Măng jŭr, bah năp jâng gung jay rot bah ƀon Kte, xã Phú Thiện, n’gor Gia Lai, âk mpưm kônh wa bah ăp ƀon wăch rgum râng măng chĭng gong đah nkô̆ “Mât ndray săk tơm – ring lam rnoh khlay văn hóa”. Tâm chông ŭnh gir gir hit, nău nteh chĭng gong n’gloh lam, rlai lăp nsum ndrel ndăch rvăch jôn rbăn, njêng du ntŭk gŭ rêh văn hóa Tây Nguyên săk tơm, ntŭk ăp rnoh khlay way ơm bah nuĭh Jarai dơi mât ndray n’hanh nđơn tay. Nklang ndăch rvăch khuh n’gôr, wa Siu Yar, nuĭh ƀon Kte, bol hŏ ranh, mpang ti nha hôm chai ram đŏng, tâm râp goh tĭng nău chĭng gong, ntrŭt ntrôl ăp nuĭh ndrel tâm têk ti nsum jêng rval têh ndăch rvăch Jarai.

“Xã ƀư nkah tay nău way ơm rnoi nuĭh he, văn hoá chĭng gong, mpôl hên saơ dŭt n’hao êng săk, rhơn răm. Yor mpôl hên dŭt ŭch chĭng yău, chĭng bah nuĭh kăl e uĕh ngăn, djăt nău nteh chĭng gong n’gôr gră rhơn mƀak. Lah uĕh Mpôl tơm ƀư, cán bộ ta xã hŏ ƀư an mpôl hên dơi tŭr goh chĭng gong n’hanh mbra nsrôih tiăr nti tâm rơh kơi năp nti dja an geh nău dơi tam ngăn”.

Lơn lah ta măng ƀư, 40 nuĭh kơt nti nuĭh Jarai ta xã Phú Thiện mhe lôch jêh jrô kơi năp nti chĭng gong, tă bah bu hăr blău ntoh lư Nay Phai tât bah xã Phú Túc trêng nti na nê̆; hŏ nsing nơm tŭr goh 3 nău chĭng gong way ơm: “Gân djăng cheh tanh”, “Jay jêr chuêl” n’hanh “Mprơ rnê kônh Thoach”. Nô K’Sor Triệu – bu ndăm ta thôn Phú Thiện rhơn nđơr nkoch “nti hăn ndrel đah ƀư”, gay jêng găr ntil bah trong leo kan văn hóa – njroh mprơ.

“Gâp hăn tât ta kơi tiăr nti tay nău chĭng ndrel đah ăp nuĭh rhơn, mƀak yor dơi ôp joi, mât ndray săk tơm văn hoá bah rnoi nuĭh he. Mô dơn nê he lah druh ndăm, ăp găr ntil ân dơi ntik n’hao, hăn leo lor bôk năp tâm trong leo hăn nđơn trêng nti tay, nkơnh n’hơ văn hoá chĭng gong an rơh kơn bah kơi tay ta xã Phú Thiện”.

Hŏ rlău 70 năm deh, yơn đah nuih n’hâm mât ndray văn hóa chĭng gong Tây Nguyên, Bu hăr blău ntoh lư Nay Phai hŏ rlău 80km bah xã Phú Túc tât ƀon Kte,  xã Phú Thiện gay trêng nti tay chĭng gong an kônh wa. Păng dŭt rhơn yor ăp nuĭh nti nđơr kơt nti n’hanh hŏ tŭr goh blău ăp nău chĭng gong ơm bah nuĭh Jarai.

   “Ăp tơ̆ hăn trêng nti tay, hăn chraih chĭng, gâp năl saơ dŭt kloh nău buăt nthoi, dêh rŏng n’hanh dăch bên bah kônh wa tâm ƀon lan. Ăp nău kan rgum ntĭm nti chĭng gong geh nău nteh chĭng gong way njêng nău krêp dêh, tâm rnglăp đah ăp nuĭh, mô an geh nău tâm rkeh. Lơn lah, ăp tơ̆ trêng nti an ăp său, gâp saơ ăp mon său dŭt gân djăng đah chĭng gong. Uănh ăp mon său nđơr kơt nê̆, gâp saơ dŭt rhơn n’hanh nê lah nău ƀư an gâp nar lơn ma geh tay nău nđơr gay trêng nti tay.”

Puăn măng kêng dŭt pơh mbro ta xã Phú Thiện, n’gor Gia Lai ƀư tŭr goh chĭng gong n’hanh nkoch mbơh ndơ sa way ơm bah ƀon lan Tây Nguyên ta ăp ƀon Kte, Rbai, Amil n’hanh Phú Thiện. Wa Nguyễn Văn Hưng - Groi Giám đốc Ntŭk rgum rhŏ ƀư siƀŭt xã Phú Thiện an gĭt, nău kan dja mô dơn gay sơch ăp bu hăr blău ngăch prăl gay râng Festival chĭng gong Gia Lai bơi tât, ma hôm rgop mât ndray, ntik n’hao ntŭk tŭr goh chĭng gong Tây Nguyên.

“Đah ŭch rŏng mât ndray drăp ndơ ơm yău văn hóa hŏ dơi UNESCO kơp dơn, nê mô dơn lah văn hóa bah ƀon lan Tây Nguyên ma lah drăp ndơ ơm yău ntlơi an tay bah ntil kon nuĭh. Mpôl hên ŭch rŏng ăp năm bah kơi tay, Ngih dak ntop kơl prăk gay mpôl hên pơk âk jrô trêng nti, kơl ăp bu hăr blău geh nău dơi âk lơn, wăch rgum rơh druh ndăm râng mât ndray văn hóa bah rnoi nuĭh he”.

Nău nteh chĭng gong hôm n’gloh lam, ndăch rvăch Jarai hôm nthoi jong bah meng năk ŭnh jay rot ta xã Phú Thiện, n’gor Gia Lai đŏng. Bu ranh nđơn trêng, rơh druh ndăm nđơn tay, ăp tâp râp chĭng gong mô dơn mât ndray huêng tơm văn hóa rnoi nuĭh ma hôm krêp dêh nsum mpôl, ƀư jêng âk ntil săk ntơr tâm nău rêh Tây Nguyên săk tơm n’hanh geh âk suan rêh.