Hơnăm 2025, ôm hyô kong pơlê Quảng Ngãi tiô riân tơdah dâng 5,2 rơtuh ngế tơmối, tâk 38% tâng vâ pơchông ƀă hơnăm hdrối. Kơxô̆ liăn châ xo ing ôm hyô tiô riân cho 3.700 rơtal, châ xo liăn kong têa ê dâng 22 rơtuh USD, tâk 2,5 xôh. Tơdroăng kố ăm hlo ivá mơnhông tơƀrê khât dêi kơvâ ôm hyô kong pơlê, la xuân pơkâ mơ’no tơdroăng ki pơkâ thế ai mâu troăng hơlâ pơkâ nhên vâ mơnhông krá tơniăn tung hneăng la ngiâ.

Tung pơla hdrối kố nah, mâu tíu ôm hyô a cheăm Măng Deang (hdrối nah cho ối tung tơring Kon Plông, kong pơlê Kon Tum) tơ’mot hên tơmối ôm hyô troh, malối cho tung mâu rôh leh, hâi têt. Laga, kơxô̆ tơmối troh a Măng Deang xuân ối tiô rơnó, tá hâi troh tung plâ hơnăm.

Tiô nâ Y Trang, ngế ki pơkuâ Sóc’s House cheăm Măng Deang, mơjiâng Măng Deang kal pơkâ thế rak vế cho apoăng, tung mê tơdroăng ki rak vế lĕm môi tiah ton túa lĕm tro ƀă kong kế nhâ loăng têa cho tơdroăng pơkâ pêi đi đo. Kuăn mơngế châ mơnhên cho ngế ki kal tung pơla mơnhông; rêm ngế kuăn pơlê rế cho ngế ki rak vế túa lĕm rế cho “ngế ki teăng mâ ôm hyô”. Nâ Y Trang tối:

“Pêi troh lâi mê á tơmiât nhên troh mê. Măng Deang tâng rak châ tơdroăng ki hiăng ai hlâu kố. Kong kế lĕm krip kơdrŏm, hyôh kong prâi mê rơngiâp krúa lěm. Kuăn mơngế đi đo hmâ achê, têm rơpiât. Tơdroăng mơnhông mê cho kal mâu tơdroăng tơkêa ‘no liăn pro tơmeăm ki kân môi tiah tơraih tơƀai, troăng kân, kơpong hngêi ối pơtê ăm tơmối ki lĕm lơ kơpong tíu kong kế nhâ loăng ki hmâ rak ngăn ivá ki lĕm, mê xuân pro ăm kơpong tơnêi Măng Deang kro mơdrŏng mê hlối krá tơniăn ton”.

Maluâ tơkŭm hêm ki pơxúa ‘na kong kế, hyôh kong prâi ƀă tơnêi tơníu lĕm, la troăng prôk a Măng Deang tá dâi lĕm tơ’lêi. Mâu tơdroăng ki tê mơdró ôm hyô a Măng Deang tá hâi pêi châ tơdroăng púi vâ. Tơdroăng ki roê tơmeăm ối iâ, ki hên cho tơmeăm pêi lo ing chiâk deăng ƀă pơkeăng, ối kal hên mâu kế tơmeăm ki ê, tơdroăng ki xah hêi ƀă rak ngăn tơmối, malối cho mâu tơdroăng ki gum ăm vâi kơdrâi pro lĕm. Pôa Phạm Văn Thắng, Kăn hnê ngăn Vi ƀan cheăm Măng Deang, kong pơlê Quảng Ngãi ăm ‘nâi, xơpá kân má môi nôkố dêi Măng Deang, xuân cho troăng prôk:

“Kong pơlê Quảng Ngãi hiăng ai troăng hơlâ tơbleăng pro troăng kân 24 tung hơnăm 2026. Kố xuân cho mâu tơdroăng ki tro má môi vâ ôm hyô Măng Deang mơnhông. Pakĭng mê, mâu kế tơmeăm pro ki kân, kế tơmeăm ki xiâm a Măng Deang xuân kal châ tŏng gum dêi kong pơlê. Nôkố, kong pơlê xuân hiăng tơkŭm po krếo thế khu ki xo pro 3 tơdroăng tơkêa kơphô̆. 3 tơdroăng tơkêa kơphô̆ kố ai túa pơkâ lối 800 ha ƀă tâi tâng kơlo liăn ‘no pro dâng 26.000 rơtal. Drêng 3 tơdroăng tơkêa kơphô̆ kố pro klêi kô pro châ tơdroăng púi rơhêng vâ roê kế tơmeăm ƀă mâu tơdroăng ki ê”.

