VOV4.Sêdang - Roh kố, kuăn pơlê Dak Lak dế pơxiâm mot krí dêi kơphế rơnó hơnăm 2020-2021. Vâ kô ai plâi kơphế ki dâi le\m, khu kăn pơkuâ [ă kơvâ ngăn ‘na chiâk deăng dế thăm pêi pro kơhnâ khât tơdroăng hnê tối, mơhnhôk khe\n, thăm nếo tơku\m lăm séa ngăn tơdrêng a rơnó krí plâi ki hiăng tum châ 85%. Tơdroăng ki châ rak kơphế dâi le\m sap ing rơnó krí plâi châ ngăn cho môi tung mâu troăng hơlâ ki ai pơxúa kân khât, xua tê dêi kô châ yă kơnâ, [ă pơtối châ pêi pêt kơphế krá tơniăn.

Mâu hơnăm achê pơla kố, xua ai tơdroăng ki hơ’leh hmâng vâ ‘na hyôh kong prâi mê lối 3 ha kơphế dêi rơpo\ng ngoh Nguyễn Văn Quảng ối a cheăm Ea Nam, tơring Ea Hleo hiăng lo reăng ai plâi hên hdroh tung hơnăm, pá vâ tâi tâng mâu plâi ki mê vâ tum tơdrêng tơ’mô. Tâng hdrối nah, vâ tơ’lêi hlâu ăm tơdroăng lăm mung mơngế veăng krí, re\ng klêi tơdroăng krí kơphế mê pôa Quảng kô krí dêi môi hdroh, xua mê, plâi ki ối drêh ga hên, ôh tá dâi le\m.

Hơnăm kố, vâ pôi tá tro hyip yă xua krí plâi kơbâng, pôa Quảng hiăng pơkâ kô krí dêi kơphế ai 3 hdroh. Roh má 1 [ă roh má 2 tí tăng rah mâu xiâm ki ai plâi hiăng tum châ dâng 90%, roh má 3 kô tơkôm tâi tâng plâi a tơkâng loăng hiăng tum tâi tâng. Tiô pôa Quảng tối, krí kơphế tum ki tăng rah athế tơkôm ton, la yă tê ga chía kơnâ tâ tâng krí tơdrêng môi hdroh, kloăng plâi ‘măn ton dâi le\m.

‘’To lâi hơnăm hdrối mê hía nah, á hmâ tăng mơngế veăng cheăng ai 5 troh 7 ngế krí tung pơla 1 măng t^ng hiăng klêi, la drêng mơ’no tê vâi hjăm tối plâi ối drêh, yă ôh tá kơnâ. Hlo mâu nho\ng o tâ tá akố lôi plâi kơphế i tum khât ‘nôi vâi nếo krí dêi tê châ yă kơnâ tâ sap ing 500 troh 800 liăn 1 kilô ki ối drêh. Hơnăm kố, á xuân pơkâ thế krí hên hdroh, tơkôm ga chía ton la má on veăng hnối krếo tơ’nôm 1 troh 2 ngế veăng krí tiô hâi, ôh tá xê tiah hdrối nah xếo’’.

Drêng krí kơphế xuân kal athế rah krí plâi hiăng tum

Cho khu mơdró ki hmâ tí tăng rôe [ă mơ’no tê kơphế, ko\ng ti pêi cheăng tiô rơnó cho 1 tung khu ki tê rôe kơphế lơ 2 khế 9 Dak Lak, ối ai inâi Simexco Dak Lak hlo tiah kố, vâ khoh châ tê yă chía kơnâ tung pơla kơphế ôh tá ai yă tiah dế nôkố, túa cheăng ki má môi mê kal athế pêi pêt kơphế ki dâi le\m. Vâ khoh châ chiâng pêi pro tơdroăng kố, tơdrêng [ă tơdroăng rak ngăn, mê tơdroăng ki krí plâi kơphế xuân cho kal kân khât. Ko\ng ti hbrâ rơnáu vâ tơrum\ cheăng [ă rôe kơphế dêi kuăn pơlê [ă yă chía kơnâ tâ kơchơ tâng lơ châ krí xo plâi ki hiăng tum păng ‘nâng. Pôa Lê Đức Huy, Kăn pho\ pơkuâ ngăn Simexco Dak Lak tối:

