VOV4.K’ho- Pa do, tàm [òn dờng Buôn Ma Thuột, Viện Rơndap ù tiah mờ Rơndap lơh sa sươn sre, Bộ Nông nghiệp mờ Phát triển Nông thôn, pơgồp bal mờ Mpồl atbồ rơndap broă lơh Tam gơl lơh sa sươn sre kơ\ kơl jap Việt Nam (VnSAT) bơyai lơh Pơrjum cribơyai bơt bơtàu Rơndap broă lơh bơtàu tơnguh kơphê bơkah pơn rơ Việt Nam.

Rơndap broă lơh Bơtàu tơnguh kơphê bơkah pơn rơ Việt Nam geh lơh bơh nam 2019, lơh tơr lòng lài tàm 8 càr là Điện Biên, Sơn La, Quảng Trị, Kon Tum, Gia Lai, Dak Lak, Dak Nông mờ Lâm Đồng, tơr gùm tàm 2 sơn tìl tờm là kơphê Robusta mờ kơphê cê. Rơndap broă lơh nàng kờ` lơh ngan ngồn gùng dà broă lơh bơtàu tơnguh kơphê bơkah pơn rơ Việt Nam tus nam 2030 mờ jơnau kờ` đơs nền bơta bơkah mat kă bro kơphê Việt Nam đơs bal mờ tơnguh pria\ lơh geh ai ală cau tus bal tàm anih lơh broă bal bơta kuơ kơphê dê đơs is. Ồng Nguyễn Quang Dũng – Kuang atbồ Viện Rơndap ù tiah mờ crơng gơs lơh sa sươn sre pà g^t, tơ nơ\ dùl nam lơh jat broă lùp sền tàm ală càr lơh tơr lòng lài, cồng nha pà go\, tiah Tây Nguyên mờ tiah kơh bơnơm tiah đah tô dà lơgar geh ua\ bơta di pal mờ gơ dờp nàng bơtàu tơnguh broă tam kơphê bơkah pơn rơ.

Tàm ală anih mờ đah Viện tơr gùm mờ lơh broă mblàng sền den tàm Tây Nguyên  geh bal mờ 5 càr ndrờm geh ală anih tơl khà bè bơta bơkah pơn rơ. Dilah bol he tơnguh tai ală bơta kờ` pal geh gơ jat bal bè broă lơh sơn tìl, bơcri pria\, ai ală gùng dà broă lơh gơguh jak bơta chài kung bè tơnguh ua\ bơta g^t wă bơh làng bol dê tàm broă p^c mờ tơn hào den geh lơh geh tơl bơta niam kơphê bơkah pơn rơ dê.

Bơtàu tơnguh kơphê bơkah pơn rơ

Tă pơgồp jơnau đơs tàm tơngume rơndap broă lơh bơtàu tơnguh kơphê bơkah pơn rơ Việt Nam, ua\ cau ala mat đơs là, bơta lơh jat rơndap broă lơh gam dờng ơnàng ngan mờ ờ hềt lơh jrô, gam siơ\u 2,3 tơngume tờm kờ` pal lơh loh. Ồng  Lê Trần Anh Dũng, Atbồ dờng màng broă lơh bơceh lơh ù tiah kơ\ kơl jap mờ kơphê bơh Mpồl bơceh lơh kă bro kơ\ kơl jap IDH dê đơs là, rơndap broă lơh kờ` pal di pal, loh làng gùng dà bơtàu tơnguh bơh kơphê bơkah pơn rơ dê, pleh mờ jơnau ntoăt jat ur ar mờ ua\.

Kơphê bơkah pơn rơ pal là kơphê kuơ màng ngan, kal ke ngan tàm đòm jat bal, pal bơtàu tơnguh gơ tàm bơta bơceh pa rlau tàm  ù tiah bơh gơ dê. Geh ală jơnau đơs bơh ngkời gar kơphê hơ\. Tàm gùng dà broă lơh tàm dunia, broă lơh gơlik pal geh kơnòl mờ tiah ơm kis, kơnòl mờ mpồl bơtìan. Pal geh dùl mpồl cau lơi hơ\ nàng ring bal tàm broă marketing, pơlam cau lơh broă jat dùl gùng, bè tu\ do tơl nă cau lơh dùl gùng geh gơ lam tus jơnau sơn tìl ală phan lơh sa sươn sre Việt Nam dê gam lơh, tàm tu\ lơh dùl ết den niam mơya tu\ sơn đờm lơh ua\, khà lơh geh ua\ den ờ lơh geh cồng nha bè bơta kơ\p kờ`.

