H’Ƀim Kƀuôr – Bu ur dŭt âk nău blău
Chủ nhật, 01:00, 03/07/2022

          VOV4.M’Nông- Nghệ nhân H’Ƀim way ntơ lah Amĭ Blan, 50 năm deh, ta Ƀon Bling, xã Cư m’gar, nkuăl Cư M’gar, n’gor Dak Lak lah nuĭh geh nău nsrôih mât rbăy nău way ueh êng rnoi nơm. Mô dơn blău nău tâm pât mprơ, uh mbuăt rlet, wa H’ƀim hôm nha blău tanh mbân ao, tanh tôk.

Kônh wa n’hanh băl mpôl dôl djăt nău Eirei yor wa H’Ƀim Kbuôr. Nuĭh ƀon lan Ƀling way ntơ wa H’Ƀim lah nuĭh blău âk ntil nău. Wa gĭt kăr âk nău Eirei, đah nău blău tâm hôr, mpring, wa mbra dơi mprơ Eirei mpeh đah âk bôk nău nău tâm nău rêh ăp nar. Rlău ma nĕ wa hôm nha blău mprơ kưt, ơm way lah ăp nuĭh bu klô dơm blău mprơ.

Tĭng nău way nuĭh Rđe, ăp tơ̆ geh khĭt nuĭh, bu way mprơ eirei gay ma bonh leng nuih n’hâm nuĭh rnăk vâl, nkoch mpeh nău rêh nuĭh lĕ khĭt. Bâr mprơ dŭt ueh rsang, prêh, dŭt gloh đah nuĭh djăt, jêng ăp rnôk geh nuĭh khĭt ta ăp ƀon dăch ƀon ngai, bu wau jă wa H’Ƀim Kƀuôr tât mprơ eirei. Ăp nuĭh ŭch djăt tĭng bâr mprơ, nău mprơ eirei ndrel đah bâr mprơ ueh bâh wa. Wa H’Ƀim Kbuôr nkoch, ăp tơ̆ hăn mprơ ta jay  geh nuĭh khĭt mbra dơi gŭ mprơ lĕ măng yor nău ŭch rŏng, mprơ gay ma bonh leng nuih n’hâm rnăk vâl nuĭh khĭt, mprơ gay ma nkoch tay nău rêh nuĭh khĭt, geh mprơ rnê nău rŏng bu ur bu klô đŏng, ntĭm nti kon său rêh ueh. Rlău ma nĕ, wa lĕ geh hăn mprơ tâm ăp rơh tâm nđur bâh ƀon lan, rơh tâm nđur njroh mprơ đah ntŭk êng.

 “Gâp hăn mprơ Eirei dŭt âk ngăn ta ăp rơh khĭt nuĭh, tâm jay rgum nsum ta ƀon, tâm ăp rơh tâm mâp tâm nđur, gâp lĕ geh hăn mprơ ta ăp ntŭk ngai, ăp nkuăl êng ăp n’gor êng. Ăp nău mprơ gâp mô hŏ gĭt rĭ bu mprơ gâp kơt tĭng. Geh ăp nău mprơ nkoch mpeh nău rêh jêr jŏt dŭt rngot nkre mprơ nkre nhĭm. Rlău ma nĕ gâp blău tanh sah, dông nkre ma mprơ eirei.

Wa H’Ƀim nkoch: Tâm nău ŭch rŏng nău mprơ n’hanh ndơ uh nteh lĕ lăp kăr tâm mblăy săk wa bâh jê̆, ăp tơ̆ tĭng mê̆ bơ̆ hăn mir, tăng uh đinh năm bâh che, bâh bơ̆ wa kơt uh n’hanh tât 14 năm deh wa blău uh ngăn hôm n’hanh du đê̆ ndơ uh êng kơt lah đinh tut, đinh buôt...Mô dơn blău rklă nău mprơ rnôk mprơ, blău nău uh nteh, blău tanh tôk, wa hôm nha blău tanh đah ăp ntil cheh ndrang dŭt ueh.

Nău rêh mhe, nău kan geh âk tâm rgâl, rơh mom geh ŭch nău mhe n’hanh mô nă ŭch đah ndơ way ueh êng. Ta năp nău mĭn nĕ, nghệ nhân H’Ƀim Kbuôr way jă ăp oh kon se jê̆ tât pâl ta jay, nkre tanh sah nkre mprơ Eirei, nkoch nău way ơm an ăp oh kon se lơ ma ŭch rŏng đah nău mprơ, đah nău ueh êng rnoi nơm.

“Gâp ŭch ntĭm nti an kon său gĭt n’hanh ŭch rŏng nău ueh êng mpôl rnoi nơm. Lah kơt he lĕ blău tâm săk rĭ an geh nsrôih kơt nti, nti ăp ntŭk, mô dơi chuêl nău tâm pât, nău uh goh rnoi nơm. Bol ma ăp ntŭk gŭ ntŭk hăn mô dơi chuêl yau ye”.

Wa Y -Nguk Niê (Aê Suang) ta ƀon Huk B, xã Cư̆ M’gar, nkuăl Cư M’gar, n’gor Dak Lak lah ngoăy tâm âk nuĭh dŭt blău đŏng way hăn mprơ ndrel đah wa H’Ƀim ăp ntŭk nkoch, wa H’Ƀim dŭt âk nău blău, ntop mât rbăy n’hanh n’hao nău ueh êng rnoi nơm ta ƀon lan n’hanh geh ƀon lan ŭch rŏng. Wa n’hanh ƀon lan tâm ƀon dŭt ŭch rnê ăp nău tâm rgop bâh wa H’Ƀim.

“Gâp lah nghệ nhân âk năm deh, yơn mô nă blau mprơ kơt nghệ nhân h’Ƀim. Dŭt âk nuĭh âk năm deh lĕ ranh lĕ tĭng u che bri phan, mpôl hên rơh ba kơi mô klach rvê ăp rơh hăn mprơ ngai, hăn mbơh tơih nău mprơ, ndơ uh nteh, chĭng gong rnoi nơm ta lam ƀon lan dăch ngai.

Wa A Măng- groi kruanh ntŭk kan văn hóa thông tin nkuăl Cư M’gar, n’gor Dak Lak an gĭt: ta ntŭk aƀaơ hôm nha geh du đê̆ nuĭh blău nău way ơm. nĕ lah ăp nuĭh dŭt nsrôih đah nău way ơm rnoi nơm. Tâm nĕ, wa H’Ƀim Kƀuôr lah ngoăy tâm âk nuĭh ntoh lư.

“Nghệ nhân H’Ƀim geh bâr mprơ dŭt ueh, tâm rnôk mprơ mbra dơi rklă nău ngăch, bâr mprơ n’gloh, n’hanh âk nuĭh ŭch djăt. Ntop mât rbăy, rlău ma ăp rơh tâm nđur, tâm rlong lĕ geh ƀư ntĭm nti nău mprơ Rđe nơm kơt lah Eirei, Kưt”.

Wa H’Ƀim Kƀuôr nkoch, uănh ăp ntil ndơ wa tanh tôk n’hanh djăt tay nău mprơ nơm, ƀon lan tâm ƀon geh gĭt nău ueh, nău di. Bâh nĕ, lơ ma ŭch rŏng n’hanh ryơk mât nău way ueh êng bâh rnoi nơm.

Nuĭh rblang: Thị Đoắt

 

 

Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC