Tât thôn Đam Pao, xã Phú Sơn Lâm Hà, n'gor Lâm Đồng, dơh saơ rup ndah bu ur nuĭh K'ho nsrôih ta ndrơng tanh. Ntơm nơh geh rnôk hăn nti nău kan cheh tanh dâk bah năp nău roh hêng, yơn knơm dơi ntop kơl ndơ dŏng tanh bah Bôk nău kan rƀŏng tĭng lam dak n'hŭch ach o nâp nâl, âk rnăk wâl lĕ mât nău kan, ntop tay nău geh. Dôl uănh, nău kan way ơm aơ dôl dơi trêng nti tay an rơh druh ndăm. Wa Long Dinh K'Thin an gĭt, ăp kon bu ur wa lĕ gĭt cheh tanh đŏng, ndăn rnôk rlu rlău ndrel rnăk wâl ƀư luh ăp blah bok cheh tanh gay n'hao nău geh."Bar hê kon bu ur kŏ tanh lĕ. Rnôk rlu ri păng ƀư. Rnôk hăn mir ri păng mô tanh. Rlu rlău ta jay ri păng kơl tanh. Ƀư nău aơ lah jêr ngăn. Bar blah bok tanh aơ jêng ntop du blah khlay 2,5 rkeh prăk”.

 Bôk nău kan n'hŭch ach o nâp nâl nkual rnoi mpôl đê̆ n'hanh mpeh yôk yang lĕ kơl hang rhiăng rnăk rnoi mpôl đê̆ ta thôn Đam Pao rgâl nău rêh rnăk wâl. Êng đah nău kan cheh tanh mô dơn kơl bu ur geh nău kan, ntop tay rnôk tuch tăm ma hôm rgop mât ndray nău kan cheh tanh way ơm đŏng. Nô Ha Mi, Nŭih pah kan tâm Jrâu kan Văn hóa - Xã hội xã Phú Sơn Lâm Hà an gĭt, ŭch ăp bôk nău kan rƀŏng tĭng lam dak mât uĕh săk rnglăy, an ntop kơl di nuĭh n'hanh nta trong dơh gay nuĭh ƀon lan lor nchrăp hun hao nău rêh:"Ntop kơl bôk năp kơt lah ăp ndơ dŏng. Geh ăp jrâu ntĭm nti nău kan, geh ăp nuĭh ntĭm nti na nê̆ lĕ rngôch ăp ntil ndơ ma ƀon lan geh nau ŭch”.

 Ntơm bah nău rêh rnăk wâl tât ntung trong thôn ƀon, tơm ndơ bah ăp bôk nău kan rƀŏng tĭng lam dak dôl rgop njêng nău rgâl ta ăp ntŭk jêr jŏt bah Lâm Đồng. Tâm 5 năm bah năp, ta ntŭk hŭch nklăp 50.000 rnăk ach o tĭng di nău mpŏng.

Ta xã Đam Rông 4, ntŭk dŭt jêr jŏt, ăp ndơ ƀư trong hăn, ngih sam ƀŭt n'hanh ntŭk ntô rhŏ dŏng an nău kan lĕ dơi ntrŏng lah ăp nău kan khlay. Wa Nguyễn Văn Quang, Groi Kruanh UBND xã Đam Rông 4, nkoch, nău aơ xã dơi pă an rlău 22 rmen prăk bah ăp bôk nău kan rƀŏng tĭng lam dak gay tĭng kơn tŏng ăp nău ŭch geh khlay bah nuĭh ƀon lan: "Mpôl hên dăp rgum tay lam lĕ rngôch ntŭk ntô ndơ dŏng ntung trong gay đăp mpăn ntŭk ntô ndơ dŏng khlay lor bôk năp, pơk hvi trong hăn, nkra uĕh tay nau ueh bah ƀon lan. Ăp nău ŭch geh khlay mpeh ntŭk ntô ndơ dŏng bah kônh wa tâm nău nkra njêng, hăn nsong ri lĕ dơi tŏng ăp nau ŭch."

