Ta mir cà phê tăm tay, nô Nguyễn Văn Việt, ta thôn 6, xă Ea Ô, n’gor Dak Lak, dôl peh ăp play dŭm ơm. 2 năm bah năp, rnăk wâl nô manh 300 rkeh prăk gay tăm tay rlău 1ha cà phê lĕ ranh. Năm aơ, rnoh neh cà phê tăm mhe lĕ ntơm geh play. Đah yan peh bôk năp, rnăk wâl nchrăp geh 6 tạ cà phê rlăy. Prăk geh aơ mô hŏ ntop prăk ntuh kơl, yơn lah ntơm an rnăk wâl tĭng gưl hun hao tuch tăm. Nô Việt an gĭt, đah du rnăk ƀon lan, nău an rhiăng rkeh prăk gay phah mir tơm ơm, tăm mhe n’hanh mât chăm tâm ăp năm mô hŏ geh play đăp mpăn lah jêr jŏt mô đêt. “Lah mô manh ngân hàng, rnăk wâl jêr đŏng. Ntuh kơl kơt, phah lơi mir ơm dŭt âk prăk. Tơm prăk kơl an, tâm di đah kônh wa kan lŏ mir, oh saơ dŭt ueh, jêng pơk hvi an kônh wa âk nkual gay tăm tay tơm cà phê an săk geh âk.

N’hêl na nê̆ an saơ, jêr jŏt têh bah nuĭh tăm cà phê mô knŭng lah prăk dŏng bôk năp, ma hôm lah prăk mât chăm tâm lvang ntơm jêng. Ntil, phân poh, dak si n’hanh soan mât chăm an dơi ntuh kơl na nao.

Ta doanh nghiệp têh, nău mĭn prăk hăn ndrel đah nău dơi nkra rgâl rnoh neh têh n’hanh mât nău ƀư nkra njêng tâm jŏ năm. Ta Công ty TNHH Một thanh viên Cà phê 52, trong kan tăm tay dơi mbơh ƀư bah năm 2026. Tâm dĭng lĕ rnoh neh nklăp 500 ha, doanh nghiệp lĕ tăm tay 230 ha.

Wa Đỗ Đức Vinh, Kruanh nkre ƀư Giám đốc Công ty TNHH Một thanh viên Cà phê 52, an gĭt, tâm rnôk mbơh ƀư nău nchrăp, doanh nghiệp jêr jŏt yor rnoh cà phê rgâl, tâm rnôk prăk ntuh kơl tăm tay âk n’hanh năm sŏk tay prăk jŏ. Tơm prăk an manh lĕ ntop kơl gay doanh nghiệp ntơm tăm tay. "Tâm rnôk đêt năm cà phê ranh rnoh khlay mô đăp mpăn, Công ty 52 janh jăng lơi ăp rnohg neh ơm, săk play mô âk. Công ty tăm tay 230 ha nău nchrăp ƀư. Đah nău nchrăp ƀư tăm tay 50 rmen prăk, tâm nĕ ngân hàng ntop kơl rlău 30 rmen prăk. Dŭt lah ueh ngăn hàng Lŏ mir lĕ ntop kơl an Công ty 52 tâm năm dŭt jêr jŏt”.

Săk rnglăy wăng sa bah nău tăm tay dơi saơ nău rgâl mpeh săk geh. Lor rnôk tăm tay, săk geh ring geh nklăp 8 tân cà phê rih/ha, jêh tăm tay hao rlău 2 tơ̆, đah nklăp 15 tấn/ha. Doanh nghiệp nkre tâm rgop đah Viện Khoa học kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên săch ntil mhe, tâm di đah rgâl trôk nar.

Yơn lah, săk geh mô tâm ban nău geh hao tâm rgop, yor săk rnglăy hôm knơm tâm prăk ntuh kơl, dak si, nuĭh kan n’hanh ntŭk tăch. Yor nê, tăm tay an săch ntil đŏng, trong mât chăm n’hanh trong prăk kaih tâm di, mô knŭng rlu ta rgâl rnoh neh ranh.

Trong nchrŏng aơ tâm di đah Nghị quyết 19-NQ/TW nar 16/6/2022 bah Ban Chấp hành Trung ương khóa 13 n’hanh trong hun hao lŏ mir, thôn ƀon nâp nâl tĭnh Nău ntrŭnh 150/QĐ-TTg nar 28/1/2022 bah Thủ tướng Chính phủ. Rgâl na nê̆ trong nchrŏng aơ, ăp bôk nău rgop tâm nchră tăm tay cà phê bah N’gâng kan tuch tăm mât rong n’hanh Ntŭk ntô gŭ âm rƀŏng tât rgâl rnoh neh mô săk play, n’hao săk play, ueh kah n’hanh nău geh an nuĭh tăm.

Đah rơh ueh jêng nklăp 3-4 năm, tơm cà phê joi geh tơm prăk an manh geh jŏ năm tâm di đah năm mô hŏ geh play n’hanh dơi trok prăk. Wa Võ Tiến Nam, Groi Giám đốc Agribank gŭ ta Dak Lak, an gĭt ntŭk kan mbơh ƀư ăp prăk manh đêt năm, jŏ năm, uănh mĭn tay trok rnon me tâm lvang tơm tăm mô hŏ play, tĭng trong nkra njêng n’hanh dơi trok rnon bah nuĭh manh. "Ntŭk kan mât nău ƀư bah 266 rmôt manh prăk, tâm rgop đah ăp rmôt mpôl ndơ̆ prăk tât rnăk wâl, nkre tâm rgop đah nău kan lŏ mir, ntrŭt nsôr pah kan ta ntŭk ntĭm an nuĭh ƀon lan kơt dŏng tăm ntêm nkrem. Nău ŭch gay trong prăk manh geh săk rnglăy ngăn ngên, n’hŭch prăk ntuh kơl, tŏ dak, poh phân n’hanh nuĭh kan, n’hao săk geh, ueh kah găr cà phê.

Tâm rnôk tăm cà phê dâk bah năp nău đă n’hao săk geh, ueh kah n’hanh dơi tâm rlong, tăm tay mô êng rgâl ăp tơm ranh. Aơ rnôk ntuh kơl jŏ jong, joi đă nău mĭn rjăp đah tơm prăk, tâm rnôk tăm n’hanh ntŭk tăch. Rnôk manh prăk dơi pă tâm di đah rơh nkra njêng, hăn ndrel đah trong dŏng prăk săk rnglăy, nuĭh tăm cà phê mư geh dơi n’hao khlay ndrel ta rnoh neh n’hanh hun hao nkra njêng tĭng trong nâp nâl.