VOV4.M’nông: Mhe aơ, ta nkual [on têh Buôn Ma Thuột, Viện Dăp rgum n’hanh weh [ư tuch tăm, Bộ Nông nghiệp n’hanh Phát triển nông thôn, kan nsum đah {an mât uănh Trong nchrăp rgâl nău kan tuch tăm jo\ jong ta Việt Nam (VnSAT) [ư tâm nchră rdâk njêng Đề án hun hao cà phê kah khay Việt Nam.

Đề án Hun hao cà phê kah khay Việt Nam dơi an [ư ntơm bah năm 2019, rlong [ư ta 8 n’gor lah Điện Biên, Sơn La, Quảng Trị, Kon Tum, Gia Lai, Đắk Lắk, Đắk Nông n’hanh Lâm Đồng, rgum tâm 2 ntil cà phê tơm lah cà phê vối n’hanh cà phê chè. Đề án gay [ư jêng ngăn ngăn trong r[o\ng hun hao cà phê kah khay Việt Nam tât năm 2030 đah nău u\ch năl di săk ntơ lư cà phê kah khay Việt Nam lah nsum n’hanh n’hao nău geh wa\ng sa an ăp nu^h râng rêng rnoh khlay cà phê lah êng. Wa Nguyễn Quang Dũng – Viện trưởng Viện Dăp rgum n’hanh weh [ư tuch tăm an g^t, lôch 1 năm t^ng [ư ôp uănh ta ăp n’gor rlong [ư, jêh geh an saơ, nkual Tây Nguyên n’hanh nkual yôk yang mpeh bắc geh âk ndơ tâm di gay [ư njêng hun hao cà phê kah khay./.

“Tâm ăp ntil ma mpeh Viện rgum geh n’hanh rblang uănh năl ri ta Tây Nguyên lam 5 n’gor Tây Nguyên geh ăp ntil di rnoh mpeh săk geh cà phê kah khlay da dê. Lah he geh tay âk ndơ kơi ntop nkre kơt pah kan yơng ntil, ntuh kơl, ndơ\ luh ăp trong nkra rgâl mhe kỹ thuật tâm ban kơt n’hao nău g^t êng bah nu^h [on lan tâm nău klêh donh ri mbra geh jêng cà phê kah khlay”.

Rgop tâm nkô| đề án hun hao cà phê kah khlay Việt Nam, âk đại biểu an lah, ntu\k an t^ng [ư đề án hôm du\t hvi n’hanh mô ho\ lăp jru, mô geh du đêt nkô| khlay ân [ư kloh. Wa Lê Trần Anh Dũng, Mât uănh gưl têh bôk nău kan rup ue\h măt uănh nâp dăng jo\ jong n’hanh cà phê bah Mpôl kan m^n geh trong [ư mhe tăch rgâl jo\ jong IDH an lah, đề án ân ntro\ng kloh trong r[o\ng hun hao bah cà phê kah khlay, der bah nău nchuăt t^ng trong nt^t leo, t^ng rnoh âk dơm:

“Cà phê kah khlay ân lah cà phê mha êng, jêr bu kơt [ư, ân [ư njêng păng t^ng rnoh geh êng ta nkual neh bah păng. Ăp nău nkoch bah kơi găr cà phê nê. Tâm trong r[o\ng lam ntu\r neh, nău [ư njêng ân geh nău dơn mât ue\h đah ntu\k gu\ rêh bri dak neh ntu, dơn kan đah lam rêh jêng kon nu^h. Ân geh du mpôl kan nê nơh gay tâm ban u\ch dơn ngoăy tâm ăp nkô| nău marketing, nt^m nti nu^h [ư njêng hăn ndrel du trong r[o\ng lah a[aơ du hê nu^h [ư êng du ntil mbra jêng tâm ban kơt ăp ntil ndơ tuch tăm Việt Nam dôl [ư, rnôk hôm huêt jê| ri dơi yơn rnôk ntơm pơk hvi, rnoh âk ri mô geh nău tam kơt nău  u\ch ro\ng”.

Ăp đại biểu ndơ\ luh nău uănh năl đo\ng, lam ntu\r neh a[aơ, rnoh âk cà phê kah khlay hôm du\t đêt. Du đêt dak [ư cà phê kah khlay geh săk ntơ lư kơt Brazil, Indonesia dơi lam ntu\r neh g^t tât yor khân păng [ư du\t ue\h mpơl saơ săk ntô n’hanh năl dơi ntu\k tăch rgâl săk geh dăng. Wa Trịnh Đức Minh, Kruanh Hiệp hội cà phê Buôn Ma Thuột ndơ\ luh nău rgop, đah Việt Nam, ân geh du nău lah tơm mpeh cà phê kah khlay, lơn lah cà phê kah khlay đah cà phê kloh ue\h mô do\ng phân dak si, hun hao cà phê kah khlay ân nkre đah ntu\k tăch rgâl.

“Hun hao cà phê Robusta ri ân njrăng uănh khlay ntu\k tăch rgâl tâm dak. Ntơm bah ntu\k tăch rgâl tâm dak nê kơl an ăp ntil cà phê êng [a [a\ hun hao nkre. Rnôk bu g^t dơi cà phê kah, cà phê khlay, hao âk rnoh do\ng ri nar lơn ma lư an cà phê Việt Nam. Ntu\k tăch rgâl cà phê kah khlay [ư rêng pă an ndơ tăch êng rđ^l đah cà phê ngăn way geh tăch rgâl. Ăp ntu\k k^n pâr hăn tât ntu\k tơm tăm, tâm boh kan nsum na nê| đah ntu\k tăm têh hvi mô lah hợp tác xã [ư cà phê kah khlay nê gay rvăt mô di ma nu^h [ư ndranh an ăp nu^h rgum rvăt”.

A[aơ, ăp dak dâk bôk năp mpeh n’gâng kan cà phê kơt Brazil, Indonesia, Hiệp hội Cà phê kah khlay Châu Phi ntrôl dăng nkoch trêng, nkoch n’hơ săk ntơ lư n’hanh ndăn joi ntu\k tăch rgâl cà phê kah khlay. Cà phê lah n’gâng kan wa\ng sa tơm khlay, lah ngoăy tâm ăp  ndơ tuch tăm nkah ue\h bah Việt Nam đah băl mpôl dak bah dih. Nău lah “cà phê kah khlay” ân lor bôk năp dơi nkah tât tâm năm 2019. Nău hun hao cà phê kah khlay dak he mpeh jo\ jong mbra kơl joi geh ntu\k tăch rgâl mhe, âk ntil ndơ tăch, rgop n’hao săk kah n’hanh rnoh khlay cà phê Việt. Rơh tâm rlong “Cà phê kah khlay Việt Nam năm 2019” dơi [ư gay năl saơ, mpư rnê ăp rlô cà phê n’hanh tơm nu^h [ư njêng cà phê rnglăy di rnoh kah khlay; Nkoch n’hơ cà phê rnglăy kah khlay Việt Nam tât nu^h do\ng, nhih máy Wâr k^n bah dih dak; tâm boh kan na nê| đah nhih máy wâr k^n đah ntu\k tơm nu^h [ư cà phê kah khlay; njêng nuih n’hâm nđơr an nu^h tăm cà phê uănh khlay tât nău mô rlu n’hao săk kah ue\h cà phê./.

Nu^h rblang: Điểu Thân