Năm 2026, n'gor Lâm Đồng dơi tâm pă bơi 900 rmen prăk tơm prăk đăp mpăn ƀư tĭng ăp bôk nău kan gưl neh dak mpeh ndâk njêng ƀon lan mhe, jŭt n'hŭch ach o nâp nâl n'hanh hun hao wăng sa - rêh jêng kon nuĭh nkual rnoi mpôl đê̆ n'hanh gôl yôk. Tâm nê, tơm prăk bah Trung ương rlău 474 rmen prăk, tơm prăk ngân sách n'gor. Tâm nê, tơm prăk bah nkuăl rlau 419 rmen prăk. Nkual nkre ntrôl ngăch ngluh tơm prăk 379 rmen prăk rgâl bah năm 2025.

Uănh năl aơ lah nău dơn kan rgum tơm, Lâm Đồng đă ăp n'gâng kan, ntŭk kan ƀư kloh nău dơn kan, ntrôl ngăch tĭng ƀư, nkre rgŏ jă tay tơm ndơ lam rêh jêng kon nuĭh. Wa Hồ Văn Mười, Ủy viên Trung ương Đảng, Kruanh UBND n'gor Lâm Đồng, lah rjăp: "Lâm Đồng mpôl hên ntrŏng aơ lah du nău kan dŭt khlay. Aƀaơ mpôl hên dôl rgum dŭt răng dăng, tâm pă jŭr tât ăp ntŭk kan, n'gâng kan, ăp ntŭk n'hanh tâm pă ăp đồng chí Groi kruanh mât uănh na nê̆ ăp nău kan bâh nơm. Lâm Đồng ton tâm khay 12 mra rklaih lĕ rnoh prăk aơ, nkre mra rgum kuăl jă nsum mpôl gay ndrel đah tơm prăk bah Trung ương ƀư tĭng uĕh lơn tay Bôk nău kan rƀŏng tĭng lam dak".

Tĭng trong rƀŏng bah Chính phủ, lvang 2026-2035, puăn bôk nău kan rƀŏng tĭng lam dak dơi rgum jêng Bôk nău kan rƀŏng tĭng lam dak hun hao văn hóa - rêh jêng kon nuĭh, thôn ƀon, rnoi mpôl đê̆ n'hanh mpeh yôk yang. Lâm Đồng dôl kơp uănh nkô̆ mpŏng, nău kan, nău nchrăp ƀư n'hanh tơm prăk bah ăp bôk nău kan dôl ƀư gay ntrŏng năl ntŭk tơm ndơ an ƀư tay, rgâl nkra mô lah n'glôch jêh; nkre ntrŭt ntrôl ngăch ƀư, ƀư jêng ngăn ngăn nău kan tâm di đah nău geh ngăn n'hanh nău dơi tâm di.

Ta rơh pah kan đah n'gor Lâm Đồng mpeh nô nău tĭng ƀư Bôk nau rgum kan mrô 2 bah nau kan, Kruanh n’gâng kan Bộ Dân tộc n'hanh Tôn giáo Nguyễn Đình Khang lah rjăp nau đă n'gluh tơm prăk nkre đah săk rnglăy, der bah ntuh kơl nchah nchrai n'hanh uănh mât dŏng ntŭk kan jêh geh ntuh kơl:"Uănh khlay n'gluh tơm prăk yơn ma ân nkre đah tay săk tam nau kan. Ăp ntil ndơ ƀư mô hôm geh nuĭh ƀư jăch ndăn rgâl jêng ăp nău kan ƀư tĭng di ăp nău way n'hanh nău ntrŭnh. Nau khlay lah rnôk nơm ƀư tĭng ăp bôk nău kan aơ ri nơm hŏ geh ntuh kơl tơm ndơ tâm ăp nău kan nkra njêng, uănh năl tay lôch jêh ntuh kơl gay ma dăp rgum tơm ndơ tâm ban kơt lah săk rnglăy gay ma dŏng kan."

Bah nău kan cheh tanh ta xã Đam Pao tât ăp ndơ ƀư ntung trong nkual jru, nkual ngai, ăp bôk nău kan rƀŏng tĭng lam dak dôl rgop rgâl nău rêh nuĭh ƀon lan Lâm Đồng. Lvang mhe đă n'gor mô knŭng ntrôl ngăch nkra ma hôm ân dŏng tơm ndơ di nuĭh, nkre ntuh kơl ndơ dŏng đah hun hao nău rêh, n'hao nău geh n'hanh mât ndray săk tơm văn hóa. Aơ lah nău gay ăp bôk nău kan pơk hvi nău tam jŏ jong, njêng suan ntrôl hun hao nâp dăng nkual jêr jŏt./.