Gơ wèt mờ cau Sơdàng tàm thôn Đăk Giá 1, sàh Dục Nông, càr Quảng Ngãi, tơl kàl lơh sa tàm nam ndrờm geh ală bơhiàn lơh yàng ờs mờng, bơh tùc tam, lơh yàng chờ sa piang kòi pa tus ală bơhiàn lơh yàng hòi dan kàl lơh sa… Tàm hìu rông, sap cing gơ bơrlŭ bal mờ ƀô bơkah piang prùh tàm ding đơr, poac buh, kòn bơnus geh tàm tơrbŏ mờ brah yàng, mờ trồ tiah bal mờ tơngu rơyas.
Deh mờ dờng tàm ù tiah niam chài kòn cau Sơdàng dê, ồng A Khao ơm tàm thôn Đăk Giá 1 neh gờñ ngan git đơs pơnđik, dròng cing jañ mồng. Gơ gơs là cau chài jak ngan, ồng pơn jat tai bơto wơl, mblàng wơl bơta kờñ gơboh hơ̆ ai kòn klau ồng in mờ rơnàng cau kơnòm să tàm ƀòn lơgar in.
Cau chài ồng A Khao pà git, ală nam 1960, bơh tŭ gam lòt bơsram, ồng neh kờñ ngan ală gùng đơs pơnđik bơh yau bè ayŏ, rơngê, ting ning… Klo ngai lòt tàm ơdŭ bơsram sră, trồ mang den bơsram đơs pơnđik, bơsram dròng cing jañ mồng, teh đờng ting ning.. Niam chài bơh yau neh gơ mut tàm nùs A Khao dê. Uă nam do, ồng A Khao neh jơh nùs lòt bơyai lơh, tìp mat lơh kwèng, bơto wơl dròng cing jañ mồng, tamya xoang ai ală thôn ƀòn tàm sàh mờ bơdìh sàh in. Ồng A Khao pà git: “Pah nam añ sùm lòt bơyai lơh tàm kơnhoàl Ngọc Hồi yau, geh tŭ tàm ală thôn ƀòn ndai bè ƀòn Đăk Blái, lài mờ tŭ khi lòt bơyai lơh dròng cing jañ mồng tàm sàh, khi ndrờm jà añ bơto ală jơnau cing mờ tamya. Nam ài, añ lòt bơyai lơh uă dơ̆ tàm càr, hơ̆ sồng bơto pơlam tàm Hà Nội, añ kung neh bơsram geh uă jơnau niam”.
Cau chài ồng A Khao yal, phan ƀàn dờng ngan rlau jơh gơ wèt mờ ồng ờ di là sră jờng rơ, sră dờn dờp mờ là tŭ sap cing kung gam mpong ntas sùm tàm pah dơ̆ lơh chờ, tŭ cau kơnòm să kờñ bơsram dròng cing, bơsram tamya xoang.
Tàm pơn jat tai bơta jơh nùs bèp he dê, cau chài A Phin – kòn klau tơnhua ồng A Khao dê kung đềt mềr mờ cing mồng mờ ală bơta đờng goòng ờs mờng kòn cau Sơdàng. Jat bi, niam chài mìng ngan ngồn geh kis tŭ geh pơlam tàp mờ lơh sùm tàm mpồl bơtiàn. Tŭ do, thôn Đăk Giá 1 gàr sùm dùl mpồl cing mồng geh 18 nă cau, mờ kung crơng gơs mpồl cing mồng kơnòm să nàng tàm pơ dờn wơl. Ală dơ̆ lơh chờ bơh yau bè lơh yàng chờ sa piang kòi pa, Ngai chờ tam klac jơh gùt làng bol… kung gam geh bơyai lơh wil tơl ală bơhiàn lơh yàng, tiah sap cing gơ bơrlŭ bal mờ jơnau tamya xoang, phan soh kòn cau lơh gơs ù tiah niam chài bềng lìu bơta niam is ồn. Cau chài A Phin pà git: “Bơta niam chài, cing mồng, tamya xoang geh kuơ ngan. Kơnờm Đảng, Dà lơgar sền gròi lơh wơl niam chài bơh yau mò pàng dê lời wơl, ờ lời gơtìp roh huĭ. Is ồn, bol hi sùm sền gàr ală đờng goòng bơh yau bè cing mồng, đờng t’rưng, klông pút, ting ning, tiang liang gle… Tŭ do, bol hi kung pơn jat tai hòi jà ală cau chài gàr sùm mpồl cing mồng, tamya xoang, mòn mờ ngui ală bơta đờng goòng bơh yau. Bol hi tus bal bơto wơl ai rơnàng kơnòm să in, ngan là kơnòm bơsram bơh ơdŭ 7 tus ơdŭ 9”.
Tŭ sap cing gam mpong ntas, tŭ jơnau pơnđik gam geh đơs, tŭ cau kơnòm să gam geh tề lam mờ bơta jơh nùs bal mờ kơnòl den huềng niam chài kòn cau Sơdàng dê kung gam pơn jat tai geh sền gàr, gơ rề uă mờ kơ̆ dơn kis bal mờ mpồl bơtiàn tiah kơh bơnơm dờng ơning ơnàng Tây Nguyên.
Viết bình luận