VOV4.K’ho - Cư\ Prông là kơnhoàl khin cha jăk chài sơnrờp ngan Tây Nguyên dê. Do là tiah dơ\ lam lơh Plei Me nam 1965, dơ\ tam lơh mờ ling lơgar Mỹ sò tơm bơh sư đoàn sơnrờp ngan tàm dơ\ tam lơh đah jum dà lơgar dê mờ pha lin kuơ màng geh mu\t tàm rài dà lơgar dê. Tàm ù tiah [ồm, gar phào lơh tơrlah jơh ù tiah lài do, tu\ doneh gơs 1 [òn ơm kis pas gơs ngan.
Ală ngai lồi nhai 4, bol a` neh tus còp Plei Me, do là kah yau lài do, tu\ do gơwèt xã Ia Ga, kơnhoàl Cư\ Prông, càr Gia Lai. Thòng Ia Drăng, tiah tam lơh cui rơcai, [ồm, gar phào lơh tơrlah ù tiah lài do, tu\ do neh gơs 1 tiah tam cao su, tiêu, kơphe tơlir niam, rài kis làng bol hờm ram. Chu `àng kah kơlôi tàm anih duh kah ală cau ling khin cha jăk chài chơ\t màng neh phi să tàm tam lơh Plei Me, mò Phạm Thị Nụ, Bí thư Đảng uỷ [òn Đoàn Kết, xã Ia Ga đơs:
-Làng bol, bol a` mu\t lơh sa tàm ù tiah pa Plei Me do gam geh [ồm, mền M79 bal mờ mền pơnai. Geh ờ uă hìu làng bol lòt lơh broă gam gơbàn tài [ồm mền. tơnơ\ mờ hơ\, tu\ geh 1 mpồl ling mu\t lơh broă jòi rồ [ồm mền tàm do, den neh jơh ờ gam geh tai. Muh măt [òn lơgafr geh uă bơta niam.
Tàm ală nam tam lơh mờ ling lơgar Mỹ sò tơm, Cư\ Prông sùm là tiah tam lơh cui rơcai ngan, tiah tam bơh tus tơl bồ bơnơm, dòr bơnơm. Gơbàn mền, gar phào lơh tơrlah, Cư\ Prông gơbàn wah rơwời ngan tu\ tam lơh neh tơn jơh. Mơya, mờ bơhiàn khin cha jăk chài, ling klàng bal mờ làng bol tàm kơnhoàl do neh lơh ngan tơmù kal ke, rơhời tơmù hoàc huơr bơh tam lơh lời wơl. Kuơ màng ngan bơh ală nam 1976 tus 1980, jăt jônau ring bal bơh 2 càr là Gia Lai – Kon Tum lài do mờ càr Hà Nam Ninh, geh mờr 4 rơbô nă kuang bàng, cau geh đảng bal mờ làng bol bơh ală càr Nam Định, Ninh Bình mờ Hà Nam eh tus tàm Cư\ Prông kờ` lơh sa mờ ơm kis. Do kung là khà cau kuơ màng kờ` bơ\t bơtàu wơl Cư\ Prông tơnơ\ mờ tam lơh. Ồng Lương Văn Quý, Chủ tịch Công đoàn Công ty cao su Cư\ Prông, là 1 tàm ală cau sơnrờp ngan tus lơh sa mờ ơm kis tàm ù tiah kơnhoàl Cư\ Prông pà g^t:
-Nhai 10 nam 1976, mpồl kuang bàng, cau lơh broă sơnrờp tus tàm Cư\ Prông. Tus ngai 31 nhai 12 den geh 3 rơbô 700 nă cau lơh broă bơh 5 kơnhoàl càr Hà Nam Ninh geh Ý Yên, Bình Lục, Lý Nhân, Yên Khánh mờ Vụ Bản. ală nam hơ\ rài kis kal ke, gùng lòt ờ niam, trồ tiah kel ka, uă oh mi cau lơh broă gơbàn sốt rét. Bơdìh hơ\ tai den [ồm, mền, tu\ hơ\, tiah lơh broă rềp mờ [làng rơndeh par Thanh An, den tàng [ồm mền gam uă ngan, den tàng geh rơlao 30 nă cau lơh broă neh gơbàn chơ\t tàm broă lơh sa tàm do.
Tơnơ\ mờ ờ uă dơ\ wah wơl nhàr mờ tam pà is, kơnhoàl Cư\ Prông tu\ do geh bă ù ơnàng mờr 170 rơbô lồ, khà kờp làng bol rơlao 100 rơbô nă, kis tàm di pơgăp 180 [òn, gơwèt 20 xã, thị trấn, mờ 13 jơi bơtiàn kòn cau ơm kis bal. Tàm uă nam pa do, kơnhoàl Cư\ Prông geh bal tàm mpồl ală kơnhoàl lam lài càr Gia lai dê bè broă tă dian dà lơgar, khà tơnguh lơh sa sùm tàm khà uă, mờ rơlao 14% tàm 1 nam. Ală phan tam jo\ tơngai, tàm hơ\ uă ngan là cao su, tiêu, kơphe neh geh tam mờ gam hòn gơs niam tàm ù tiah kal ke bơh tơnơ\ mờ tu\ dà lơgar geh tơnklàs, tu\ do neh gơs là phan tam tòm ngan kơnhoàl dê. Kơnhoàl Cư\ Prông kung gam geh ală gùng dà broă lơh niam kờ` pơn jăt tai tơnguh bơtàu mhar, kơl jăp tàm tơngai tus. Ồng Nguyễn Anh Dũng, Chủ tịch UBND kơnhoàl Cư\ Prông đơs:
-Kờ` pơn jăt tai tơnguh bơtàu lơh sa, gàr niam bơta lơngăp lơngai dà lơgar tàm tơngai tus, bol a` tơrgùm tàm 3 broă lơh mhar. Hơ\ là, tơrgùm ngui khoa học công nghệ, kuơ màng ngan là công nghệ sinh học tàm ờ uă broă tam bơrlu\ bal ờ uă bơta phan tam geh cồng nha, broă dơ\ 2 là bol a` tơrgùm bơcri priă kờ` lơh gơs bơta pràn, tàm hơ\ kuơ màng ngan là bơta pràn tàm broă lơh, broă dơ\ 3 là kờ` ai tơl bơta niam tơnguh bơtàu lơh sa, bol a` sền broă bơcri priă bơ\t bơtàu broă lơh, tàm hơ\ kuơ màng rơlao jơh là broă lơh gùng lòt kờ` geh gùng lòt pơn diang phan niam tus tàm ală tiah sar lơgar ngài in.
Cư\ Prông jăt jơnau sơnđan kòn cau Jarai dê hơ\ là bơnơm dờng. Do là kơnhoàl sơnrờp ngan Tây Nguyên dê geh Đảng, Dà lơgar jào pà khà khin cha jăk chài mpồl ling klàng làng bol dê. Kơnhoàl khin cha jăk chài mờ broă lơh ngan dờng màng bơh ling klàng bal mờ làng bol tàm kơnhoàl neh lơh gơs tiah geh uă [ồm, mền lơh tơrlah tơrling ù tiah lài do, tu\ do neh gơs ù tiah pas gơs. Anih lơh sa kă bro bal mờ làng bol, cau ling gam tus bal tàm ală rơndăp broă lơh sa suơn sre dờng, kờ` tiah bơnơm dờng Cư\ Prông tơnguh bơtàu pràn rơlao tai.
Cau cih mờ yal tơng^t Ndong Brawl
Viết bình luận