Kong tô khăng khoăng ó a mâu tơring Ea Hleo, Krông {uk, Krông Bông, {uôn Đôn [a\ Ea Súp. Hên [a\ng kơphế, tiu, plâi kâ; báu klâng, pôm ló, tơ-uâ hiăng răng ho\n tâi; mâu deăng prá alâi, báu klâng hiăng răng hlâ. Pôa Y Bin Niê, ối a cheăm Ea Hleo, tơring Ea Hleo tối ăm ‘nâi, maluâ  rơpo\ng hiăng ’no vâ chê 120 rơtuh liăn vâ pong 2 klôh têa, xo têa tôh ăm kơdrum loăng plâi laga xuân ôh tá bê têa:

‘’Nôkố têa cho pá ’nâng, têa klôh hrik tôh bu 2 chôu mê xiâ, tơkôm têa mo\ng to. Kơphế mê răng ho\n, nôkố tôh rak ăm loăng rêh tê, pêi lo mơni kô kơdroh. {a\ tiu tung kơdrum mê hiăng hlâ 1/3, tơdrêng amê têa tôh ôh tá ‘nâi tăng ulâi’’.

Rơchôa têa ki ku\n a DakLak hiăng xiâ hlo kơdó têa, prêa xua tô

A cheăm Ea {ung, tơring Ea Súp, kong tô khăng khoăng ó. Pôa Nguyễn Quang Vinh, môi ngế kuăn pơlê pêi chiâk deăng a thôn 3 tối ăm ‘nâi, mâu têa kroăng, têa plông tung kơpong hiăng xiâ tâi, 7 sao báu klâng dêi rơpo\ng hiăng răng ho\n; klôh têa ôu hum rôh jíu dêi rơpo\ng xuân hiăng xiâ. Nôkố rơpo\ng rế tô tuăn, rế thế lăm rôe têa vâ xúa.

‘’To\ng kum báu mê rơpo\ng bu ‘nâi tăng têa ki ối iâ a têa plông, xua kơmăi hrik vâ tôh ăm báu rêh tê, laga têa iâ ‘nâng. {a\ têa ôu, pế pơchên tơmeăm mê rôe kơthung 16 – 18 lit vâ xúa; têa hum mê lăm hnêng a long têa Ea Súp Thượng tá. Kong tô khăng khoăng môi tiah kố mê vâi krâ pá puât ‘nâng’’.

Kuăn pơlê pong klôh têa tung dế long xuân ôh tá bê têa ăm loăng pêt

Tiô séa ngăn dêi Khu pơkuâ ‘na chiâk deăng [a\ mơnhông thôn pơlê kong pơlê Dak Lak, tâi tâng 600 long, rơchôa têa tung kong pơlê, kơdró têa bu u ối pá kơdâm 55%; mâu long rơchôa têa ku\n hiăng xiâ tâi. Pôa Nguyễn Hoài Dương, Kăn pơkuâ ‘na pêi chiâk deăng [a\ mơnhông mơdêk thôn pơlê Dak Lak tối ăm ‘nâi, kơvâ pêi chiâk deăng hiăng [a\ dế tơru\m [a\ mâu tơring kui tah trâp hno têa, kâng mâu long têa ki pơtân vâ rak têa, tơku\m tôh têa kơd^ng, pơchân kuăn pơlê hơ’lêh hdrê pêt mơnăn păn, xúa hdrê iâ hâi, kâi trâng [a\ kong tô… {a\ mâu kơpong ki ôh tá ai hên têa mo\ng, tơdroăng tăng têa tiu ki kal hdrối: têa ôu pơchên tơmeăm, têa ăm mơnăn păn ôu, têa tôh loăng plâi ki kơnâ liăn:

‘’Ngin hiăng tơbleăng ăm Vi [an kong pơlê hnê mơhno mâu kong pơlê thế hbrâ mâu túa tăng têa tôh tơmeăm a rơnó tô. Mâu tơring hiăng tăng têa [a\ hiăng ai troăng pêi ki nhên. Tung khế 4 kố, mâu tơring pêi pro mâu túa ki tăng têa tôh tơmeăm khoăng’’.

Hên ha kơxái tiu hiăng răng hlâ

Tiô tối hdrối dêi kơ koan pơtâng tối hyôh kong prâi, mâu hâi la ngiâ, kong tô khăng khoăng xuân pơtối ton hâi a Dak Lak. Mâu kơpong môi tiah: tơring Ea Kar, Krông Bông, Lak, Krông Năng, {uôn Đôn [a\ Ea Súp tơdroăng kong tô khăng khoăng kô re\ng [a\ ó tâ. Mâu tơring, pơlê kong krâm, pơlê kong kơdrâm a Dak Lak dế thâ séa ngăn nhên mâu tơmeăm ki tro khăng khoăng, mâu kơpong kuăn pơlê pá puât ‘na têa mo\ng vâ ôu hum roh  vâ tăng troăng to\ng kum kuăn pơlê.

Tuấn Long chêh

A Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng