Geh rnoh hvi n’hanh rnoh âk sầu riêng dâk bôk năp lam dak, yơn Dak Lak nha hôm ât rdâng đah “kô̆ yơn” êt lhăt têh rnôk lơn âk nkual tăm mô hŏ dơi an mã mbrô, ƀư âk ndơ mô hŏ dơi tăch n’gluh tĭng trong me, ƀư hŭch rnoh khlay lam n’gâng kan. Tâm rnôk nê, nău rdâk njêng n’hanh an ƀư trong ƀoi tơm luh ndơ tuch tăm tâm ban dơn ngoăy lam dak dơi mpŏng mbra njêng trong rgâl tơm, kơl mât kloh rvah, mât kân săk kah rloh rlău rêng mât chăm, pơk trong an sầu riêng Dak Lak n’hao nău dơi tâm rlong.

Dak Lak aƀaơ geh nklăp 42.000 ha sầu riêng, đah rlău 26.000 ha an klêh play, rnoh âk rlău 440.000 tấn, yơn neh tăm dơi kơl an mã mhe dơn geh 7.400 ha. Ndơ geh âk yor kơt nê mô hŏ dơi râng tăch n’gluh tĭng trong me, ƀư hŭch rnoh khlay ndơ tăch. Ntơh măt du doanh nghiệp tăm n’hanh rgum rvăt sầu riêng ta ntŭk an lah, jêr jŏt mô di lĕ tât bah ntŭk rvăt n’glăp ma gŭ ta trong an ƀư tâm dak:

“Ta Tây Nguyên, rnoh hvi neh tăm rlŭ dja dŭt têh ma mô dơi kơl an mã mir tăm, mô di tă bah Trung Quốc mô an, ma tă bah he nơm mĭn rtil, jêng geh rlu tay. Lah nghị định 2481, 2480 nchih dŭt kloh lah tă bah he nơm ƀư êng, mbơh êng n’hanh Tổng cục Hải quan uănh an tĭng nău he mbơh bah lơ nê. Yor kơt nê̆ aƀaơ lah kơt bah lơ mô tâm di, khoah ri ta Sở Nông nghiệp n’hanh Môi trường ân rgâl nkra an tâm di tay."   

Mã mbrô nkual tăm lah ndơ geh lor bôk năp gay ƀoi luh tu tơm, yơn gay tŏng an nău dơi tăch n’gluh jŏ jong, nău mât uănh ân dơi ƀư mbro lam lĕ rngôch rêng tuch tăm mât chăm. Ăp ntŭk rvăt n’glăp aƀaơ mô dơn ŭch gĭt nău lư ndơ geh ƀư bah ntŭk tât, ma ân kloh mpeh rêng mât chăm , dŏng ndơ kan tuch tăm, klêh, nklâm tâl n’hanh rdeng. Bah năp nău ŭch geh dja, Bộ Nông nghiệp n’hanh Môi trường dôl rdâk njêng lam rêng ƀoi luh tu tơm ndơ geh ƀư dơn ngoăy lam dak. Rêng ƀư dja an năl lĕ rngôch nău lư bah nkual tăm, rêng mât chăm, tât nkret njêng n’hanh tâm pă tăch. Rnôk ăp rlô ndơ tăch dơi nkrêp đah “hồ sơ mbrô”, nău an ƀư, ƀoi tơm luh n’hanh ntrŏng nău dơn kan mbra ngăch, kloh rvah rđĭl đah trong mât ngăn ma săk kơt ntơm nơh.

Wa Lê Anh Trung, Kruanh Hiệp hội sầu riêng Dak Lak an gĭt, nău rgâl jêng ƀoi tơm luh điện tử mbra kơl mât kân mbro rêng tuch tăm. Aƀaơ hiệp hội dôl kan nsum đah ăp doanh nghiệp an rlong ƀư, hăn tât ăp tŏng lam rêng kan dja.

“Mpôl hên hŏ sơch luh ăp doanh nghiệp mbra râng rlong dŏng. Bôk năp, saơ du doanh nghiệp rlong ƀư rloh rlău gay rgâl di tay ăp ndơ kỹ thuật, lôch nê mơ ƀư pơk hvi. Săk ăp nuĭh doanh nghiệp nơm nê ntơm nơm khân păng hŏ ƀư ăp rêng tâm nkrêp kan nsum hôm, ndrĭ jêng rnôk an ƀư ri mô di lah nkô̆ nău jêr jŏt ir. Yơn nkô̆ nău lah he ân tĭng kơn rgâl di, bên di đah n’gâng kan sầu riêng. Păng dŭt mha êng bah njônh kỹ thuật mât chăm tât rgum joi rvăt, tât njônh nkret njêng n’hanh tăch n’gluh.”

Tĭng wa Đặng Thị Thủy, Groi Giám đốc Sở Nông nghiệp n’hanh Môi trường n’gor Dak Lak gay rêng kan dja lăp dŏng geh nău tam, ntul rlong dŭt têh mô gŭ n’glĕ ta công nghệ ma rgâl nău way bên tuch tăm. Nuĭh ƀon lan ân ƀư bên đah nhật ký điện tử, tĭng jăp rêng ƀư; doanh nghiệp ân ntuh kơl n’hanh kloh rvah mât prăp nău lư; hôm n’gâng kan ta ntŭk geh nău khlay ntĭm nti, groi nđôi. Yơn lah, wa Thủy lah rjăp n’gâng kan ta ntŭk dôl nsrôih kan nsum đah ăp nhih pah kan geh tât tâm trong ƀư ăp tŏng rgum prăp nău lư gay dŏng ăp kôp n’hanh lam hvi:

“Rêng kan dja ri di rnoh rêng ƀư tâm ban kơt nkual tăm aƀaơ he wĭ wă mbro, hôm ƀư geh ăp ndơ mô kloh rvah khuch tât ndơ tăch. Nkre lam rêng kan kơl n’hao dơi ăp ndơ săk kah n’hanh nsing nơm ndơ geh ƀư, tŏng dơi nău ŭch geh ƀoi luh tu tơm bah ntŭk tăch n’gluh aƀaơ, n’hanh tĭng kơn ndrel rdâk njêng săk ntơ lư sầu riêng Dak Lak lah nsum n’hanh Việt Nam dôl hun hao tĭng trong rƀŏng jŏ jong."

Wa Nguyễn Văn Long, Vụ trưởng Vụ Khoa học – Công nghệ, Bộ Nông nghiệp n’hanh Môi trường an gĭt, lam rêng ƀoi tơm luh gưl neh dak dôl dơi an rlong ƀư đah ndơ tăch sầu riêng lor rnôk dŏng lam hvi ntơm bah nar 1/7/2026. Aơ dơi uănh lah njuat hăn rgâl bah mât dŏng tuch tăm way ơm jêng mât uănh ma rgum prăp nău lư, jâng nsing khlay gay n’hao nău dơi tâm rlong bah ndơ tuch tăm Việt Nam.

“Mpôl hên ŭch rŏng lam rêng ƀoi luh tu tơm mô dơn rhŏ dŏng pah kan mât uănh ngih dak ma jêng ndơ dŏng uĕh blău ngăn, nsĭt tay rnoh khlay ngăn ngăn an doanh nghiệp n’hanh nuĭh ƀon lan, rgop n’hao nsing nơm, ntŭk têh khlay sầu riêng Việt Nam ta ntŭk tăch lam ntŭr neh”.

Ntơm bah wăk kol tâm pă an mã mbrô nkual tăm tât nău ŭch geh mât kân săk kah nar lơn ma lhăt, n’gâng kan sầu riêng Dak Lak dôl dâk bah năp njuat rgâl têh. Rnôk lam rêng ƀư ƀoi luh tu tơm dơi an ƀư ăp kôp, ăp ndơ geh ƀư mbra geh “lý lịch” kloh rvah, bah n’gu tơm. Aơ lah ntŭk nsing gay năl dơi săk kah, n’hao nău nsing nơm n’hanh rdâk njêng săk ntơ lư sầu riêng Dak Lak lah êng n’hanh sầu riêng Việt Nam lah nsum ta ntŭk tăch rgâl dak bah dih.