Kơphê bơkah pơn rơ Việt Nam- Gùng lòt bơtàu tơnguh pa ai gah lơh kơphê in  

Ală cau ala mat kung ai jơnau đơs, tàm dunia tu\ do, khà kơphê bơkah pơn rơ mìng geh khà ết ngan. Dùl dà lơgar lơh kơphê geh mat kă bro tiơng pơn rơ bè Brazil, Indonesia geh dunia g^t tus tài bơh khi lơh niam ngan broă sền g^t mat kă bro mờ sền g^t drà kă bro geh bơta pràn. Ồng Trịnh Đức Minh, Kuang atbồ Hiệp hội kơphê Buôn Ma Thuột  geh jơnau đơs, gơ wèt mờ Việt Nam, pal geh jơnau đơs tờm ngan bè kơphê bơkah pơn rơ, đăl g^t kơphê bơkah pơn rơ mờ kơphê hữu cơ, bơtàu tơnguh kơphê bơkah pơn rơ pal pơgồp bal mờ drà kă bro.

Bơtàu tơnguh kơphê Robusta den kờ` pal geh drà kă bro tàm lơgar. Bơh tàm drà kă bro tàm lơgar hơ\ sồng dong ală bơta kơphê ndai tơnguh jat bal. Tu\ cau g^t wă kơphê bơkah, kơphê bơkah pơn rơ, tơnguh khà cau ngui den kung tơnguh tai bơta tiơng pơn rơ ai kơphê Việt Nam in. Drà kă bro kơphê bơkah pơn rơ bơyai lơh anih lơh broă bal geh bơta krơi is pơn ndrờm mờ kơphê kă bro bè ờs. Ală cau chàng, ma\y kơphê tus tơn tàm tiah lơh gơlik, tàm tơr bo\ bal tơn mờ sươn tam dờng halà hợp tác xã lơh kơphê bơkah pơn rơ hơ\ nàng blơi, ờ di bơh cau lơh kòn gùng bơh ală cau blơi mờ tơr gùm ờ.

Tu\ do, ală lơgar lam lài bè gah phan kơphê, bè Brazil, Indonesia, Hiệp hội kơphê bơkah pơn rơ châu Phi ndrờm lơh pràn broă mblàng yal, yal tơng^t mat kă bro mờ ngui broă lơh tàm pà drà kă bro kơphê bơkah pơn rơ. Kơphê là gah lơh sa tờm, là dùl tàm ală phan lơh sa sươn sre niam ngan bơh Việt Nam dê gơ wèt mờ gơ\p bơyô tàm dunia. Jơnau “ kơphê bơkah pơn rơ” dơ\ sơn rờp geh đơs tus tàm nam 2019. Broă bơtàu tơnguh kơphê bơkah pơn rơ lơgar he dê bè jo\ jòng geh dong ngui niam broă lơh tàm pà drà kă bro pa, lơh lila ală phan, pơgồp bơnah tơnguh ua\ bơta niam mờ bơta kuơ kơphê Việt Nam dê. Dơ\ pơr lòng “Kơphê bơkah pơn rơ Việt Nam nam 2019” geh bơyai lơh nàng kờ` sền g^t, jờng rơ ală bơnah kơphê mờ mpồl lơh kơphê gar tơl khà bơkah pơn rơ; yal tơng^t kơphê gar bơkah pơn rơ Việt Nam tus mờ cau ngui in, cau chàng, ma\y kơphê tàm lơgar mờ lơgar ndai, tàm tơr bo\ bal tơn mờ cau chàng, ma\y kơphê mờ mpồl lơh gơlik kơphê bơkah pơn rơ; lơh geh bơta gơn kơ nờm ai cau tam kơ phê in sền gròi tus broă sùm tơnguh bơta niam bơh kơphê dê.

Cau Cih H’ Xíu - Cau mblàng K’ Hạnh