VOV4.K’ho – Jat bè ờs pah nam, bơh nhai 9 tus nhai 11 là tu\ geh mìu uă ngan tàm Tây Nguyên, mơya nam do, mìu tàm tiah do ê\t ngan. Den tàng, ală bơtơt dà, dà bơt, bơtơt rbòng dà tàm Tây Nguyên đơs bal mờ tàm Daklak đơs is gam ờ hềt geh tơl dà tơmut tàm bơtơt kờ` drơng tus broă lơh sa kàl prang nam do.

Ală ngai tàm nhai mìu, tàm [làng sre [òn Tría, ntum Buôn Tría, kơnhoàl Lak, trồ tơngai duh rơ ồ ngan mờ ờ geh dùl ê\t mhual. Tềng tơnau dơng dà bơh bơ tơt rơbòng dà [òn do dê, [uơn ngan go\ dà neh soat ngan. Bi Y Grôc D’ruối, ơm tàm [òn Tría pà git, làng bol tàm do neh tơnhàu jơh kòi nhai mìu, gam kơp tus kàl lơh sa pa. Nam do trồ mìu dùl ê\t ngan, dà tàm ală tơnau dơng dà [òn Tría dê mìng gùl, den tàng làng bol ngòt ờ tơl dà lơh sa mờ ngui tàm rài kis tàm nhai prang tus do.

       Tơnao dơng dà Buôn Triết tàm kơnhoàl Lak ờ hềt tơl 30% khà dà geh ai bơ\t

Bi Y Grôc đơs: “ Pah nam den dà uă rlau, nam do dà dùl ê\t ngan. Ngòt là dilah ờ geh mìu den digơlan nam do ờ tơl dà nàng làng bol in lơh sa, dơ\ 2 là ờ tơl dà ngui mờ tàm do cau tam kơphe uă, kung ngòt ờ tơl dà. Tài pah nam tu\ do dà neh bềng tơnau, mờ nam do kung ờ hềt bềng dà sơl.”

Ờ tơl dà kung là bơta gam gơlik geh tus mờ [làng sre rềp bal, di ntum Buôn Triết, kơnhoàl Lak. Ồng Lê Xuân Chung, kuang atbồ sơne\ mut ngui ală bơ tơt rơbòng dà kơnhoàl Lak pà git, mờr jơh nhai mìu, mơya dà tàm 2 tơnau dơng dà Buôn Tría mờ Buôn Triết mìng geh 30%. Mờ bơta trồ ờ huan geh mìu bè tu\ do, dà tàm tơnau digơlan mìng tơl nàng [ồm tus mờ gùl bă sre Buôn Triết dê. Rlau gùl khà gam wơl, ndrờm 700 lồ, digơlan ờ gơtùi sih tam. Ồng Chung pà git: “Tu\ do, dà tàm do là 6 thơk, 6 thơk den ndrờm bơh 9 tus 10 tơlak khối dà. Tàm tu\ bă ù kờ` [ồm dà bơh tơnau do dê pah nam là mờr 1.300 lồ kòi. Dilah bơh tu\ do tus lồi nhai 11 mờ ờ geh mìu den dà tàm tơnau mìng tơl nàng [ồm bơh 500 tus 600 lồ, gam wơl là ờ tơl dà [ồm. Kòi tàm do bơh 110 tus 120 ngai den mìng tơl nàng geh dà tàm 40 ngai sơn rờp.”

Ồng Lê Gia Dậu, kuang atbồ mpồl lơh sa kă bro atbồ bơ tơt rơbòng dà Dak Lak pà git, mpồl do atbồ rlau 430 tơnau dơng dà tàm càr. Mờ bơta trồ mìu dùl ê\t bè nam do, dà tàm ală tơnau dơng dà ndrờm soat pơn drờm mờ tơngai bal bơh uă nam, ngan là kàl lơh sa mrềt prang mờr tus digơlan gơtìp ờ tơl dà.

                    Khà dà tàm ala\ tơnau dơng dà càr Dak Lak gơ hoài jrô

Tu\ do neh lồi nhai mìu, mơya khà dà tàm 10 tơnau bơ tơt rơbòng dà dờng, geh bơta pràn dơng 5 tơlak khối dà ndrờm soat pơn drờm mờ tơngai bal nam lài dê, geh tu\ geh tơnau mìng pa dơng geh rlau 30% khà dà. Mùl màl, tàm ală tơnau dà dờng bè tơnau Krông Buk hạ, khà dà lơyah rlau mờ nam lài tus 3 thơk, mìng geh 63% khà dơng dà geh bơceh lơh, tơnau dà Vụ Bổn tàm kơnhoàl Krông Pach, khà dà ờ hềt geh 30%; tơnau dà Ea Kao tàm [òn dờng Buôn Ma Thuột, mìng geh mờr 55% khà dơng dà geh bơceh lơh. Ồng Dậu pà git: “ Kờp jơh khà mìu pah nam pơgap 1.700 mm mờ tus tu\ do, khà mìu kờp bal mìng pa geh mờr 1.000 mm, geh tu\ geh tiah mìng geh bơh 700 tus 800 mm. Hơ\ là geh tiah bol a` kờp khà mìu mìng geh 25% pơn drờm mờ pah nam. Tàm khà 432 tơnau dơng dà mờ mpồl lơh sa kă bro bol a` atbồ mut ngui, den tu\ do mìng rơp geh 180 tơnau dơng dà là geh khà dà bè ờs, gam wơl ală tơnau mìng geh 30% khà dà. Kuơ màng geh 11 tơnau dà soat tơn.”

Broă dơng dà bơh ală tơnau dà tàm càr Dak Lak bơh tu\ do tus tơngai sơn đờm ai dà [ồm tàm broă lơh sa suơn sre, gơwèt jơh tàm khà mìu bơh ală ngai gam wơl bơh nhai 10 mờ nhai 11 tus do dê. Rlau 600 bơ tơt rơbòng dà, tơnau dơng dà dờng, dềt tàm Dak Lak kung gam kơp ală dơ\ mìu lồi nhai mìu. Mơya, jat kờp du\ bơh anih yal lài trồ tiah, khà mìu nam do tàm Tây Nguyên digơlan êt rlau mờ uă nam. Den tàng, dà drơng lơh sa suơn sre kung bè tài kis tàm nhai prang mờr tus digơlan ờ huan geh ngan.

                                                                   Cau cih mờ yal tơngit K’ Duẩn