A Măng Deang xuân môi tiah mâu cheăm peăng mâ hâi Lu kong pơlê Quảng Ngãi, tơdroăng cheăng ôm hyô xuân ối cho tơdroăng ki vâi mơjiâng pro xêh, pro iâ, kŭn; mâu tíu tê mơdró, tíu ôm hyô ki hên xua kuăn pơlê ƀă khu mơdró kâ ki kŭn ‘no liăn pro. Tiô pôa Võ Trung Mạnh, Kăn pơkuâ ngăn Đảng cheăm Tu Mrông, tâng ôh ti ai hên liăn, mâu cheăm xơpá vâ châ pro klêi mâu tíu ôm hyô dế ai nôkố, tung pơla ki ai hlâu ‘na mơjiâng pro ôm hyô hmâ ƀă tơdroăng ki pêt pơkeăng, pêt kong loăng ƀă pêi chiâk dêi kơpong kố gá kân:

“Tu Mrông ƀă mâu tíu ôm hyô a kong pơlê Kon Tum ton mê xuân môi tiah cho mâu tíu ki pêi cheăng ki hên kơxô̆ liăn ‘no tŏng gum dêi kong pơlê gá iâ. Xua mê, pơkâ thế kong pơlê kal tơpui tơno nhên tâ nếo vâ pơkâ mơdêk ‘no liăn pêi cheăng, tŏng gum pro tơmeăm khoăng vâ mơnhông ôm hyô”.

Môi tung mâu tơdroăng ki pá kân dêi ôm hyô a Quảng Ngãi nôkố cho ôh tá ai troăng prôk, ôh ti ai hngêi kâ koi ối pơtê, tung pơla troăng klông ki tơdjêp troh tíu ôm hyô tá hâi ai. Vâ ăm ôm hyô mơnhông tơxâng ƀă ki ai hlâu, kong pơlê Quảng Ngãi mơnhên ki kal cho pêi pro klêi troăng hơlâ tŏng gum, lêi tah mâu tíu ki tơvâ ƀă pro ivá cheăng sap ing cheăm bêng.

Tung mê, kong pơlê rĕng pơkâ mâu troăng hơlâ tŏng gum, troăng hơlâ pơkâ xiâm, kơjo mơjiâng pro ôm hyô pơlê pơla tro ƀă tơdroăng ki rak vế túa lĕm tro ƀă tí tăng xúa tơƀrê mâu kong kế tơnêi tơníu ki lĕm. Jâ Phạm Thị Trung, Kăn pơkuâ Khu ngăn Túa lĕm tro, Tơ’noăng ivá ƀă Ôm hyô kong pơlê Quảng Ngãi ăm ‘nâi:

“Tung tơdroăng hiăng vâ tơkŭm po la ngiâ ah kô pơkâ tơdroăng tơkêa mơjiâng pro ôm hyô krá tơniăn dêi kong pơlê Quảng Ngãi klêi kơ’nâi ‘mot tơkŭm. Tơdroăng kố rế pơtó tơdroăng pơkâ dêi péa to kong pơlê Kon Tum ton ƀă Quảng Ngãi ton tung hneăng pơla hdrối nah, tơdrêng amê hlối mơnhên, ‘mâi pơhlêh ƀă ‘mot tơ’nôm mâu tơdroăng pơkâ pêi kân dêi Khu pơkuâ ngăn Đảng Quảng Ngãi ‘na mơjiâng pro ôm hyô tung la ngiâ”.

Kong pơlê Quảng Ngãi mơnhên, pêi pro tơrŭm krá tơniăn pơla kơpong peăng mâ hâi Lo ƀă peăng mâ hâi Lâ, mơjiâng pro ôm hyô têa kơxĭ tro ƀă ôm hyô tung kong, ôm hyô kong kế nhâ loăng, têa, ôm hyô túa lĕm tro pơlê pơla, ing mê rế hía rế pro ăm ôm hyô chiâng kơvâ cheăng kâ ki xiâm.