Kòn cau Rơđê là jơi bơtiàn cau klao rê bao mờ cau ùr, den tàng kòn ùr geh gơnoar krơi is ngan tàm hìu nhă, tàm hơ̆ geh gơnoar jòi bơklao là dùl tàm ală gơnoar kwơ màng.
Tŭ kờñ bao mờ cau klao neh gơboh, kòn ùr ơruh kòn cau Rơđê pal sồr geh cau lòt sùr. Cau hơ̆ mờng geh sồr ngan là kồñ tờm ha là cau dờng sơnam tàm jơi nòi bơh hìu kòn ùr dê, cau geh bơngă pin dờn, pràn kơl dang, git wă adăt bơhiàn, chài tàm broă boh bơr tơl sề…
Ồng bèp H’ Loan, tàm ƀòn Akô Dhông, sơnah ƀòn Buôn Ma Thuột, càr Dăk Lăk pà git: Neh bơh git nđờ rài do, kòn cau Rơđê đơs là tŭ deh kòn kòn, broă ròng siam, ñjơ̆ bo, jê deh là broă bơh cau mè dê. Oh kòn deh pal sơnđan đah jơi mè, tàm gùng tam bao cau ùr pal lòt lăp cau bơklao. Den tàng, tŭ tus sơnơm jòi bao, ală ùr ơruh kòn cau Rơđê là cau pal rơcang lài tơl ală bơta nàng lòt lăp, jun bao den hơ̆ sồng rò bơrtơu rê tàm hìu. Mờ broă rò bơrtơu là bơta niam chài ờs mờng ai tơngŏ rài cau klao rê bao mờ cau ùr tàm gùng tam bao kòn cau Rơđê dê.
Tŭ do, hìu cau ùr rơcang dùl drăp tơrnờm mờ dùl yô kòng lơngô nàng cau kồñ tàm hìu nhă cèng tus hìu cau klao nàng lơh yàng lòt lăp. Tơnơ̆ mờ hơ̆, ala măt bàr hìu nhă tìp măt bal, boh bơr, klao pơnu dờp geh jơnau sùr bơh hìu cau ùr dê den geh dờp kòng lơngô nàng lơh phan hơ bao.
Pơn jăt mờ hơ̆, hìu cau ùr rơ̆p lam kòn ùr bơh hìu nhă tờm nàng tus hìu cau klao ring bal bè bơhiàn pơyoa kòn ƀan rê tus hìu cau klao. Tơngai do, hìu cau klao rơ̆p tơrlòng nùs nhơm kòn ƀan, niam nùs, tơriang lơh broă tàm dùl tơngai. Broă lơh do rơ̆p jăt mờ jơnau ring bal bơh bàr đah dê.
Tàm dơ̆ pơyoa kòn ƀan, đah hìu cau klao geh gơnoar sồr ală bơta phan, đah hìu cau ùr pal rơcang tơl. Broă lơh do nàng tơlik nùs nhơm git ưn ngài gơwèt mờ broă ròng siam bơh mè bèp đah cau klao dê gơwèt mờ bơklao tơnơ̆ do bơh ùr ơruh kòn cau Rơđê dê.
Tơnơ̆ mờ tơngai pơyoa ƀan, di lah hìu cau klao kờñ kòn ùr do den hơ̆ sồng ai hìu kòn ùr bơyai lơh rò bơrtơu. Di lah kòn klao ờ bài, ờ kờñ bao mờ kòn ùr do den đah hìu cau klao rơ̆p jà hìu đah cau ùr tus nàng geh jơnau đơs ờ bài bao.
Jăt cau chài Vũ Lân, do là cau lơh broă kơlôi sơnơng bơta niam chài ờs mờng Tây Nguyên dê, tàm ngai rò bơrtơu, hìu cau klao rơ̆p rơcang dùl drăp tơrnờm mờ dùl nơm sur nàng tơngăc kòn klao rê bao. Bè đah hìu cau ùr, nàng rò klao bơrtơu rê den pal cèng tơl phan kơ̆t mờ đah hìu cau klao neh sồr. Tàm hơ̆, kwơ màng ngan là kòng lơngô geh sền bè là jơnau hơ kis đềt mềr bơh cau klao gơwèt mờ cau ùr. Ùr ƀan, klao bơrtơu soh phan kòn cau ờs mờng nàng ai tơngŏ bơta niam bơnĕ tàm ngai kwơ màng bơh rài kis dê.
Tàm gùng rê tus hìu cau ùr, mpồl cau rò bơrtơu ndrờm gơtìp mpồl ơruh pơnu bơsèl, kơrian. Mờ klao bơrtơu pal jào ală cau do in kòng lơngô. Jăt jơnau đơs ờs mờng, tàm gùng rò bơrtơu rê di lah tìp mờ uă bơta lòng, kơrian den gùng tam bao hơ̆ sồng gơboh gơbài mờ jŏ jòng, lơh sa pas gơs, deh uă oh kòn.
Rò bơrơu rê tus tàm hìu, kra ƀòn rơ̆p ala măt bàr đah jơi nòi yal kồñ, mè bèp, ală oh mi đah cau klao, đah cau ùr bal mờ ală cau tàm jơi nòi bàr đah in. tềng đăp mờ broă sền gŏ jơh bơh ală cau, bàr nă ùr bơklao pa bao rơ̆p jào kòng lơngô mờ bơh tŭ do bàr nă bol khi gơs ùr bơklao ngan. Bơta do nting bơto ùr bơklao pal kis đềt mềr bal. Di lah cau lơi tà kòng, tam gơl nùs nhơm ha là lơh gơtìp geh bơta lơi tìs den pal tơm wơl phan neh kơ̆t bao.
Tơnơ̆ mờ tŭ ală broă lơh ndrờm neh sir, jơnau dròng cing geh mpong săp, ùr ƀan, klao bơrtơu at bồp ñô, sa bal dùl nai piang păt, dùl pơnao klờm sur tam pà bal bơta bơkah, bơta niam bơnĕ. Hìu nhă, jơi nòi, cau bơyô tus jào ală phan pà chờ gờm ùr ƀan bal mờ klao bơrtơu in.
Jăt mò H’ Yam Krông tàm ƀòn Tơng Jú, sơnah ƀòn Ea Kao, càr Dăk Lăk đơs, kòn cau Rơđê đơs là, di lah bàr nă ùr bơklao drơng tus 4, 5 àng ngai tơnơ̆ den rài kis gùng tam bao bơh bàr nă dê rơ̆p jŏ jòng tus kra.
Viết bình luận