VOV4.M'nông: Nău mpât mprơ Rđe lĕ rngôch geh bar ntil lah mprơ Kưt n'hanh Eirei. Nkô̆ ăp nău mpât mprơ way hôr bri dak, hôr nău rêh tâm ƀon lan, nău tâm rŏng dŏng tri, nău tâm mât rnăk wâl ntĭnh ntăn kon său…. Lơn lah, geh âk nău mprơ Kưt đah nău tâm râp srang grah mpơl nău nkah mpeh Wa Hồ. Ndrel đah nê, geh âk nău mprơ Eirei đah nău mprơ khuh n'gôr, rhơn mƀak, mprơ  rnê n'hâm suan têh kuâng bah Wa Hồ dêh rŏng.

          Bu mprơ H’Lan Niê (way kuăl lah Aduôn Thoại) ta Buôn Kla, xã Dray Sap, nkuâl Krông Ana, n'gor Dak Lak an gĭt: Hŏ ơm bah jŏ, rup gui Wa Hồ tâm nău mprơ Rđe tâm ban kônh mănh chrat ang sol trong tĭng Đảng, rlăch ndăng nsĭt tay đăp mpăn an rnoi nuĭh, tâm ban kơt chông ŭnh tâm măng kônh wa dơi geh hơm răm kơt nar aơ. Ăp nău mprơ mpeh Wa Hồ dơh wât, dơh djăt, dơh lăp tâm nuih n'hâm nuĭh. Rnôk ăp tơ̆ mprơ, nău hôr lăp nsum tâm nău nteh đing buôt, đinh năm khuh n'gôr uĕh. Bu mprơ H’Lan Niê (Aduôn Thoại) nkoch:

 “Rnôk ăp tơ̆ mprơ mpeh Wa Hồ ăp bu ranh way nkoch mpeh Wa lah nuĭh kruanh dŭt gĭt blău. Ntŭk Wa hăn tât nău dah rŏng geh ta nê. Wa lah nuĭh kơl ƀon lan rlău bah bu tŭn jot ƀư dĭk bah Mỹ, Prăng kăl e nơh. Geh ăp nău mprĭng mpeh Wa kơt: "Nău nkah Wa Hồ dŭt n'hâm/Aƀaơ ƀon lan hơm răm/ Nkah gĭt Wa Hồ têh kuâng/ Nuĭh ntru sĭm Ktiă, mât mir tăm mbo, tăm rpŭng/Wa mô năn njâr ŭnh long uĕh/Mô năn ngêt dak rsang/Wa hŏ sĭt tĭng drô phan an kon său nkah"

Nuih n'hâm rŏng jru bah nuĭh Rđe đah Wa Hồ mô dơn yor Wa lah kruanh têh kuâng bah rnoi nuĭh ma Wa hôm lah nuĭh ntĭt leo lor an du nău  rêh ma neh dak, an ƀon lan. Che Y-Nguk Niê (Aê Suang) ta Buôn Hŭk B, xã Čư̆ Mgar, nkuâl Čư̆ Mgar, n'gor Dak Lak nkoch: Wa nơm lĕ nuih n'hâm an ƀon lan miền Nam, tâm nê geh ƀon lan Tây Nguyên. Nuĭh Rđe way tâm nkah ma nău mprơ kưt, eirei nkah nău Wa Hồ ntĭnh kônh wa tâm rnglăp, tâm rŏng, rdâk njêng ƀon lan nar lơn ma ndrŏng uĕh. Che Y-Nguk Niê nkoch:

“Wa Hồ lah nuĭh têk leo neh dak Việt Nam lơh dơi mpôl Mỹ, Prăng lăp tŭn jot, pit in neh dak n'hanh aƀaơ dơi rêh  hơm  răm, đăp mpăn. Wa ntĭnh ntăn nuĭh ƀon lan Tây Nguyên gĭt rŏng ƀon tơm neh dak, du nuih n'hâm tĭng Đảng n'hanh ngih dak, rdâk njêng ƀon lan nar lơn ma ndrŏng uĕh. Tâm nău mprơ nuĭh Rđe mô djơt nău mprơ mpeh Wa Hồ.”

