VOV4.Sêdang ­-Hên hơnăm hdrối mê hía nah, tơdroăng hnê hriâm a mâu hngêi trung a cheăm kơtiê xahpá Ia {ă, tơring Ia Grai, kong pơlê Gia Lai, cô Phan Thị Khánh, hnê tung hngêi trung râ má môi Nguyễn Viết Xuân hiăng kơdo mơ-eăm pêi cheăng kơhnâ vâ kâi tơkâ luâ xahpá, mơ-eăm rak mơngế hriâm, hlê rơkê tung hnê hriâm, tơdrêng amê, hnối to\ng kum rak ngăn ăm hok tro kơtiê hdroâng Jarai.

Mơhé, lâm pơklêp 4 – 5 hngêi trung a Nga Yo#, cheăm Ia Bă, tơring Ia Grai bu hriâm peăng kơxo, laga môi măng t^ng 2 roh peăng xê, cô yăo Phan Thị Khánh xuân ối to a lâm vâ hnê tơ’nôm ăm 13 ngế hok tro dêi tơná. Hok tro tung lâm pơrá cho mơngế Jarai, tơdroăng rêh ối dêi nôu pâ, rơpo\ng hngêi pá puât. Nôkố xuân dế cho rơnó krí kơphế, laga ôh tá ai o ki lâi pơtê hriâm tiô nôu pâ lăm a chiâk deăng môi tiah hdrối nah, mê đi đo ai mâ tro chôu, tu\m há.

Hok tro hdroâng kuăn ngo a Gia Lai, ki má lối a mâu pơlê hơngế hơngo, hmâ kơmêi, ôh tá chiâng tơpui Xuăn. Laga hngêi trung a Nga Yo#, mâu vâi o pơrá tơpui nâl Xuăn cho rơkê [a\ loi tơngah khât tung tơpui rêm hâi. Cô Khánh tối, vâ hnê hriâm châ tơ-[rê, cô yăo kơpong pá puât ôh tá xê thế rơkê, tơtro\ng ‘na tơdroăng hnê, mê thế chiâng ngế nho\ng o dêi hok tro [a\ rơpo\ng mâu vâi o:

‘’Pin pơtâng tối ăm vâi ‘na ki pơxúa tơdroăng lăm hriâm tu\m, vâ la ngiâ kuăn ‘ne\ng xông kân ôh tá chiâng tơdroăng cheăng kố mê pêi tơdroăng cheăng ki tá; pêi chiâk deăng mê tơbrêi tơbrêh. Ing mê, vâi ple\ng, vâi ăm dêi kuăn ‘ne\ng tơná lăm hriâm tu\m. {a\ hok tro hdroâng kuăn ngo, rêm hâi pin thế tơpui tơno [a\ vâi vâ ai tơdroăng ki achê pơla cô [a\ hok tro vâ hok tro tơku\m hriâm, tơmâng cô hnê hên tâ. Tâng gá kơmêi ôh tá khên tơnôu mê pin hôu gá mê gá xâu kô ôh tá vâ lăm hriâm xếo’’.

Cô yăo Phan Thị Khánh

Rơtế [a\ tơtro\ng tơdroăng cheăng, kơhnâ hnê tơ’nôm ăm hok tro, cô yăo Phan Thị Khánh xuân hâk vâ, rak ngăn tơdroăng rêh ối mâu vâi o. Apoăng hơnăm hriâm [a\ apoăng rơnó hngiú, cô Khánh pơtối mơhnhôk lâp lu tung cheăm, pak^ng tơring vâ ai hmân ếo tơtôu, kơxop mơ-éa chêh, loăng chêh, loăng rêk ăm hok tro. Mâu kơxuô tơmeăm ku\n, ai drêng kơxop mơ-éa hriâm, ai drêng ếo rơbông nếo, lơ rơxế mái vâ hok tro hngêi trung a Nga Yo# troh a hngêi trung kơdroh ki pá puât, pơrá djâ hiâm mơno dêi cô hâk vâ.

Cô Nguyễn Thị Hiệp, Kăn pơkuâ hngêi trung râ má môi Nguyễn Viết Xuân xuân rơrêk tung hiâm mơno drêng tối troh hiâm mơno dêi thái cô tung hngêi trung ăm mâu vâi o hok tro:

‘’Á lăm a hngêi trung hâi tơdrốu, kơ-êng cô lăm ulâi cô tối troh a pơlê, cô tối ‘’hiăng vâ troh hâi tơ’noăng, ai hok tro pơchuât tá hâi [ea\n, cô troh lăm hnê’’. Á tâ rơrêk tung hiâm mơno ‘nâng’’.

5 hơnăm mơ-eăm, rêh ối a kơpong ki pá puât, cô yăo Phan Thị Khánh ôh tá xê to mơnhông hên hok tro hdroâng kuăn ngo Jarai to lâm mê ối chôa ‘lâng kum kuăn pơlê a tíu kố mơjiâng tơdroăng hlê ple\ng nhuo#m tơdroăng hriâm dêi kuăn ‘ne\ng tơná.

Tâi tâng hok tro pơlê Nga Yo# cho mơngế Jarai hâk vâ hriâm

Ngoh Rơ Mah Hêm, pâ hok tro a pơlê Nga Yo# tối ăm ‘nâi:

‘’Cô pơchân nôu pâ pơchân hok tro hriâm i khât. Môi tiah rơpo\ng á ôh tá ăm kuăn pơtê hriâm ôh, ăm kuăn mơ-eăm hriâm, nôu pâ ăm hok tro hriâm troh tá tui lui’’.

Mâu tơdroăng mơ-eăm dêi cô Phan Thị Khánh hiăng châ mơnhên [a\ inâi tơ’noăng râ tơring [a\ râ kong pơlê, châ mâu nôu pâ hok tro tơdah pro nho\ng o tung rơpo\ng. Mâu tơdroăng veăng kum ôh tá pơ’lok [a\ mơ-eăm mê, xuân dế kum pro ăm le\m um méa cô yăo môi tiah ngế nôu, veăng kum [lêi trâng Tíu xiâm dêi kơvâ Hnê hriâm [a\ hnê mơjiâng kong pơlê Gia Lai tung mơdêk ki châ tơ-[rê tung hnê hriâm kơpong vâi krâ hdroâng kuăn ngo a pơlê cheăm.

Nguyễn Thảo chêh

A Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng