Lơh yàng duh khoai geh lơh wơl di jăt bè ờs mờ lơh jăt măi mok broă prăp gàr mờ ngui bơta kwơ niam chài ală broă lơh yàng ờs mờng.

Hìu niam chài mpồl bơtiàn ƀòn Xí Thoại ngai do gal cau tus tàm broă Lơh yàng Răc dan kàl lơh sa, dùl tờm gơnơng geh tơn tào tàm gùl ƀlàng hìu niam chài, tềng gah là mpồl phan mờ ală phan pơdơng nàng ală yàng in, tàm hơ̆ geh bal drăp tơrnờm, nha sa, sur, iar, glah piang… Tơnơ̆ mờ tŭ ală bơta neh rơcang tơl, mpồl cau chài tam truh yô sơngơr, mồng 3 pang, cing 5 geh dròng mờ tam truh sơngơr nàng jà yàng bal mờ yal nàng mpồl bơtiàn in tus lơh yàng tàm ƀòn. Cau tờm lơh yàng soh phan ờs mờng kòn cau dê, bal mờ cau dong broă lơh yàng mŭt tàm tiah lơh yàng. Broă lơh yàng răc dan kàl lơh sa kòn cau Bơnhàr mùl màl sơn đờm lơh:

Tàm rài kis niam chài ờs mờng kòn cau Bơnhàr dê, kòn bơnus, kòi, brê bơnơm, dà căt mờ ală yàng sùm geh đềt mềr bal. Tơnơ̆ mờ tơl kàl lơh sa mờ lài mờ dùl kàl lơh sa pa, làng bol bơyai lơh yàmg nàng pơdơng phan Yàng bal mờ mò pàng lài do in, răc dan kờñ geh bơta pràn kơl dang, lơngăp lơngai, mìu niam nhàc niam, kàl lơh sa kòi, tơngời hòn gơs niam, hìu nhă hờm ram mờ ƀòn lơgar tam klăc bal. Ồng Xâu Dun Linh, cau tờm lơh yàng duh khoai Kàl lơh sa thôn Xí Thoại, sàh Xuân Lãnh pà git: “Răc dan kàl lơh sa do là bơh mò ồng lài do lơh. Pah nam, tàm nhai 5 nhai 6, mìu nhàc niam là tam phan: tào, kòi, bùm … Lài do là bè hơ̆, bơto wơl tus tŭ do, bơhiàn ờs mờng hơ̆ den ờ gơtùi sơbì. Pah nam kung bơyai lơh yàng duh khoai bè do, di bè bơhiàn kòn cau añ dê”.

Tàm lơh yàng Răc dan kàl lơh sa kòn cau Bơnhàr, ală cau lơh yàng rơ̆p lơh pe dơ̆, tàm hơ̆ geh: Duh khoai “Ală Yàng”; Duh khoai “Kàl lơh sa” mờ Răc “Chờ gờm bơta pràn kơl dang să jan”. Tơngu me tờm răc dan geh ală mpồl geh kwơ là: Yal mờ Yàng mờ ală yàng bè ngai bơyai lơh yàng; jà yàng bơnơm, yàng dà dờng, yàng dà croh, yàng mìu mờ ală yàng dong kờl mpồl bơtiàn tus sền mờ ñô sa; jà mò ồng, rài yau mờ ală cau neh chơ̆t rê mờ ƀòn lơgar ñô sa chờ; yal ală phan pơn dơng mờ hìu nhă bal mờ mpồl bơtiàn neh rơcăng lài; tơlik nùs nhơm git ưn ngài gơwèt mờ yàng, mò ồng lài do, ù tiah, dà căt mờ kòi.

Kra ƀòn ồng Nguyễn Ngọc Trường pà git, Lơh yàng răc dan kàl lơh sa mờng geh ƀòn lơgar bơyai lơh tàm tơngu me tă pơgồp bal bơh mpồl bơtiàn dê: “Gơwèt mờ làng bol mờ tŭ đơs tus lơh yàng duh khoai kàl lơh sa là cau lơi kung chờ hờp lơm nàng lơh sa geh cồng nha: ròng sur, ròng iar, tam bùm blàng, lơh sre kòi, tam tơngời, … răc dan kàl lơh sa hòn gơs niam, den làng bol chờ hờp ngan”.

Tàm Xí Thoại, ală bơta kwơ niam chài ờs mờng tàm broă sào sa, ơm bic, soh phan, lơh jăt broă lơh yàng geh làng bol lơh ngan lơh, prăp gàr mờ bơto wơl tai. Tàm hìu nhă den geh lơh jun bao, lăp bao, Lơh yàng chờ gờm bơta pràn kơl dang să jan, Lơh yàng di tờm ngai bồ nam pa, Lơh yàng Bơthi ƀồc. Tàm ƀòn den geh Lơh yàng chờ gờm kòi pa, Lơh yàng chờ mpồl yô sơngơr –mồng 3 pang – cing 5 pang. Is ồn, bơh tŭ Xí Thoại geh dờp là ƀòn niam chài lòt nhơl mpồl bơtiàn, ală broă lơh yàng ờs mờng kòn cau Bơnhàr dê kung geh làng bol lơh wơl jăt broă lơh bè jơnang duh khoai nàng yal tus làng bol bal mờ cau năc in. Lŏ La Thị Yến tàm thôn Xí Thoại pà git: “Kung là cau pơn jăt tai, den sùm lam mblàng yal làng bol tàm ƀòn in. Do là dùl bơta niam chài, dùl bơta niam ờs mờng ƀòn lơgar dê. Nam lơh kung geh bơyai lơh nàng bañ gơtìp roh bơhiàn ờs mờng krơi is bơh làng bol kòn cau Bơnhàr tàm thôn Xí Thoại do dê”.

Mò Nguyễn Thụy Phương Hiếu, Phó Kwang lam bồ Sờh Niam chài, Tàp pràn să jan mờ Lòt nhơl càr Dăk Lăk pà git, lơh jăt Jơnau lơh nền tàm pơrjum sồ 80 bơh Bộ Chính trị dê, sờh gam lơh uă broă lơh, rơndăp broă lơh, broă lơh mùl màl nàng pơgồp bal tàm broă prăp gàr, ngui ală bơta kwơ niam chài ală jơi bơtiàn dê, pơgồp bal mờ broă bơtàu tơnguh lòt nhơl. “Sờh kung gam bal mờ gơnoar atbồ tàm ală tiah lơh broă rơndăp lơh nàng lơh ală broă lơh jơnau kờñ dà lơgar dê kung bè là ală broă lơh jăt jơnau kờñ ndai tus nam 2030. Mờ tàm hơ̆ den rơ̆p bal mờ ală sờh, gah lơh broă rơwah jơnau kờñ bơh tơl jơi bơtiàn dê. Kòn cau lơi tàm ƀòn, thôn lơi den he rơ̆p tơrgùm bơtàu tơnguh tơl ală bơta, gàr niam tơl, mờ là ngui geh bơta niam chài krơi is tơl jơi bơtiàn dê”.

Lơh yàng răc dan Kàl lơh sa kòn cau Bơnhàr tàm Xí Thoại bal mờ uă broă lơh yàng ờs mờng ndai bơh mpồl bơtiàn ală jơi bơtiàn ờ gal cau tàm càr Dăk Lăk geh lơh wơl, lơh jăt măi mok pa nàng lơh tơngu me kwơ màng ai broă prăp gàr, yal mờ bơto in, pơgồp bal tàm broă prăp gàr, ngui ală bơta kwơ niam chài ờs mờng làng bol ală jơi bơtiàn tàm càr Dăk Lăk tŭ do mờ tơnơ̆ do dê.