VOV4.K’ho – Tơngai lài, ală càr tiah kơh bơnơm neh lơh ngan jòi uă broă lơh nàng tơn jơh jơgloh tơrmù r[ah ai làng bol ală kòn cau in. Bơtàu tơnguh nhơl chờ làng bol [òn lơgar là dùl tàm ală broă lơh geh uă tiah lơh mờ sơnđờm mu\t lơh geh ală cồng nha niam ngan.

Hìu bơnhă bi ùr Lường Thị Hồng Chung, ơm tàm [òn Chao Hạ, ntum Nghĩa Lợi, [òn drà Nghĩa Lộ, là hìu bơnhă mờng quèng ngan bơh ală năc lòt nhơl tus sền tiah đah mat tơngai mu\t càr Yên Bái dê. Tus tàm do, năc lòt nhơl geh kis tàm anih hìu lơh hơđang ram mhu\ ngan, geh lơh bal ală broă lơh chài rơgơi, đơs crih tam ya mờ làng bol cau Thái, geh sa ală phan sa bơkah krơi is ngan. Pah nam, hìu bơnhă bi ùr Hồng Chung wa\ rò gi\t nđờ rbô dơ\ năc lòt nhơl bơh tàm lơgar mờ bơh lơgar ndai, priă lơh geh rlau 100 tơlak pah nam, gơ gơs là hìu bơnhă tơl ngui tơl sa mờ pas sơm tàm ntum.

Kung ơm tàm ntum Nghĩa Lợi, [òn drà Nghĩa Lộ sơl, 13 hìu bơnhă là cau ùr tàm mpồl cau ùr tàm ală [òn Sà Rèn, mờ Chao Hạ 1 neh tus bal lơh Rơndăp broă lơh “Bơ\t bơtàu broă lơh nhơl chờ làng bol [òn lơgar gơ jat bal mờ tơrmù r[ah mờ bơ\t bơtàu [òn lơgar pa”, mờ kờp jơh priă tă lơh là 260 tơlak. Ală hìu bơnhă tus bal lơh Rơndăp broă lơh do là ală hìu bơnhă gam sền gàr wơl jơh ală bơta chài rơgơi pơnrơ is tàm rài kis pah ngai bơh làng bol cau Thái dê, kơ\p kờn geh lơh broă nhơl chờ nàng klàs bơh rài kis r[ah. Kờp bal dùl hìu bơnhă wa\ rò bơh 500 tus 800 nă năc lòt nhơl pah nam, kuơmàng geh hìu wa\ rò geh gi\t nđờ rbô nă năc lòt nhơl. Bi ùr Lường Thị Hồng Chung, ơm tàm [òn Chao Hạ, ntum Nghĩa Lợi, [òn drà Nghĩa Lộ, pà gi\t: “Lơh broă nhơl chờ làng bol [òn lơgar den ờ geh bơta lơi kal ke. Uă ngan là he mìng kờn pal lơh ngan sền gàr ală bơta chài rơgơi pơn rơ is bơh jơi bơtìan he dê, hơ\ sồng yal tơngi\t mờ năc lòt nhơl in. Bơh tu\ lơh broă nhơl chờ làng bol [òn lơgar den năc lòt nhơl tus mờ hìu bơnhă a` là uă ngan. Gơlơh chờ hờp ngan. Kơnờm lơh broă nhơl chờ mờ bol a` geh tai broă lơh broă sa, ờ huan bòl glar rlau”.

Tàm ală nam rềp ndo, kơnhoàl kơh bơnơm uă kal ke Mù Cang Chải neh gơ gơs là anih tus niam bơne\ mờ lơh gơkờn ngan bơh uă năc lòt nhơl dê, ờ mìng tài bơh bơta niam bơne\ ngan bơh ală lo\ sre kai ntùng gơlơh bè tàm mpau dê lơm gời mờ năc lòt nhơl gam geh lơh bal tàm ală dơ\ lơh chờ chài rơgơi kòn cau Mông tàm tiah do dê tai. Cau năc lòt nhơl gơguh tai jat pah nam, kuơmàng là tàm tơngai geh lơh Poh chài rơgơi nhơl chờ tiah nhơl chờ tiơng pơnrơ sre kai ntùng Mù Cang Chải nam 2015, geh gi\t nđờ jơ\t rbô nă năc lòt nhơl tus còp sền tiah do. Wa\ rò năc lòt nhơl, bal mờ broă bơyai lơh uă ngan broă lơh niam bơne\ krơi is ngan, kơnhoàl Mù Cang Chải kung gam sồr ală hìu bơnhă tàm tiah do wa\ rò năc rê ơm rlô mờ sàu sa tàm hìu, kờn lơh geh bơta rềp mềl ai năc lòt nhơl in mờ kờn lơh geh tai priă jền ai ală hìu bơnhă in. Mìng kờp is tàm tơngai kòi dum là tàm nhai 8, mờ nhai 9 tây pa do, geh hìu bơnhă wa\ rò tus 200 nă năc lòt nhơl, priă lơh geh tus gi\t nđờ jơ\t tơlak. Là khà priă lơh geh uă ngan gơ wèt tus mờ ală hìu bơnhă kis tàm tiah kơh bơnơm mìng sùm kơ\p kơnơm tàm broă lơh sa sươn sre. Ồng Lò Văn Sê ơm tàm [òn 10, [òn drà Mù Cang Chải, pà gi\t: “Lài do, den [òn a` rài kis kal ke ngan, tu\ do kơnờm geh Đảng mờ Dà lơgar sền gròi dong kờl, uă hìu bơnhă tus bal lơh broă nhơl chờ, năc lòt nhơl uă ngan. Làng bol cau lơi cau hơ\ ndrờm chờ hờp lơm, bol a` geh pơn jat tai bơtàu tơnguh nhơl chờ làng bol [òn lơgar”.

Mìng tàm 1 nhai do, càr Yên Bái neh geh rlau 26 rbô 500 nă năc lòt nhơl tus còp sền mờ nhơl chờ. Năc lòt nhơl tus mờ càr Yên Bái uă ngan là tài bơh Yên Bái bơyai lơh Poh chài rơgơi nhơl chờ Mường Lò mờ Poh chài rơgơi nhơl chờ tiah nhơl chờ tiơng pơnrơ sre kai ntùng Mù Cang Chải nam 2015. Broă lơh ơm rlô, sàu sa, nhơl chờ neh lơh geh mờr 105 tơmàn priă tàm nhai 9, kờp du\ jơh gùt nam digơlan geh lơh geh 1 rbô 246 tơmàn, ờ hềt kờp gi\t nđờ rbô nă năc lòt nhơl ơm rlô sàu sa is halà rê ơm mờ ală hìu làng bol tàm [òn. Do ngan ngồn là khà priă lơh geh uă ngan gơ wèt tus mờ càr kơh bơnơm bè Yên Bái, pờ tơlik tu\ tơngai niam bơtàu tơnguh nhơl chờ, pơgồp bơnah lơh tơnguh tai priă jền ai ală hìu làng bol kòn cau tiah kơh bơnơm in. Mò Lương Thị Xuyến kuang jat jơng atbồ Anih duh broă làng bol kơnhoàl Mù Cang Chải, pà gi\t: “Nhơl chờ làng bol [òn lơgar den bol a` sền gròi ngan. Bơh nam 2013, bol a` neh bơto pơlam ală hìu bơnhă in lơh broă nhơl chờ. Pa do, bol a` pơn jat tai lùp sền mờ lam sồr làng bol bàr pe tiah bơtàu tơnguh nhơl chờ, bol a` kung bơcri dùl bơnah priă jền nàng dong kờl làng bol lơh bơka niam wơl hìu đam, rcang phan bơna pal geh nàng lơh bè lơi wa\ rò geh năc lòt nhơl tàm pal dơ\ nhơl chờ”.

Bơtàu tơnguh nhơl chờ kơnờm tàm ală bơta neh geh lài, dilah mu\t lơh geh cồng nha den do ngan là dùl tàm ală broă lơh ai dong lơh tơrmù r[ah kơ\ kơl jăp jo\ jòng tàm tiah kơh bơnơm, tiah sar lơgar ngài mờ tiah làng bol kòn cau in.

          Cau cih mờ yal tơngi\t- Lơ Mu K’ Yến