 Rup gui bah Wa Hồ tâm nău  mprơ Rđe dơi ăp bu mprơ tâm ntĭt, tâm hôr ma ăp nău mprĭng kloh rsang yơn đâng dơ tâm nê lah ăp nău tâm rŏng uănh khlay bah nuĭh Rđe đah kruanh têh kuâng bah rnoi nuĭh. Bu mprơ Y Bruăt Êban, (Aê Nhem); 83 năm deh, ta buôn Ea Sut, thị trấn Ea Pôč, nkuâl Čư̆ Mgar, n'gor Dak Lak an gĭt, Wa Hồ lah nău ntĭt bah nău rŏng đăp mpăn, dah rŏng tâm nău rêh n'hanh lah tơm ƀư an nuih n'hâm ăp bu ranh mprơ rnê ăp nău mprĭng hôr.

“Wa Hồ hŏ rđău đă neh dak Việt Nam. Gâp mô hŏ tă mâp Wa Hồ yơn rnôk ăp tơ̆ mprơ kưt mô lah Eỉrei an kon său, tâm ăp rnôk njroh mprơ gâp way mprơ rnê Wa Hồ. geh ăp nău mprơ kơt bah kơt aơ: “Mô geh nuĭh kơt Wa Hồ, kruanh rđău kan gĭt blău, sreh jăng ăp tơm lok jreh jrănh, ja lok djơh, nsĭt tay nău uĕh an ƀon lan, jêng nar aơ he geh nău rêh hơm răm, đăp mpăn". Tơm brônh brănh, ja lok djơh ta aơ lah nkoch tât phŭng rlăng djơh lăp pit in,tŭn jot neh dak".

Đah ƀon lan Tây Nguyên, tâm nê geh nuĭh Rđe, bol Wa Hồ hŏ hăn ngai yơn Wa hôm rêh mbro tĭng dak me, dak diăng, tĭng ntôr bri n'hanh lam ƀon lan. Bu mprơ Rđe way mprơ nkah Wa Hồ ma nău mprơ kưt ndrel đah nău nteh đing buôt njŭng rnhôt ƀư nuĭh djăt mô bah nău yô̆ nkah. Bu mprơ H’Ƀim Kbuôr, buôn Ƀling, xã Čư̆ Mgar, nkuâl Čư̆ Mgar, n'gor Dak Lak an gĭt, rnôk mprơ ăp bu ranh rklă ngăch ta ntŭk nê dĭl ndrel đah nău nklâng nkah Wa yor rnoi nuĭh n'hanh n'huach n'huai, nkah Wa hŏ hăn ngai.

“He nkah mpeh Wa yơn mô dơi mâp Wa đŏng ôh ri mprơ kơt nê dơm: “Wa Hồ ơi, mon dôl klâng Wa! Nkah muh măt mbleh mblôn. Aƀaơ mhâm dơi ƀư mâp Wa hŏ hăn ngai. Wa hŏ jêng kônh kim, kônh kung mpăr lam bri. Mpôl hên nkah bâr ngơi rnôk Wa nkoch bri. Mô geh nuĭh kơt Wa lah nuĭh gĭt blău lĕ n'hâm. Wa hŏ tanh an neh dak mănh êr chrat ang sol leo trong…”

          Ăp nău mprơ  lah nău ngơi bah nuih n'hâm, bah play nuih nuĭh mprơ. Nuĭh Rđe mpơl nuih n'hâm nkah gĭt, klâng nkah Wa Hồ ma nău mprơ tâm nuih n'hâm ngăn. Nău mprơ luh jêng bah ăp nuih n'hâm uănh khlay kruanh rđău kan dêh rŏng, du nău rêh an ma rnoi nuĭh Việt Nam. Bol mô hŏ lăp khâl Tây Nguyên, yơn rup gui Wa Hồ hôm rêh mbro tâm nuih n'hâm nuĭh Rđe ma ăp nău mprơ rngân jru, njŭng rnhôt./.

Nuĭh rblang: Điểu Thân