VOV4.K’ho – Vĩnh Hanh, [òn Prum tàm ntum Phú Lạc, kơnhoàl Tuy Phong, càr Bình Thuận. Do là kơnhoàl ù tiah bềng bơhiàn chài rơgơi kah yau bal mờ uă tiah tềl lời wơl yô yau gơrềng tus bơtau Prum tiơng pơn rơ ngan tài bơh dơ\ tam lơh. Mơya, hơ\ là jơnau neh rlau. Tu\ do, oh kòn, kòn sau bơtau Prum dê tơryang tơryồng ngan lơh sa tàm bă ù bơh bèp ồng dê lời wơl tàm rài kis lơngăp lơngai. Cau Prum Vĩnh Hanh uă nam do lơh sùm broă tam biăp tăc tàm drà. Broă lơh tồn lah [ươn ngan do mơya cèng wơl khi in priă jền uă ngan, ngan là tàm dơ\ sa Tềp.

Vĩnh Hanh gam mu\t tàm kàl biăp mrềt prang. Drà sa Tềp hơ pơrgon blơi uă phan lơh làng bol cau Prum tơrgùm jơh pràn tàm broă sơngka sền gàr biăp. Biăp tàm do geh tuh tơl dà den tàng tơlir niam ngan. Jơh dùl [òn gơlơh bè gơ ơm wơl tàm dơlam lời wơl ù nàng lơh sươn biăp rề ơnàng gi\t nđờ jơ\t lồi sih tam. Tơl ală bơta biăp, bơh blơn su\t tus dì ală bơta biăp sa nha bè han, ngo, tần ô, biăp lơpuơn…Ùr bơklau bi Lựu Ngừ mờ Mai Thị Chính gam sơngka sền gàr biăp húng quế chờ hờp ngan `o\ wa\ rò bol a`. Bi ùr Chính pà gi\t: 5 sàu biăp ală bơta bơh ùr bơklau bi dê kờp bal 1 nhai tơnhàu 2 dơ\, dilah trồ tiah niam, trồ mrềt niam den mìng pơgăp 1 poh là tơnhàu tơn. Kờn ngan rlau jơh là tam biăp ngò, pa do dùl sàu tăc yòm geh tus 11 tơlak priă: “A` kung pal lơh sơl nàng tơnhàu tàm dơ\ sa Tềp. Blơn su\t, biăp bơkah ờ [ơ\ [ơl, nha han, ngan là ngò, tần ô, sơlăt…Đơs bal là biăp kloh geh uă ngan cau kờn ngui sa tàm dơ\ sa tềp do. Tu\ do, neh geh cau kờn blơi phan, ngan ngồn là tàm dơ\ sa Tềp là khà priă geh gơ jơnhoa rlau, làng bol lơh biăp geh priă jền uă rlau”.

Yàng ai Vĩnh Hanh in ù tiah tam phan niam ngan. Ù tàm do nđiơm gơs ngan bè ù nđiơm gơs bơh dà dờng, rài snồp niam ngan, gơkờn ngan mờ ală bơta biăp, bùm, kơnuh ală bơta. Sền go\ bơta kuơ bơh broă tam biăp sa, bàr pe nam do, làng bol cau Prum Vĩnh Hanh đơs is mờ ntum Phú Lạc đơs bal neh khin cha tam gơl tờm chi tam, bơh tam kòi, rơpung kàl, điều là uă ngan tus tam gơl wơl tàm biăp sa, ală phan tam gơkờn mờ trồ prang. Làng bol bơcri priă khuàng dà tơrlung nàng geh dà tuh, ờ kơnờm ir tàm dà bơh bơtơ\t dơng dà Đại Ninh bè lài tai. Ờ mìng lik klàs bơh rài kis ờ geh dà mờ gam jòi geh gùng dà pa tàm broă lơh sa.

Ngai bè ờs biăp tăc neh uă, mơya tus tàm dơ\ sa Tềp bơhiàn yau, jơnau kờn bè biăp sơlơ gơguh uă tai, cau Prum Vĩnh Hanh sơlơ gơ jă gơ jal tai rề ơnàng ù tam biăp bơh he dê. Hìu bơnhă bi Mai Đình Tý hìu ơm rềp kềng bal mờ hìu ùr bơklau bi Lựu Ngừ mờ Mai Thị Chính kung gam lơh ù mhar ngan nàng tam kàl han pa. “Do là dùl sàu 2 chuồng, do là kàl sa Tềp, trồ tiah mrềt den tàng tơngai tam gơlơh jo\ jòng dùl e\t, dùl nhai 10 ngai. Bơcri priă blơi sơntìl mờr 40 rbô đong dùl ki\. Mờ bă ù tam do tu\ tơnhàu geh lơh geh pơgăp 50 ki\. Kung kơ\p kờn sơl tàm dơ\ sa Tềp do geh tăc gơguh khà priă, nàng geh priă lòt nhơl tàm dơ\ sa Tềp mờ oh mi, jơi nòi”.

