă pơ gồp tàm broă tam gơl số.  

Thủ tướng kung tơngkah ală tiah ba` ngui ală broă lơh kră kơldang ir, ờ di mờ bơta geh ngan bơh kòp dê bè ờ ai lòt rê, kă bro halà ală broă ndai, ba` yal bơr tam cah is mpồl bơtìan tu\ ờ hềt geh tiah geh kòp lơh kòl yan tus broă lơh sa mpồl bơtìan. Do là bơta lơh gơlik ală broă ờ niam tus lơngap lơngai. Ală broă lơh ơm yah ngài mpồl bơtìan geh kờp du\ nền nòn bal mờ khà ơm yah dipal.

Di tu\ọao, Thủ tướng sồr ală tiah pơn jat tai tă bơsong kal ke tàm broă lam lơh ală bơnah dong kờl bơh Chính phủ dê ai jơh bal mpồl lơh sa kă bro mờ làng bol gơtìp kal ke tài bơh kòp Covid-19 in.

Ală Bộ Y tế, Quốc phòng, kuang àng, UBND ală càr, [òn dờng pơn jat tai rơcang ngac, sền gròi ală cau mut tàm lơgar Việt Nam bơh ală gùng nhàr dà lơgar đang ù gờl, gùng tàm dà, gùng rơndeh par; sền gròi nền nòn bơta mut tàm lơgar he tìs mờ adat boh lam bơh gùng dềt, gùng pờ is, sền sơ wì nền nòn ală anih ơm rlô, ală anih tơrgùm gal cau lơgar ndai. Thủ tướng sồr Bộ Kuang àng, Bộ Quốc phòng pơ gồp bal yă ală cau lam cau mut tàm lơgar Việt Nam tìs mờ adat boh lam jat jơnau cih bơh adat boh lam dê.

Bè broă bơyai lơh pơrlòng jơh bơsram kấp 3,  Thủ tướng sồr Bộ Giáo dục mờ Đào tạo đơng lam gùng dà mùl màl, gàr niam ờ do ờ dă ai dơ\ pơrlòng in; geh broă rơndap lơh ngan ngồn gơ wèt tus mờ ală anih tam cah is. Bộ pal jat tàm bơta geh ngan nàng đơng lam ală tiah geh rơndap broă gàr niam ờ do ờ dă ai dơ\ pơrlòng in. Ală anih ơm yah ngài mpồl bơtìan, gam tam cah is den gơtùi sền sơ wì ờ hềt bơyai lơh pơrlòng mơ, mờ gơtùi bơyai lơh pơrlòng tơ nơ\. Broă pơrlòng jơh bơsram kấp 3 mờ rơwah mut hìu bơsram cao đẳng, đại học pal lơh jat ală jơnau sồr tu\ do.  

Bộ Thông tin mờ Truyền thông mờ Bộ Y tế pơ gồp bal yal loh làng, song dơpă bè broă gơlik geh bơh kòp dê; tơrgùm yal bè broă ờ ai tơrgùm gal cau, pơlam lơh jat ală broă lơh rơcang sơndră kòp làng bol in, yal is gah lơh sơnơm in, yal gơ noar atbồ in git bè ală cau rê bơh tiah geh kòp, ờ lơh gơbàn rơ ngòt tàm mpồl bơtìan.

Tàm tu\ jal mhar bè tu\ do, Thủ tướng sồr Bộ Y tế mờ Bộ Tài chính tă ing pria\ lài nàng blơi phan lơh sơnơm nàng rơcang sơndră kòp, tơ nơ\ hơ\ Bộ Y tế mờ Bộ Tài chính pal geh jơnau pơlam ală tiah bè tơl bơta phan kuơmàng. Do là broă lơh kuơmàng nàng sơm kòp làng bol in, mơya gơ jat bal mờ hơ\ là sền sơ wì nàng ờ lời gơlik geh bơta sa kuề sa kùa.

Cau cih Vũ Dũng – Cau mblàng K’Duẩn