VOV4.K'ho - Pah tu\ tàm bồ kàl mìu, rơcang 1 kàl sih tam pa, làng bol tàm càr Gia lai gơtìp ờ su\k ơm ngan mờ broă ngòt di blơi sơntìl phan tam ờ niam. Sơntìl phan tam ờ niam neh lơh ală hoàc huơr uă ngan bè priă jền, bơta pràn să jan bal mờ tơngai lơh broă.

Tơnơ\ mờ rơlao 1 nam kơl sơbì mờr 2 lồ tòm cao su, tus tu\ do, bi Ksor Black, kis tàm [òn Ngol Tả, [òn dờng Pleiku kung gam ờ g^t pal ơla mờ phan tam lơi. Bi Black pà g^t, nam 2008, bi blơi rơlao 700 tòm cao su sơntìl tàm 1 suơn ờng [òn dờng Pleiku. Kờp tus nam 2014, khà priă blơi sơntìl mờ phơng sih tus mờ suơn cao su neh tus mờr 100 tơlăk priă. Bu\ lah bè hơ\, tu\ còr rơlao 500 tòm neh tơl dờng den go\ tơl tòm mìng geh 2, 3 ntòc sơsơ\t. Roh 6 nam sền gàr, moăt tài roh priă bơcri, mơya bi Black pal kơl sơbì suơn cao su nàng lơh lòng: “A` tus blơi sơntìl tàm Hàm Rồng. Tu\ blơi là sơntìl niam, tơnơ\ mờ hơ\, cèng tam. Tu\ sền gàr, sih phơng den hòn gơs bè ờs, tơnơ\ mờ hơ\ ờ geh bơsơ\t. Moăt tài he neh tă priă uă ir, du\t ndơl tơnhào ờ geh bơsơ\t den tàng pal kơl”. Bi Black đơs.

Uă nam là cau lơh sa jăk càr Gia Lai dê, dờp gơnoar lơh kuang atbồ mpồl cau lơh broă sa ntum, mơya ồng Phạm Phú Hoan, kis tàm [òn 16, ntum Bờ Ngoong, kơnhoàl Cư\ Sê kung di blơi sơntìl ờ niam sơl. Nhai 6 nam lài, ồng mờ uă cau tàm ntum neh tus tàm 1 anih lơh sơntìl phan tam geh pơnrơ ngan tàm càr Dak Lak mờ blơi 600 tòm [ơ sơntìl Booth cèng rê tam. Tềng tiah tăc tòm sơntìl geh tơl^k jơnau yal do là sơntìl [ơ geh plai dờng, să rơm^t, lơbơn, bơkah, tơngi,… mờ cồng nha tơnhào uă rơlao mờ sơntìl [ơ bè ờs. Bu\ lah bè hơ\, mìng tơnơ\ mờ nggùl nhai tam, ồng Hoan g^t ală sơntìl [ơ do là sơntìl ờ niam: “Neh tam, a` g^t uă măt bơkiar gơtìp jù, ồm tềng măt bơkiar hơ\ sồng chơ\t, tu\ do gam rơlao 10 tòm, mơya kis ờ pràn. Lùp cau tăc, cao yal broă tam bè ờs, mờ ờ yal bè broă lơi. Hìu nhă a` tu\ tam ờ geh den moăt. Lài ngan là lơh hoàc huơr bè lơh sa, dơ\ 2 là ờ geh phan tơnhào, ờ gơtùi lah cau lơi, ờ gơtùi yă cau lơi.  Tu\ do, a` ờng is. Tơnơ\ do tus càr Dak Lak, a` jòi bơta sơntìl [ơ Booth, a` bơkiar is kờ` tam”. Ồng Hoan pà g^t.

Ờ mìng sơntìl cao su, [ơ… ờ niam, pa do, mpồl kuang bàng lùp sền gah lơh sa mờ tơnguh bơtàu [òn lơgar càr Gia lai neh bơyai tus sền ală hìu ờng, anih lơh sa kă bro ờng sơntìl măc ca. Jăt mờ hơ\, ală hìu ờng do ndrờm ờ tơl^k cơng tàng lơi bè sơntìl do bơh tàm tiah lơi.

Tu\ do, mìng is tàm [òn dờng Pleiku neh geh g^t nđờ rơhiang hìu ờng sơntìl phan tam. Bơrlu\ tàm anih kă bro tă sơntìl phan tam lềng làng, mờ broă sih tam den kal ke ngan sền gròi, lơh cau lơh sa kal ke kờ` g^t sơntìl lơi là sơntìl ngan, niam mờ sơntìl lơi ờ niam, ờ ngan.

Mờ phan tam jo\ nam, broă go\ sơntìl ờ ngan, ờ geh cồng nha den kung pal roh 2, 3 nam. Roh priă, roh tơngai, roh bơta pràn, làng bol dờp hoàc huơr uă. Kờ` tơmù bơta do, ồng Lê Xuân Lịnh, gơnoar jăt jơng atbồ gah lơh sa mờ tơnguh bơtàu [òn lơgar càr Gia Lai pơlam sồr: “Ală sơntìl tòm, sơntìl pràn, ală sơntìl tà, khà măt geh bơh gah lơh sa mờ tơnguh bơtàu [òn lơgar dà lơgar tu\ do tàm càr ndrờm geh anih lơm. Lài do, tòm sơntìl ờ ngan, tòm sơntìl ờ pràn geh uă tàm tiah sar lơgar ngài, ha là làng bol ờ hềt geh jơnau tơng^t. Pah nam, tàm kàl lơh sa, gah lơh sa mờ tơnguh bơtàu [òn lơgar càr kung geh tơl^k tơngai mờ pơlam bè ală sơntìl geh anih mờ tơngai tam. Gah lơh sa mờ tơnguh bơtàu [òn lơgar càr kung bè ală kơnhoàl, [òn drà gam lam sồr làng bol kung bè ală anih lơh sa kă bro rơcang jòi, dờp mờ blơi ală sơntìl do tàm càr dê”.

Càr Gia Lai đơs is, Tây Nguyên đơs bal gam tàm tơngai sih tam, broă kờ` bè sơntìl uă rơlao mờ bơta pràn ai sơntìl bơh ală hìu lơh sơntìl geh pin dờn bè ồng Lê Xuân Lịnh, gơnoar jăt jơng atbồ gah lơh sa mờ tơnguh bơtàu [òn lơgar càr Gai lai neh đơs. Kờ` pleh mờ roh priă, sơbì gời tơngai lơh tài blơi di sơntìl ờ pràn, làng bol pal sền ngăc tàm broă rơwah sơntìl mờ hìu ai sơntìl. Mờ ală gah, mpồl lơh broă geh gơnoar pal sền wơl, lơh glài nền nòn ală hìu lơi lơh sơntìl ờ ngan, ờ pràn kờ` dong kờl làng bol geh sơntìl phan tam tơl niam, ờ pal tus tàm anih tăc phan tam niam, ờ niam geh bal mờ ờ g^t kơnòm mờ cau lơi.

Cau mblàng Ndong Brawl