VOV4.M’nông: Tâm nklang bri krong, ngih săm [u\t tiểu học Đạ Rsal tâm thôn Đạ M’Pô, xã Liêng Srônh lah ngoai tâm ăp ntu\k ngih samư [u\t hôm âk nau jêr ngăn bah n’gâng kan nti\m nti nkuăl Đam Rông, n’gor Lâm Đồng. Tâm nklang bri bol ma hôm âk nau jêr ndrel mô to\ng âk, yơn đah nuih n’hâm ro\ng kan, yu\ kon se, ăp nu\ih nai nti hôm nsôih tât ngih săm [u\t gay nti\m nti ân kon se.

Thôn Đạ M’Pô, tâm nklang bri kro\ng, tâm nkhah đah xã Liêng Srông, nkuăl Đam Rông nklăp 20km. Aơ lah ntu\k rêh bah rlau 200 rnăk rnoi Mông ntrơn tă bah ăp n’gor mpeh ba lơ lăp gu\. Bol ma nkuăl aơ ho\ rêh bơi tât 20 năm ma aơ, yơn Đạ M’pô geh ntơ lah thôn mô geh âk: Mô geh trong hăn, mô geh điện, mô geh chợ, mô geh sóng điện thoại. Trong tâm [ah, nau rêh bah kônh wa mâp âk nau jêr yor ri ma oh kon hăn nti ko\ mô geh bu u\ch kơl an.

Gay tât dơi ta Đạ M’Pô, leo play săm [u\t tât đah kon se, ăp nai nti ho\ rlet mô đêt nau jêr, rlet âk trong sop, yôk, dak jăng đah âk nau tât jêr. Nkah tay ăp nar bôk năp hăn lăp tâm bri Đạ M’pô gay ma nti kon se, nai nti Bạch Văn Thời, nai nti kon se ngih săm [u\t Tiểu học Đạ Rsal nkoch, gay ma tât tâm ngih săm [u\t tâm di mông ăp nau nti ân geh hăn lor n’gul nar mơ di\ng tât. Tâm ba lô, êng săm [u\t nti kon se, ri ăp nau ân geh ndjôt bar pe blah kho ao gay ma tơh, yor tâm yan mih ri be\, bri duh nar ri n’huh neh krêp tâm săk chăng n’ăp ma săk:

‘ Rnôk bôk năp hăn tât ta ngih săm [u\t mhe ndâk, tâm trong hăn ri nai nti mâp âk nau jêr ngăn, ăp nai nti hăn trong ân choat bar tơ\ hao duk. Tâm du tơ\ hăn ri saơ tâm nuih n’hâm kơt lah nơm mhe tă rklaih khi\t. Yor lah duk ri geh nau mô ueh ơm, ngăn lah tâm ăp nar dak hao têh ri ăp nai mô dơi geh hăn choat klơ rkit mô lah duk ôh ri di\ng gu nkre tâm ngih săm [u\t,. Geh ăp nai nti ri gu\ nkre tâm ngih săm [u\t ma khay ngăn. Lah ncho ndeh ri nai nti ân geh yông n’ăp ma sia ndeh geh ntu\k mô dơi hăn ri nơm hăn jâng nklăp 2km mơ tât ta ngih săm [u\t gay nti kon se”.

Mô êng trong hăn ro mâp nau jêr, nau mô gi\t nau tâm ngơi ko\ lah nau kol têh ngăn đah ăp nai nti kon se rnôk hăn nti ta Đạ M’pô.

Nai nti Đàm Thị Bài nkoch,, nau jêr ngăn tâm rnôk nti\m kon se ta aơ lah kon se mô blau ngơi yoăn yor ri ma nai nti lo\ nti tay nau ngơi Mông gay ma nti\m nau ân kon se:

‘Tâm aơ ri kơt lah ăp oh lah rnoi Mông yor ri ma nau nti\m nti mâp âk nau jêr. Nai nti vay bonh dă ăp oh tâm jrâu ri ngơi nau yoăn, mô ân ngơi âk nau rnoi nơm gay ăp oh blau nau ngơi ueh lơn. Ăp nai nti ta aơ ri ăp nu\ih ko\ nsôih gay ma gi\t, kơt ti\ng nti tay nau ngơi Mông gay ma tâm nchră nau dnrel nkoch bri đah kon se nti ân ueh lơn”.

A[aơ lam thôn Đạ M’Pô geh rlau 300 kon se dôl nti ntơm jrâu mầm non tât jrâu 9. Âk ngăn nau rêh bah ăp oh rnoi Mông ta aơ ko\ nsing tâm kan mir. Yor ri, lah tât yan, âk oh rlu nti ti\ng me mbơ\ luh mir. Gay kơl jă kon se hăn nti, ăp nai nti hăn tât ăp ngih bay ma bonh đă. Geh nu\ih, kon se mhe 13, 14 năm dôl nti ri si\t lơi nti gu\ ur, gu\ sai. Rnôk nai nti tât ôp ri du\t rngot ngăn yor me mbơ\ mô uch ân kon hăn nti

Nai Phạm Thị Nguyên, Hiệu trưởng ngih săm [u\t Tiểu học Đak Rsal ân gi\t, a[aơ nau jêr ngăn bah ngih săm [u\t lah ê geh điện yor ri ma nau nti\m nti bah nai nti ndrel kon se ko\ geh nau khuch:

‘ Trong hăn ngai, geh oh ri hăn jâng bar pe mông mơ tât jrâu. Hôm nau nkoch mbơh nau mhe yor mô geh điện ri kon se ko\ geh nau mô to\ng rnôk ma mô dơi leo nau mhe lăp tâm nau nti\m nti. A[aơ ê geh điện yor ri ma ntrong mpih n’har ê geh nglăp, lah bri duh nar ri hăn nti kon se mâp nau jêr ngăn yor lah di\ng nar du\t duh nar ngăn”.

Lah nu\ih lăp rêh tâm Đạ M’Pô âk năm, wa Sùng Seo Giáo rhơn nkoch, bah năp nơh mô geh ngih săm [u\t, kon se le\ ma thôn mô gi\t play săm [u\t, ntơm năm 2017 tât rnôk aơ ri lam thôn ho\ geh 15 kon se nti jrâu 12, du hê kon se ho\ nti trung cấp chuyên nghiệp. Âk kon se tâm thôn git play săm [u\t yor ri ma nau rluk mâl ơm ko\ geh ntru\t jăng:

‘ Bah năp nơh ê geh ngih săm [u\t ri kônh wa mâp âk nau jêr yor kon se mô geh nu\ih gi\t play săm [u\t, ân tât rnôk aơ ri oh kon ho\ geh hăn nti hôm. Ngăn lah ăp kon se hăn nti ri ko\ blau play săm [u\t da dê. Rnôk ê geh ngih săm [u\t ri kon se tâm thôn gu\ ur gu\ sai ơm ngăn. A[aơ kon se geh hăn nti, khân păng gi\t lơn yor ri ma nau gu\ ur, so\k sai ơm mô hôm âk ôh”.

Bol ma nau rêh tâm “gôl dak’ Đạ M’Pô hôm âk nau jêr, yơn đah nuih n’hâm u\ch ma nau kan, u\ch ma kon se, ăp nai nti kon se ta aơ ăp nar hôm nsôih gơih rlet trong bri kro\ng ngai gay ma gu\ nkre ta aơ, srih tăm nau mi\n, nau blau nti kơl an kon se rnoi Mông tâm nklang bri kro\ng Đam Rông uc\h ro\ng gay ma hăn nti./.

Nu\ih rblang: H’Thi