VOV4.K’ho - Pa mu\t tàm bồ kàl prang, mơya càr Gia Lai neh pal kong mờ trồ prang soăt dà, bal mờ rlau 4 rbô lồ kòi mờ kơphê neh ờ geh dà nàng tuh. Anih yal tơngi\t lài trồ tiah dà ia tiah Tây Nguyên yal lài tàm tơngai tus, bơta trồ prang soăt dà digơlan geh kal ke ngan, gơnoar atbồ tiah do mờ gah lơh broă geh gơnoar kờn pal rcăng lài mut lơh ală broă lơh sơndră wơl mờ trồ prăng soăt dà.

Bă sre lơh kòi tàm [òn  H’ Mrông Yu\ Một, ntum Ia Ka, kơnhoàl Cư\ Pah, càr Gia Lai gam gơtìp mờ dơ\ prang dờng ngan tàm uă nam pa do. Kòi gam tàm tơngai căt ntê, mơya ờ geh dà tuh tai, den tàng nggùl bă [làng sre kòi neh ro, nha pàl, geh uă tiah kòi neh ro bè rơhe. Jăt làng bol tàm do yal, nam do, trồ prang tus gờ` rơlao. Tu\ do ală nam lài, bă sre do gam geh kòi hòn gơs niam kơnờm geh dà bơh ală dòr bơnơm tus, mơya nam do, dà tàm do neh soăt jơh. Ồng Siu Phú, kis tàm [òn H’ Mrông Yu\ Một, ntum Ia Ka, kơnhoàl Cư\ Pah đơs: “ {òn H’ Mrông Yu\ Một geh 47 lồ sre, mơya trồ prang neh lơh aniai tus 30 lồ. Làng bol gơtìp kal ke ngan, kơ\p kờ` gơnoar atbồ, ală gah, mpồl lơh broă dong kờl làng bol”.

Ồng Nguyễn Công Sơn kuang atbồ anih duh broă ntum Ia Ka pà g^t, do là dơ\ prang dờng ngan tàm 5 nam do. Gơnoar atbồ ntum neh lam sồr làng bol ngui ală broă lơh kờ` sơndră mờ trồ prang bè toah wàs rơbòng dà, lơh niam rơbòng dà, tam pà dà bơh tàm tơnao dơng dà. Bu\ lah bè hơ\, tàm ờ uă bă sre geh ngui dà căt, dà bơh tô, ngài mờ bơtơ\t dơng dà, ờ geh dà bơtơl den pal dờp sơbì gời. Ồng Nguyễn Công Sơn đơs:“Tềng đăp mờ trồ prang bè do, tài bă sre ờ geh bơtơ\t kờ` tam pà dà, den tàng ntum gam sền ală tiah gơtìp prang, kờ` geh broă dong kờl sơntìl làng bol in tàm kàl lơh sa tus. Dơ\ 2 tai là geh dong kờl jơgloh ală hìu gơtìp jơgloh tàm puh pah tus do in”.

Jăt gah lơh sa mờ tơnguh bơtàu [òn lơgar càr Gia Lai yal, rơ\p bồ kàl prang, mơya neh geh di pơgăp 400 lồ kòi mờ kơphe ờ tơl dà tuh. Uă tiah, làng bol neh rơcang tờ mờ khoàng tơlung dà kờ` jòi dà tuh kơphe, tiêu in. Tàm hơ\ uă ngan là tàm tiah lơh sa dờng càr dê tàm ală kơnhoàl đah măt tơngai l^k mờ đah jum măt tơngai l^k, khà ù tiah geh tam phan ờ tơl dà tuh di gơlan tơnguh mhar tàm tơngai tus. Gah lơh broă geh gơnoar tàm càr gam lơh jăt ală broă kờ` sơndră mờ prang phan tam in bè toah wàs kloh niam croh dà, rơbòng dà kờ` geh niam dà hòr, tam pà dà di pal tàm ală tiah lơh bơtơ\t rơbòng dà. Ồng Nguyễn Văn Lương, kuang atbồ đah bơtơ\t rơbòng dà, phan tàm dà càr Gia Lai pà g^t:“Gah lơh sa mờ tơnguh bơtàu [òn lơgar càr Gia Lai kung neh tơl^k jơnau bơto sồr lơh jăt broă lơh sa kàl prang tus mờ ală kơnhoàl in kờ` lơh jăt bal. Mờ sồr ală kơnhoàl pal sơndră mờ prang tàm tơl kơnhoàl, tơl broă lơh bơtơ\t kờ` tơmù bơta hoàc huơr tàm kàl prang 2015 do”.

Jăt anih lơh broă yal lài bè trồ tiah Tây Nguyên yal, tài kàl mìu nam lài tơn jơh gờ` rơlao mờ bè ờs rơlao 1 nhai. Bal mờ hơ\, tiah đah măt tơngai l^k mờ tiah đah jum măt tơngai l^k càr Gia Lai, đah jum dà dờng Ia Pa, khà mìu mìng geh bơh 60 tus 70% jăt mờ bè ờs uă nam. Den tàng, khà dà tàm uă bơtơ\t dơng dà, hìu măy pờ tơl^k ồs đèng gơmù bơh 20 tus 40%, geh tiah mìng ndrờm mờ nggùl jăt mờ broă geh ai. Dà tàm uă dà dờng, dà croh kung ờ uă rơlao mờ bè ờs ală nam di pơgăp 20%, geh tiah tus 50%. Ồng Trần Trung Thành gơnoar jăt jơng atbồ anih lơh broă yal lài bè trồ tiah Tây Nguyên đơs: “Nam do là tu\ gam tam gơl El Nino, den tàng khà mìu tàm ală nhai lồi kàl prang tàm nam pa do mờ bồ kàl mìu tus di gơlan ờ uă rơlao mờ bè ờs. den tàng, trồ prang gơl^k uă tàm ală nhai 3, 4 mờ bồ nhai 5. Mờ khà trồ prang jăt bol a` g^t geh uă rơlao tàm ală tiah đah măt tơngai l^k mờ đah jum mat tơngai l^k càr Gia Lai, đơs ngan là tàm dà dờng Ia Pa”.

Tềng đăp mờ ală bơta gơl^k geh ni sơna bơh trồ tiah dê, trồ prang neh tus gờ`, gơnoar atbồ mờ ală gah, mpồl lơh broă gơrềng bal tàm càr Gia lai pal lơh ngan, rơcang lơh ală broă di tu\ kờ` tơmù ờ uă ngan ală hoàc huơr bơh trồ tiah lơh gơl^k.

                                                                    }au mblàng Ndong Brawl