Ta nkual Jay nkông krŭng Thành Diên Khánh, lôch rnôk máy kuai dăp neh bah lơ, mpôl joi dŏng kŭk, pel, bay n’hanh cọ, ndê na nê̆ plôk tĭng dăp neh gay ra sơch. Âk gâl nting hŏ rmŭ ôm, tâm rlŭ đah neh, jêng ăp ntil nting, sêk mô lah ndơ njăt dơi joi saơ ân uănh năl na nê̆ đŏng.

Gay năl ăp ntŭk geh nting tahen ơm khĭt, mpôl hăn joi nsing tâm nău lư bah ăp nuĭh tă gŭ rêh n’hanh pah kan ta Thành cổ Diên Khánh. Ngoăy tâm rnoh nê lah tahen ơm Đinh Thanh Nhật, 63 năm deh, geh rlău 50 năm rêh ta nkual dja. Păng tă ban saơ ăp rơh tâm lơh wăr thành n’hanh ăp nuĭh tahen hŏ khĭt roh:

“Gâp măng bĭch hôm kop kir rnôk saơ nău nê đŏng, ăp kônh tahen rklaih luh sĭt, ăp kônh nsoh kho glêh dơm, săk jăn hĭng nđôch lĕ. Dŭt yô̆ ngăn. Rnôk khĭt hôm săk ri tahen chế độ ơm nklăch bah ntung, hôm geh mìn lơh hăch lĕ săk ri khân păng kuĭh ntu tâp. Mô gĭt năl môch ta ah ntŭk, ntŭk mâp tâp ta nê. Djăt moh ndơ nkah, gâp mbra mbơh tay an ăp nhih pah kan dơi kan.”

Wa Huỳnh Bửu Đông, 62 năm deh, geh rlău 40 năm krêp dêh đah Jay nkông krŭng Thành Diên Khánh. Rlău 20 năm bah năp, rnôk hôm pah kan tâm n’gâng kan Công an, păng tă saơ bar nting tahen ơm khĭt tâm rnôk rdâk mon n’hanh ndrel rmôt rgum tâp nsĭt mpeh nghĩa trang. Aƀaơ an ƀư trong kan 500 nar măng rgum, joi nting tahen ơm khĭt, păng plơ̆ tay ntŭk saơ gay mbơh tay nău lư. Gŭ bah meng nkual kuĭh kuai, wa Đông tĭng groi nđôi tĭng dăp neh dơi n’hao luh n’hanh ntĭm leo ntŭk he hôm nkah.  

“Ntơm nơh, nkual dja dăch kêng thành, nhih pah kan mô ƀư du ntil ndơ đê̆, dơn tăm biăp dơm. Jêh aơ nơh, rnôk nhih pah kan rdâk mon jay, kuĭh jrŏng jay saơ 1 mblâm nting. Kuĭh n’hao, bah dâng hôm saơ tay 1 mblâm nting đŏng lah 2 mblâm nting.”

Wa Lê Văn Thành, 70 năm deh, rêh bah meng Jay nkông krŭng Thành Diên Khánh ơm bah jê̆. Ăp ntil păng gĭt mpeh jay nkông krŭng lah ăp nău lư geh rnoh khlay, dôl dơi mbơh an mpôl rgum joi nting tahen ơm khĭt ta aơ:

“Ndrung nkông krŭng dja geh ơm bah rơh Prăng, tât bah kơi nơh Ngụy, geh rnôk nău tih nkhĭt săk khân păng hôm pănh ta ntŭk dĭl. Ntŭk dja nkông krŭng ăp nuĭh Cách mạng mô lah rnăk geh nuĭh Cộng sản, khân păng nsĭt ôp lek, lơh nkrit, tâm pă ntil nău tih gay rmal.”

Ntơm bah kêng dŭt khay 8, rơh kuĭh joi mơ ntơm, ta 5 ntŭk saơ nting n’hanh ndơ njăt săk. Lôch nê, rnoh hvi ntŭk kuĭh joi pơk hvi tay nklăp 300 mét vuông, ăp nar rlău 70 nuĭh pah kan. Ndeh wah neh dơn kuar rvach dăp neh bah lơ dơm; jŭr jru đê̆, mpôl rgum joi kuĭh ma ti, ra tĭng dăp neh. Rnoh jru lơn âk ntơm bah 2 tât 2,5 mét. Lôch âk năm, nting hŏ rmŭch ôm, jêng rnôk kuĭh ân ƀư dŭt mbrơi, uănh năl tĭng nău mpơl. Đah dăp neh nđôch, du nău mpơl dơi năl saơ. Nuĭh mât bôk kan tahen kŭnh jŭr lôch nê ôp:

“Wơ saơ I sêk aơ hôm, dŭt khlay ngăn trôk nar ơi! Sŏk cờ hăn tât ta aơ uănh an oh heh!”

Du lha cờ dơi chŭt ta ntŭk năl saơ. Kŭk, pel dơi rgâl ma bay n’hanh cọ. Neh wăr ntŭk têl dơi boch tĭng đêt gay đăp mpăn bah geh lơh nting hôm nha.

Wa bu ur Ngô Thị Xuân, geh bơ̆ lah tahen ơm khĭt Ngô Quang Trung khĭt roh ta thành Diên Khánh, hăn tât ntop kơl joi đŏng. Rlău n’gul rôk năm aơ, rnăk nha hôm mpŏng mbro joi dơi nting I bơ̆ đŏng. Păng mbơh tay nău lư mpeh ăp nuĭh gŭ ndrung cách mạng tă tâp ndrăng băl tahen ta aơ:

“Ntơm nơh gâp geh ôp joi, ăp oh nô tâm ndrung nkông krŭng geh tâm pă nău kan lah geh nuĭh nê nơh khĭt ri nsĭt ta nkual dja, kuĭh neh gay bôr tay. Der bah phŭng rlăng nklăch jăng ta dak me sông Cái nê, klach dak rdu roh. Ndrăng băl tahen tâm trôm ndrung nkông krŭng klach roh săk jêng hăn tâp hôch. Nău kuĭh bôr nê mô jru, rlău âk năm khay tă bah tuh neh jêng bôr jru lơn. 15 nuĭh roh ta ntŭk dja”.

36 ntŭk hŏ năl saơ nting tahen ơm khĭt, yơn nău lư mpeh 15 nuĭh roh ta Ndrung nkông krŭng Thành Diên Khánh dôl hôm hăn uănh năl di tay. Rlău n’gul rôk năm hŏ rlău, neh mbra bôr ndâp ntŭk têl, yơn nău nkah mpeh ăp nuĭh hŏ n’groh roh nha hôm ta nê. Ntơm bah ăp nău nkoch bah nuĭh hôm rêh, mpôl rgum joi ƀoi tĭng tay tĭng ntŭk têl ta trôm Thành cổ Diên Khánh, đah nău mpŏng ngăn ma huêng khlay: nsĭt ăp nuĭh hŏ chôt roh plơ̆ sĭt đah săk ntơ nơm, ƀon tơm n’hanh ndrăng băl tahen.