‘’Vâ khoh châ rak dâi le\m ăm plâi kơphế, pak^ng tơdroăng krí, têng tiô tiah khôi hmâ mê kal ai troăng hơlâ ki krí tơkôm plâi kơphế hiăng tum khât, têng ti lâi ăm ga i xăm le\m. Xua ti mê, tơdroăng ki hnê djâ vâi krâ-nho\ng o krí plâi tơkôm drêng plâi hiăng tum cho tơdroăng ki tơ-[rê. Ko\ng ti lơ 2 khế 9 tung 5 hơnăm hdrối kố nah, tâng vâi krâ thăm mơdêk ivá cheăng kring vế tơniăn mê ko\ng ti dế rôe [ă yă tơmeăm tê mơdró kơnâ châ 10 rơpâu kilô, vâ thăm mơdêk yă  kơchơ ai 30%. Yă ki kố xua kơchơ pơkâ. Tâng pin rơtế dêi pó tơru\m cheăng pêi môi tơdroăng cheăng ki krá tơniăn tâ, ga kô tơniăn. Pói tơngah tung 5 hơnăm la ngiâ, 7 hơnăm kơ’nâi yă kơphế kô tâk kơnâ tâ’’.

Kơphế ki châ krí pơrá hiăng tum tâi tâng

Tiô pôa Nguyễn Hắc Hiển, Kăn pho\ pơkuâ ngăn ’na pêi pêt tơmeăm [ă rak vế hdrê loăng kong pơlê Dak Lak tối, lâp kong pơlê dế kố ai lối 203 rơpâu ha kơphế, tâng vâ riân ngăn krí châ 25 tă 1 ha; tâi tâng plâi kơphế ki châ krí xo ai dâng 456 rơpâu ta#n. Vâ thăm mơdêk ki dâi le\m dêi kơphế, kơvâ ngăn ‘na chiâk deăng hiăng tơru\m cheăng [ă mâu khu râ, kơvâ cheăng, tơring, cheăm vâ thăm hnê tối, mơhnhôk thế khu râ, kuăn pơlê ôh tá krí drêng plâi kơphế ối drêh, athế kring vế tơniăn tơdroăng cheăng vâ kuăn pơlê tơniăn dêi tơdroăng krí kơphế drêng plâi hiăng tum châ 85%; lơ krí xo a mơ’nui rơnó, la kơxo# plâi kơphế ki hiăng tum mê athế châ ki vâ iâ 80% vâ rak tơniăn ăm kơphế klêi kơ’nâi krí xo.

‘’Peăng khu pơkuâ ngăn ki hdrối tâ athế hnê tối ăm kuăn pơlê kal athế tơkôm plâi kơphế hiăng tum khât ah, ôh tá khoh krí plâi kơphế dế plâi ối drêh. Xua ai hên vâi krâ-nho\ng o xuân u ối hiâm tuăn krí plâi ối drêh chía tâ lôi plâi tum a chiâk deăng xâu vâi lơ tong krí, tơmiât tiah mê ga ôh tá khoh. Tơdrêng [ă tơdroăng mê, tơru\m cheăng cho vâ rak vế tơniăn ăm tơná vâi krâ-nho\ng o pôi ta tro hía kơphế, xuân rế athế hnê tối kih thuât ăm kuăn pơlê lăm krí dêi kơphế tro tiô tơdroăng’’.

‘’Thăm mơdêk ki hloh hlê rơkê ple\ng dêi mơngế ki pêi chiâk pêi deăng, kring vế tơniăn ăm kơphế tung pơla krí, têng, uâ mơdiê [ă rak ngăn klêi kơ’nâi krí’’ mê cho moi tung mâu hnoăng cheăng ki kal tung ‘’Tơkêa pêi vâ mơnhông pêt kơphế krá tơniăn kong pơlê Dak Lak troh hơnăm 2020 [ă pơkâ hnoăng cheăng pêi troh a hơnăm 2030 ah nếo’’ cho vâ thăm mơnhông kơvâ pêi pêt, tê mơdró kơphế Dak Lak châ mơnhông tiô túa krá le\m. Thăm mơdêk pêi lo liăn ngân [ă ‘mâi rơnêu tơdroăng rêh kâ ối ăm kuăn pơlê a thôn pơlê châ tơtêk hên tâ, pơkuâ ngăn tơniăn mâu tơmeăm khoăng ki ai xêh hlâu tung kong kế, ngo ngối, rak vế ngăn hyôh kong prâi [ă hbrâ mơdât [ă tơdroăng ki hyôh kong prâi hơ’leh.

Hương Lý chêh

Nhat Lisa tơplôu [ă tơbleăng