VOV4.K’ho - Tu\ đơs tus hìu nhă lơh sa kă bro jăk tàm [òn Sah B, ntum Ea Tul, kơnhoàl Cư\ Mgar, càr Dak Lak, ală cau tàm [òn ndrờm kơlôi tus hìu nhă bi Y Yô Ayun, bi là cau neh geh cồng nha jăk chài ngan tàm broă pơlòng lơh sa jăk mờ broă pơgồp bal tam phan mờ ròng phan kơnờm bơh broă ngui broă lơh sa pa tàm broă lơh sa.

Bơh dềt tus dờng kis tàm 1 hìu nhă mìng lơh sa suơn sre, tu\ bao l^k ơm is, hìu nhă bi Y Yô Ayun mìng geh 3 sào ù, 1 nơm hìu ơnàng 24 thơ\k cang mờ đơr, tìm mờ gle, trồ mìu `hăt, trồ tơngai duh. Pơ-ùr ròng kòn gam dềt, bi Y Yô Ayun pal lòt lơh broă ơpah, jòi priă blơi phe sa, ào soh kòn bao in sơlèt tàm ală ngai. Yal wơl tơngai kal ke hơ\, săp đơs bi kung gam gơrơm ờ gơtùi đơs, sơnđàc ală kòn gam dềt, gờ` gơtìp mờ rài kis glar bòl: “Bơh tu\ pa bao, hìu nhă a` tìp uă ngan kal ke, bơta jơgloh, rơ[ah, bal mờ kòp tê jê să geh uă ngan. 2 nă ùr bơklao a` mìng geh bơh 2 mpàng tê soh tàm broă bơ\t bơtàu rài kis hìu nhă. Kơnờm mờ broă lơh ngan sơlèt mờ ală kal ke, bơsram broă lơh bơh ală cau gùt dar dê tàm broă lơh sa, den tàng hìu nhă a` neh klàs mờ rơ[ah. Den tàng rài kis hìu nhă a` neh tam gơl pa. A` bơsram tàm broă tam kơphe, ròng phan den tàng geh bơh broă tam kơphe, ròng phan hìu nhă a` neh tơnguh”.

Nam 1989, anih lơh sa kă bro kơphe Ea Tul tam pà ù pơgồp bal ai ală hìu làng bol in, tàm hơ\ hìu nhă bi Y Yô Ayun kung geh tam pà 2 lồ ù, anih lơh sa kă bro dong kờl phan lơh broă mờ sa jăt khà geh bơh broă lơh. Tơnơ\ mờ 2, 3 nam, hìu nhă bi geh pà tơn ù do mờ geh sră ngui ù tàm 2 lồ ù do. Mơya, broă tam gơl dờng màng ngan pal yal tus là nam 2009, tu\ bi Y Yô Ayun tus bal tàm mpồl cau lơh broă sa ntum Ea Tul, geh mpồl pờ ơdu\ bơto sồr tàm broă sơnka sền gàr kơphe kơl jăp mờ ròng phan. Bi neh tus bal tàm ală ơdu\ bơsram bơto broă lơh do, jòi tai tus mờ ală hìu lơh sa, kă bro jăk tàm ntum dê, mờ jòi is broă mờng chài bơh tàm ală anih yal tơng^t. Bơh tu\ hơ\, bi lơh ngan tam phan mờ ròng phan.

Mờ 2 lồ kơphe, bi tam gơl tam ală sơntìl pa pơgồp bal mờ ròng phan di pal mờ ngui niam ală broă lơh mờ bi neh bơsram geh, suơn kơphe hìu nhă bi dê hòn gơs niam ntê lì jòng ơnàng, plai geh uă.

Kờ` tềm pềr priă bơcri tàm broă bơcri priă, bi Y Yô Ayun neh ngui kơmhò kơphe kờ` lơh phơng vi sinh sih tàm suơn kơphe. Tus tu\ do, cồng nha tơnhào kơphe hìu nhă bi dê geh bơh 3 tus 3 tấn nggùl tàm 1 lồ. Pah nam, hìu nhă bi geh di pơgăp 7 tấn kơphe.

Bơsram uă bơh broă ròng phan, bi Y Yô Ayun neh ròng sur me. Bơh 2 nơm sur me, hìu nhă bi sùm geh 10 nơm sur kòn, ròng tăc poăc. Pah nam, sur poăc tăc geh priă cồng di pơgăp 40 tơlăk priă. Rài kis hìu nhă tơnơ\ mờ tu\ neh kờp jơh khà priă bơcri geh rơlao 150 tơlăk priă tàm 1 nam. Tus tu\ do, bi neh lơh hìu dờng niam, geh priă drơng oh kòn in tus lòt bơsram, sa tơl, soh tơl, ală kal ke bè lài do neh ờ geh tai. Bi sền go\, geh ù pal g^t lơh broă, wă tus mờ phan tam, broă sền gàr pa kờ` geh cồng nha. Bi sùm bơto sồr ală klao pơnu tàm [òn bè broă lơh kơphe mờ ròng phan, broă lơh phơng vi sinh mờ kơmhò kơphe kờ` tềm pềr priă: “Uă làng bol tàm [òn kung tam uă kơphe, mơya kung geh uă cau ờ geh cồng nha tơnhào. A` kung lam sồr làng bol bơcri priă, ngui broă lơh sa pa tàm broă lơh kờ` geh cồng nha tơnhào uă rơlao. Bơto sồr làng bol sih phơng tơl, tuh dà tơl, bơcri priă blơi sơntìl niam. Den tàng, geh uă hìu neh lơh jăt bal mờ neh geh tam gơl”.

Ờ hềt di nùs mờ cồng nha neh geh, bi Y Yô Ayun gam ai sơntìl tiêu tam bơrlu\ bal tàm suơn kơphe. Tu\ do, hìu nhă bi neh tam rơlao 400 `jrong tiêu, di pơgăp 2 nam tai geh tơnhào. Ờ mìng bè hơ\, bi gam tam ờ uă bơta tòm chi sa plai ndai bè: sầu riêng, [ơ… kờ` tơguh uă rơlao tai broă lơh sa hìu nhă dê.

Ờ mìng lơh pas hìu nhă tòm, bi gam dong kờl sùm ală cau rơ[ah tàm [òn, kờp tus tu\ do, bi neh dong kờl rơlao 10 hìu bè priă, bè phơng sih, mờ bơto sồr tàm broă lơh sa. Ồng Y Thiên Niê, kuang atbồ [òn Sah B, ntum Ea Tul, kơnhoàl Cư\ Mgar đơs bè bi Y Yô Ayun: “Lơh sa bi Y Yô Ayun dê niam ngan. Bi là cau tàm mpồl lơh broă sa bal, bơh tàm broă mờng chài să tòm, bi neh bơto sồr cau ndai in tàm broă lơh sa kờ` geh cồng nha niam. Bi neh ai broă lơh ai ală hìu rơ[ah ndai in mờ broă ơpah ală cau do p^c plai kơphe hìu nhă tòm”.

Jăt ồng Y Krua Ktla, kuang jăt jơng atbồ mpồl cau lơh sa ntum Ea Tul yal, broă lơh kơphe hìu nhă bi Y Yô Ayun dê geh rơwah là hìu nhă lam lài tàm broă lơh kơphe kơl jăp pơgồp bal mờ ròng phan. Ồng Y Krua Ktla pà g^t: “Bơh tàm tu\ pa mu\t mờ mpồl lơh sa, hìu hă bi Y Yô Ayun là 1 nă cau lơh sa suơn sre bè ờs mờ gam là hìu rơ[ah, gam lơh broă ơpah, tu\ neh mu\t bal tàm mpồl làng bol lơh broă bal. Geh mpồl bơto sồr ală broă tam, sơnkah sền gàr mờ ngui broă lơh sa pa, den tàng tu\ do, bi Y Yô Ayun neh klàs mờ rơ[ah, ờ mìng bè hơ\ mờ gam dong kờl ală hìu nhă ndai klàs mờ rơ[ah bal sơl”.

Mờ tơriang tơriồng tàm broă lơh sa, bi Y Yô Ayun neh gơs là cau lam lài tàm [òn Sah B, tum Ea Tul, kơnhoàl Cư\ Mgar, càr Dak Lak dê lơh geh cồng nha broă  tam phan pơgồp mờ ròng phan geh khà lơh sa uă.

        Cau cih mờ yal tơng^t Ndong Brawl