Du măng bôk yan puh, jêh nar lêh cà phê ŏk r’ah yơn âk nău rhơn, du đêt kônh wa ƀon Ia Nueng lŏ rgum ta jay bu ranh ƀon H’mrik. Gâp răm đah ăp kachok trà, kachok cà phê, bu ranh nkoch đah ƀon lan yor mih sial, lêh jêr jŏt, ntrŭt đă ăp nuĭh nsrôih lêh cà phê tŏng dŭm gay tŏng kah uĕh. Đah nô Thiên, du hê nuĭh ƀon lan tâm ƀon, ăp nău nkoch, bônh đă bah bu ranh ƀon mô geh nău tâm ôp ma lah nău nti lôch blău. Âk năm bah năp, rnôk ur sai nô Thiên hôm e ach o, nô Thiên joi bên đah ndrănh yăng, ri bu ranh Hmrik lĕ tât ta jay, ntĭm nô trong mât ndrôk, trong tăm cà phê, ntĭm trong manh prăk chính sách xã hội. Ăp nău ntĭm đă, ăp nău kơl nĕ lĕ kơl nô rgâl. Aƀaơ, rnăk wâl nô lĕ geh mpôl ndrôk bơi 20 mlâm ngăch dăng, geh mir cà phê 2 ha an geh đăp mpăn. Nô Thiên nkoch:
Dơi bu ranh ƀon ntop kơl, kơl, săk gâp nsrôih, nsrôih nti bah bu ranh, gay kơt dŏng khoa học kỹ thuật. Tăm cà phê, tăm ba, mât rong ndrôk rpu, kik djăr, bah nĕ rnăk wâl gâp ntơm dơi hao.
Nău nkoch bah Thiên knŭng lah ngoăy tâm âk nău ăp rnăk wâl dơi bu ranh Hmrik leo, kơl n’hanh n’hao nău rêh. Yuh Ksor H’Chiêm, cán bộ Mặt trận bah ƀon an gĭt, Ia Nueng dơi gĭt tât lah ngoăy tâm ăp play ƀon hun hao, đăp mpăn, tâm rnglăp, âk nău uĕh, geh du gưl khlay lah ăp nău uĕh êng bah bu ranh Hmrik. Bu ranh jŭt n’hŭch ăp nău tâm rkeh, ăp nău tâm pit rnôk mhe ntoh; tât tĭng jay gay nkoch ăp jêr jŏt n’hanh joi trong kơl; mât nău way ơm, mât njrăng nău geh nsum mpôl... moh nău jêng ntrong leo an rơh druh ndăm tâm ƀon nti tĭng. Yuh H’Chiêm nkoch:
Bu ranh moh nău lah kônh wa djăt nău nĕ. Bu ranh dŭt tâm ban, mkra ăp nău dŭt geh nkô̆, nuĭh tih ri saơ n’gơch nuih ma dăn yô̆. Knơm nsing nơm bah bu ranh ma moh nău jêr jêng dơh, dơi mkra ngăch. Bu ranh ƀư an ƀon nơm uĕh blău lơn. Bu ranh mô knŭng ntĭm kon sau mât nău way ơm ma hôm đă khân pơng rêh mhe, tâm rnglăp.
Năm aơ lĕ 77 năm, săk soan geh rnôk mô hôm kơt bah năp, yơn ăp rnôk ƀon geh nău, rgum rƀŭn, lễ hội, rsaih nkra, nău, rgŏ jă kônh wa bu ranh Hmrik hôm e leo. Bu ranh Hmrik nkoch, kônh wa tâm ƀon săch, ƀư bu ranh ƀon ri an nsrôih, nsrôih gay tâm di đah nău săch, đah nău đă bah kônh wa. Bôl săk ranh, ranh hôm e nti, djăt ăp nău mhe, ăp nău blău mhe tâm trong ƀư sa. Ndrel đah, lŏ mir, mât rong way ơm, ƀon Ia Nueng dôl ntơm trong ƀư pâl nđaih nsum mpôl, rƀŏng hun ha wăng sa pâl nđaih. Ntrong ƀư wăng sa mhe, an dơi nchrăp uĕh, bu ranh Hmrik lŏ leo tĭng du đêt kon sau tâm ƀon hăn Kon Tum, Dak Lak jêh nĕ rânh nchrăp hăn ăp Tây Bắc gay nti trong ƀư.
Nău rêh geh âk rgâl mhe, n’hanh bu ranh Hmrik nkah mro kon sau nău rêh sâm geh lơn lah knơm nău uănh bah Đảng, Ngih dak đah âk nău kơl an êng nkual rnoi mpôl đêt: trong dơi pơk hvi, dak kloh uĕh dơi ndơ̆ sĭt, ntop kơl nkra njêng nar lơ ngăn ngên. Yor nê, kônh wa tĭng uĕh ăp nău ntrŭnh, trong hăn, pháp luật bah Đảng n’hanh Ngih dak. Bu ranh Hmrik nkoch:
Đah nău ƀư bu ranh ƀon ri gâp an nsrôih hăn ndrel đah Ngih dak, đah n’gâng kan ƀon lan ta ntŭk gay rgŏ jă, nkoch trêng kônh wa nsrôih ƀư sa, pah kan jan sa gay ndâk njêng nău rêh uĕh blău, mât nău uĕh văn hóa. Uănh kônh wa hơm răm rhơn ngăn hôm. Hôm soan ri bu ranh hôm nsrôih nsơr soan an ƀon, an xă.
Wa R’Cơm H’myư, Groi Kruanh Ủy ban MTTQ Việt Nam xă Biển Hồ, n’gor Gia Lai an gĭt, bu ranh Hmrik ntŭk ang mpeh nău rêh, nuih n’hâm lĕ đah nău kan đah nsum mpôl. Mô knŭng ƀon Ia Nueng, ma hôm kônh wa ăp ƀon ta xă Biển Hồ ryơk bu ranh. Ăp rơh rgŏ jă, nkoch trêng bah xă knơm geh bu ranh ma dŭt dơh, săk rnglăy âk ngăn. Wa R’Cơm H’myư lah:
Nău lư bah bu ranh Hmrik lah dŭt têh, rêng hvi tât âk rơh, ngăn lah ăp băl mom, rơh druh ndăm, rmôt druh ndăm ma bu ranh an dŭt lĕ nuih n’hâm. Bu ranh ntĭm khân pơng trong rêh di, jăng nău mô uĕh, mĭn pah kan jan sa n’hanh mât nău uĕh văn hóa Jarai tâm rơh mhe. Bah nĕ, rgop ndâk njêng nău rêh văn hóa, uĕh blău, hơm răm n’hanh ŭeh lăng.
Dơh uĕh, dăch dêh yơn lŏ geh soan rêng hvi têh dăng... nĕ lah nău dơh saơ ta bu ranh Hmrik n’hanh âk bu ranh ƀon ta n’gor Gia Lai. Khân pơng ntŭk nsing nuih n’hâm an ăp rơh ta Ia Nueng n’hanh ăp ƀon nuĭh Jarai, Bahnar tâm lam n’gor. Tâm nuih n’hâm kônh wa bu ranh lah chông ŭnh hâng mro mât văn hóa, boăt nthoi nsum mpôl, rêng hvi trong rêh uĕh ngăn, tâm rnglăp, nsrôih hao gay ƀon lan nar lơ hơm răm n’hanh đăp mpăn.
Viết bình luận