VOV4.M’nông – Ta năp ăp ntul rlong bah nău kan tuch tăm Việt Nam lah nsum, nău kan cà phê lah êng dôl rdâng ri rgâl, m^n [ư mhe nău đă lor gay hun hao. Ngăn lah rnôk Việt Nam râng ăp hiệp định tăch rgâl mhe kơt: Hiệp định tăch rgâl dah ro\ng Việt Nam-EU (EVFTA), Hiệp định kan ndrel le\ rngôch n’hanh rgâl hao rlo\ rlău Thái Bình Dương (CPTPP); Hiệp định kan ndrel wa\ng sa le\ rngôch nkual (RCEP). Gay nău kan cà phê hun hao nâp nâl tâm di đah nău geh, jâng nsan, ăp nu^h [ư cà phê ta Tây Nguyên dôl rgâl mhe, m^n [ư mhe joi trong hăn êng an cà phê Việt Nam.
Ta rgum nchră tâm pă nău blău ơm nău nchrăp [ư rgâl mhe, m^n [ư mhe nău kan cà phê yor Rmôt kan kan ndrel lam ntu\r neh dak Đức (GIZ) tâm rgop đah Hiệp hội Cà phê BMT [ư ta du\t khay 10 mhe rlău, wa Nguyễn Tri Sáu, Kruanh Hội đồng quản trị, Kruanh HTX nkra njêng lo\ mir n’hanh tăch rgâl Sáu Nhung ta nkuăl Đăk Hà, n’gor Kon Tum nkoch, Hợp tác xã Sáu Nhung dôl tăm 300 ha t^ng di hữu cơ đah trong công nghệ to\ dak krih, jay bil ih pâr đah măt nar. Gay ndơ dơi nu^h do\ng wơt dơn, hợp tác xã le\ uănh tât rgâl mhe m^n [ư mhe n’ăp trong nkra njêng gay geh cà phê ue\h kah âk kơt n’ăp nău wât bah nu^h do\ng. Wa Nguyễn Tri Sáu an g^t:
Kruanh n’gâng kan tuch tăm mât rong hun hao [on lan Nguyễn Xuân Cường khâl ntrong kan cà phê công nghệ mhe ta nkuăl Cư M’gar, n’gor Dak Lak (Dâk tal 2 bah ma)
“5 n’gor Tây Nguyên rgum tâm tơm cà phê yor rgâl mhe, m^n [ư mhe nkret njêng cà phê ue\h kah du\t khlay. N’hêl na nê| a[aơ nu^h [on lan ăp nu^h an wât nău aơ. Yor dơi rgâl nău wât nkret njêng, ngêt, nkoch ri mư ndơ\ ndơ tât ntu\k tăch, mư dơi tâm rlong ăp ntil cà phê têh bah lam ntu\r neh”.
T^ng wa Lê Đức Huy, Groi Tổng giám đốc công ty TNHH MTV Xuất nhập khẩu 2-9 Dak Lak (Simexco Dak Lak), ngoay tâm âk ntu\k kan tăch n’gluh cà phê bôk năp Việt Nam, Việt Nam lah ngoay tâm âk dak tăch n’gluh cà phê, lơn lah cà phê Robusta, dâk bôk lam ntu\r neh. Yơn lah, yor âk nkô| nău, cà phê bah Việt Nam mô ho\ dơi uănh lah tâm di jâng nsan n’hanh nău geh bah pơng. Nău aơ [ư khuch tât rnoh khlay bah ntil ndơ aơ, kơt jêr rgâl nău rêh bah nu^h [on lan tăm cà phê hôm e ơm âk jêr jo\t. Yor nê rgo\ jă, rgâl mhe gay n’hao nău khlay lah trong hăn yơn đă đo\ng geh nău khlay bah nău kan cà phê Việt Nam.
Nu^h [on lan Dak Lak uănh tât nkra njêng cà phê nâp nâl
“Cà phê Việt Nam du\t âk ndơ, ue\h kah ri mô ho\ dơi g^t tât jêng nău khlay mô âk. Nău rgo\ jă tâm nău kan cà phê gay m’hâm [ư đăp mpăn nău khlay gay lam ntu\r neh g^t đah ue\h kah cà phê Việt Nam kơt nu^h do\ng dơi g^t ndơ ri tâm rnôk aơ, n’hao ue\h bah nu^h [on lan knu\ng an nu^h [on lan g^t ta lam ntu\r neh hôm e âk ntil cà phê kah kơt ne\, rlău ma nău ih pâr way ơm ri geh âk trong pe\ lêh nkret njêng n’hao ue\h kan cà phê. Bah meng ne\ uănh lah m’hâm [ư lah kah bah ne\ geh trong n’hao ue\h kah cà phê hao”.
Wa Nguyễn Thế Long, Viện Chính sách n’hanh trong [ư hun hao lo\ mir [on lan lan Việt Nam an g^t: Rgâl mhe m^n [ư mhe tâm trong khlay nău kan cà phê lah du trong [ư jo\ jong an geh trong na nê| n’hanh geh nău hăn ndrel, tâm rgop bah le\ geh tât. Đah doanh nghiệp an rgâl mhe n’hanh n’hao ue\h an ndơ cà phê nkret njêng gay rgâl dơi tâm rlong kơt ntop tay hao khlay. Hôm đah nu^h tăm cà phê, an [ư nkra njêng cà phê nâp nâl, kơt do\ng công nghệ mhe tâm [ư nkra njêng gay n’hao rnoh neh cà phê geh kơp dơn. Bah ne\ mư tâm di ăp nău đă rhăt jăp bah ntu\k rwa\t jêr rnôk cà phê dơi uănh lah nău kan khlay râng tâm ăp hiệp định tăch rgâl dah ro\ng rơh mhe. Wa Nguyễn Thế Long m^n lah:
Kơp dơn [ư t^ng ih pâr t^ng di cà phê kah
“Ta rnôk a[aơ ue\h ngăn he an râng tâm ăp nău di mpeh hun hao cà phê nâp nâl. Nt^t nsa kơt he dôl geh tâm di mpeh 4C, UT, UTZ, rnôk râng tâm ăp nău di aơ nkre he tâm di ăp nău ue\h mpeh SPS mô lah ăp tâm ton hun hao nâp nâl nău râng ăp nău tâm di aơ mbra rgop dơi geh ăp nău tâm di bah EU”.
Dơi saơ nu^h nkra njêng cà phê ta Tây Nguyên dôl nsrôih rgâl mhe gay rlet rlău ăp jêr jo\t ntul rlong, mât ue\h hao jêng, n’hao săk rnglăi, ue\h kah cà phê Việt Nam. Rnôk dơi ue\h kah kơp dơn nău khlay cà phê mbra hao, rgâl ue\h dơi tâm rlong dak bah dih, tâm di nău u\ch, g^t wât kơt ăp tâm di ue\h kah n’hanh răk kloh ue\h đăp mpăn ndơ nar lơ hao bah nu^h do\ng tâm dak n’hanh tăch n’gluh kơt rgâl ntu\k ntô, tâm di đah rgâl trôk nar ma nău kan cà phê dôl rdâng a[aơ./.
Nu^h rblang: Y Sưng Phê Ja
Viết bình luận