Cau sền dờng màng ngan ù, ù ờ lơh cau muăt jrùm sơl. Broă tam biăp cèng wơl priă jền uă mờ geh sùm, neh lơh làng bol tam biăp tàm Vĩnh Hanh ndrờm iang nùs bơtàu tơnguh broă lơh. Bàr nă ùr bơklau bi Lựu Ngừ mờ Mai Thị Chính pà gi\t, neh tam gơl tam biăp jat tơl khà biăp kloh niam mờ gah lơh broă sa sươn sre kơnhoàl lam sồr. Bơta niam là biăp kloh priă bơcri dùl e\t mờ priă cồng den geh uă. Bè do yơ, 1 ki\ sơntìl geh mờr 70 rbô đong, bal mờ priă blơi phơng sih, sơnơm sền gàr phan tam jat jơnau sồr bơh gah lơh broă sa sươn sre dê, kờp jơh priă tă là mờr 1 tơlak, mơya priă lơh geh tơnơ\ tu\ tơnhàu gơguh tus gi\t nđờ jơ\t tơlak. Lùp ùr bơklau bi lơh geh jơh ală dùl nam geh nđờ? Ùr bơklau bi tàm sền mờ `o\ mờ pà bol a` in gi\t là pơgăp rlau 100 tơlak. Hơ\ là bơnah priă lơh geh pơn dềt să ngan, tài bơh dilah kờp dùl e\t, kờp bal pah nhai priă lơh geh bơh sươn biăp là pơgăp 20 tơlak, den 1 nam ùr bơklau bi lơh geh rlau 200 tơlak. Ngan bè hơ\ mờ bal mờ hìu đam geh lơh niam ngan, ùr bơklau bi gam ròng tai 3 nă kòn bơsram, 2 nă kòn pơrlòng gơkờn mu\t bơsram kai bơsram dờng rê lơh broă tơn tàm kơnhoàl he, gam dùl nă kòn pu\t gam bơsram kai bơsram dờng tàm [òn dờng Hồ Chí Minh.

Broă lơh sa bơh làng bol Vĩnh Hanh dê neh gơ gơs là dùl jơnau pơn rơ ngan ờ mìng bơh kơnhoàl Tuy Phong lơm gời ờ mờ gam jơh bal bơh gùt càr dê sơl. Ồng Phạm Hữu Thủ kuang atbồ Cơldu\ lơh broă sa sươn sre di Gah lơh broă sa mờ bơtàu tơnguh [òn lơgar càr Bình Thuận, đơs: “Tu\ do, tàm ù tiah càr geh uă broă lơh tam biăp kloh ờdo ờdă geh cồng nha, tàm hơ\ geh [òn Vĩnh Hanh, ntum Phú Lạc halà [òn drà Phú Long bơh kơnhoàl Hàm Thuận Bắc dê. Bơh broă lơh do, priă lơh geh bơh làng bol dê sơlơ tơnguh tai, pơgồp bơnah lơh geh biăp sa tơl kloh ờdo ờdă mờ làng bol [òn lơgar ờ suk ngan tàm tơngai pa do. Tàm tơngai tus, bol a` sồr ală cơldu\ lơh broă sươn sre ală kơnhoàl, ală anih bơto pơlam lơh broă sa tơrgùm rề ơnàng lơh uă broă lơh do”.

Uă oh kòn, kòn sau [òn Vĩnh Hanh lơh sa ngài mờ [òn tờm tu\ rê kung bè năc lòt nhơl tus tàm tiah do ndrờm ai lơh krơi ngan tềng đap bơta “tam gơl uă ngan” bơh Vĩnh Hanh, Phú Lạc dê. Gùng lòt tàm do geh lă cài, làng bol cau lơi kung geh lơm hìu niam đam hàng, hìu jơnhoa cờn niam bơne\ ngan, geh tơl phan ngui tàm hìu bè rơndeh măy, ti vi, geh tu\ là bàr pe hìu geh rơndeh dờng…

Kàl prang bồ sơnam pa tus cèng wơl mìu càl mrềt niam ngan ai làng bol cau Prum in, gơlơh bè hiòng dà sàng kloh mrềt niam ngan gơ hòr bềng lìu tàm sươn sre nàng tờm biăp, tờm tơngời…hòn căt niam. Rê bơh Vĩnh Hanh, mơya ală tờm biăp ngkur niam ngan bơh ală sươn biăp dê gơlơh kah sùm lơh gơkah sùm cau, gơlơh bè kờn đơs ờm bơta lơi hơ\. Ngan di gơlan là gơ kờn đơs tus jơnau kơ\p kờn bơh làng bol cau Prum dê bè dùl rài kis lơngăp lơngai, geh phan sa phan prăp, oh kòn gơlòng sồr dờn bơr. Nàng hơ\ sồng pah tu\ bồ sơnam pa sa tềp tus, cau [òn Prum Vĩnh Hanh gơlơh nggồr nggàc tai ală săp ntas bè sơngơr Ghi năng, sơngơr Paranưng, rơkèl Saranai, tàm dơ\ lơh chờ duh hồl kươ\ gơlang Pô Dam, kư\o gơlang PôkaBrah tàm ù tiah [òn lơgar tờm!

          Cau cih mờ yal tơngi\t- Lơ Mu K’ Yến