VOV4.M’nông: Tĭng nău way ơm bah nuĭh Bunong, bdrâm dak lah ntŭk ăp brah yang gŭ n’hanh mât njrăng. Ndrâm dak lah ntŭk pă an nău rêh an ƀon lan. Yor rĭ, ăp năm, nuĭh Bunong way ƀư brah ndrâm dak gay lah uĕh ăp brah yang lĕ kơl, ƀư an mih lăng prăng uĕh, nsĭt tay nău lap, săk soan ngăch dăng an ƀon lan. Nău way ơm aơ bah nuĭh Bunong gay nkah ntĭng ăp nuĭh n’hao wât mât njrăng ntŭk ntô, mât uănh tu dak.

Mhe aơ, ta ndrâm dak me Krông Nô, ta thôn Phú Lợi, xă Quảng Phú, nkuăl Krông Nô, n’gor Dak Nông lĕ ƀư brah ndrâm dak bah nuĭh Bunong. Ntơm bah ôi ơm, âk kônh wa ta ăp ƀon lan dăch ngai rêh njok dak me Krông Nô lĕ rgum tât ndrâm dak.  Ndơ ƀư brah geh 2 mlâm djăr nkoăng, du mlâm sŭr nkoăng, 3 yăng ndrănh, 1 nông dak n’hanh du ngan piăng. Bu ranh koăl brah wa Y’Tai Jun Yuh-bu ranh ƀon thôn Phú Lợi koăl brah, đah nkô̆ nău: “Ƀon lan hê lah uĕh ăp brah yang năm bah năp lĕ kơl an mih lăng prăng uĕh, mô phŭt sial, ntru chôt srê, nsĭt tay săk soan ngăch dăng an ƀon lan, bôh ba uĕh jêng”. Jêh rnôk ƀư răch brah ndrâm dak, Bu ranh ƀon Y’Tai Jun Yuh nkoch:

“Ƀư brah ndrâm dak gay lah uĕh ăp brah yang, kơt brah dak, brah neh, brah bri, brah trôk, kơl an ƀon lan lĕ rlău ăp trôk nar, chôt srê, kop ji gay dăn an ƀon lan ngăch dăng, hơm răm. Ƀư brah ndrâm dak lah du nău way uĕh gay lah uĕh ăp brah yang n’hanh drô phan, u che lĕ kơl an ƀon lan rlet rlău trôk nar, chôt srê, kop ji n’hah dăn an mih lăng prăng uĕh”.

Y Tai Jun Yuh ƀư brah ndrâm dak

Gay ƀư brah ndrâm dak, Bu ranh ƀư rƀŭn ƀon, đah tât râng tŏng ăp rnăk wâl tâm ƀin gay săch nar uĕh. Jêh nĕ, bu ranh pă nău kan tĭng rmôt gay nchrăp. Tâm nĕ, rmôt druh ndăm ngăch prăl tâm ƀon koăih rwach ndrâm dak. Ăp nuĭh têh hăn tâm bri sreh si, ngâr nkar, hoai reh, rek ja gay ƀư tơm njuh, ƀư jay neh way ơm, n’hanh tanh ăp bu bê se nglak gay ƀư brah. Jêh rnôk tât ndrâm dak dơi koăih rwach kloh, ndoh ndơ tŏng ăp, ăp nuĭh bu ranh blău tâm ƀon ƀư tơm njuh ta ntŭk prêh nsơh bah năp jay neh way ơm, n’hanh mbơh an ăp nuĭh tât nar tŏ ndrâm dak ƀon lan râng tŏng ăp.

Kônh Y’Ăng Phê blang, Kruanh ban công tác mặt trận thôn Phú Lợi, xă Quảng Phú, nkuăl Krông Nô lah nuĭh tâm phung ƀư brah ndrâm dak an gĭt, aơ lah nău way ơm uĕh lăng bah nuĭh Bunong geh bah kăl e. Bah meng nkô̆ nău brah yang lah uĕh bri trôk n’hanh ăp brah yang lĕ nking n’gang mât njrăng an kônh wa, ƀư brah ndrâm dak hôm geh nkô̆ nău nkah ntĭnh ƀon lan an wât mât njrăng ntŭk ntô, mât uănh ndrâm dak. Kônh Y’ Ăng Phê blang an gĭt:

“Bah kăl e ăp năm hôm e ƀư brah ndrâm dak gay lah uĕh ăp brah yang mât njrăng ƀon lan ăp brah nking n’gang phŭt siqal, mô lah kop ji, yor rĭ mpôl hên hôm e mât nău uĕh way ơm ƀư brah ndrâm dak. Ƀư brah ndrâm dak nkre lah ƀon lan lah uĕh ăp brah yang lĕ kơl, mât njrăng ƀon lan tâm rnôk geh nău jêng ăp năm mpôl hên ƀư gay mô an roh rui nău uĕh way ơm bah rnoi nơm”.

Ăp bu bê se nglak ƀư nsơr an brah yang

          Ƀư brah ndrâm dak bah nuĭh Bunong way ƀư tâm 2 nar. Nar bôk năp, ƀư phat tôn mbơh drô phat u che dơi an ƀư brah ndrâm dak. Ndơ ƀư geh du mlâm djăr nkuăl, du yăng ndrănh. Nkô̆ nău ƀư brah aơ gay kuăl drô phat u che sĭt jay n’hanh mbơh u che dơi an ƀư brah ndrâm dak. Nar tal 2 lah nar na nê̆ ƀư brah ndrâm dak ta tơm njuh lĕ dơi rdâk bah năp nĕ. Ndơ ƀư geh 2 mlâm djăr, du mlâm sŭr nkoăng, 3 yang ndrănh, du dak nông n’hanh du ngan piăng, du rlŭ ndrănh yang. Ƀư brah n’glêh dŭt lah wât bôk an ndranh răch brah. Ndơ ƀư du mlâm djăr n’hanh du yăng ndrănh. Ta aơ, bu ranh ƀon mbơh đah ăp brah yang gĭt ƀư brah ndrâm dak lĕ jêh. Jêh ƀư brah lah nău ngêt sa, pâl răm, ngêt ndrănh yăng sa ăp ndơ sa way Bunong he. Ăp nuĭh răm rhơn njroh mprơ, răm đah nteh tŭr chĭng. Jêh 2 nar ƀư brah, kônh wa plơ̆ tay đah nău pah kan jan sa nâm ơm.

Kônh wa tŭr chĭng jêh ƀư brah

Wa Huỳnh Công Nga-Groi kruanh jrô kan Văn hóa-thông tin, nkuăl Krông Nô, n’gor Dak Nông an gĭt, trong kan mât ndrăy ăp naư khlay uĕh ơm ăp rnoi mpôl đêt lĕ dơi ndơ̆ tâm Nghị quyết bah Đảng bộ nkuăl. Ăp năm, UBND nkuăl ntêm prăk gay ntop kơl kônh wa ƀư ăp lễ hội way ơm. Ăp ngih pah kan ndrel râng, kơl ăp ƀon lan ƀư lễ hội lôch uĕh, nsĭt tay nkô̆ nău ngăn.

          “Nău mât ndrăy nău uĕh rnoi mpôl đêt lah nău ƀư ƀa ƀơ n’hanh khlay ăp năm. Nău aơ lĕ dơi Đảng bộ lĕ an tâm Nghị quyết ăp năm. Dơi nău ntĭm rđău bah Nkuăl ủy, UBND nkuăl, ăp năm, Jrô kan ndâk njêng joi prăk gay kơl kônh wa rdâk ƀư tay kuăl brah ndrâm dak aơ. Nău ŭch khlay gay mât tay nău uĕh rnoi mpôl đêt, tal 2 di rơh njrăng n’gang chôt srê lôch uĕh, tĭng nău ŭch bah kônh wa gay lah uĕh brah ndrâm dak, ăp brah bri, brah dak, brah mât uănh ƀon lan... lĕ kơl an kônh wa dơi rlău chôt srê Covid-19”.

Ƀư brah ndrâm dak bah nuĭh Bunong lah nău uĕh văn hóa way ơm bah kăl e. Tă bah ƀư brah aơ hôm mbơh ntĭm nti ăp nuĭh tâm ƀon lan geh nău mât njrăng ntŭk ntô gŭ âm, mât njrăng bri, neh ntu, tu dak, dơi uănh lah tơm nău rêh bah nuĭh Bunong.

          Nuĭh rblang: Y Sưng Phê Ja