A rŏng ngo peăng mâ hâ Lâ pá hdroh dêi ngo A Man (ối tung cheăm Tuy An Đông, kong pơlê Dak Lak) ai môi kơpong tơnâp kiâ ki ton ƀă dâng 200 to tơnâp kiâ, châ tâp tung 1,5 ha tơnêi. Sap ing môi to tơnâp ki hiăng ton kố ngăn ngi ‘nâi hlo tá môi kơpong kuăn pơlê rêh ối hên kơdrâm ƀă kơpong tơbăng hlo tâi tâng chêng ngo A Man. Ngế ki hriăn ngăn ‘na tơdroăng ton nah ‘na túa lĕm tro cho pôa Nguyễn Danh Hạnh ăm ‘nâi:
"Drêng hriăn ngăn tơnêi kơpong kố, ngin hlo kố cho rŏng ngo peăng mâ hâi Lâ dêi ngo A Man, ngăn ngi ‘nâi môi kơpong tơbăng hlo lĕm krip ƀă peăng ‘na ngiâ ai môi to têa kroăng. Tíu ối kố sap ing a ‘ngêi lĕm dêi tơnêi, lơ ối khĕn cho tíu ki lĕm má môi, mê vâi nếo rah xo pro tíu ki tâp ‘mế”.
Kơpong tơnâp ki ton nah a ngo A Man ai 4 túa ki xiâm, cho tơnâp trối hmốu, tơnâp reăng sen, tơnâp mai rùa ƀă tơnâp kuâ hngêi. Ai mâu tơnâp ki ‘nâ xuân ối rak túa pro, túa lĕm tro la ki hên hiăng tro pơhlêh tiô hâi khế. Môi hlá mơ-éa dêi ngế ki hriăn plĕng mơngế Pơhlăng cho Anbert Laborde ai sap ing apoăng chal XX tối tiah kố, mâu tơnâp kiâ kiê̆u ngư̆a ƀă mâu tơnâp kiâ um ƀúp sen ai tơdjâk troh tơdroăng khôp Phop. Tung mê, tơnâp reăng sen cho tơnâi dêi khu tiô khôp Phop. Tơnâp um kiê̆u ngư̆a djâ vế ki pơxúa cho sêi djâ mơhúa ngế hlâ vêh troh a tíu ối tơniăn.
Mâu khu ki hriăn plĕng tối tiah kố, iâ hlái ai tơdroăng châ kal vâ ‘nâi ‘na ki pơxúa dêi mâu tơnâp kiâ ton nah A Man, mê cho tíu tâp, um dêi mâu tơnâp kiâ, tơnêi hmốu prêi pro ƀă mâu ngế ki châ tâp ‘mế, ai hơnăm ki lâi... Phŏ yăo sư, Tiê̆n sih Bùi Văn Liêm, cho phŏ pơkuâ Viê̆n Khảo cổ học Việt Nam tối ‘na mâu tơnâp kiâ ki hiăng ton kố:
"Khảo cổ học ngin khĕn kố cho túa tơnâp ki kâk. Túa tơnâp ki tơtro kố hmâ ton sap ing sap chal XVII troh chal XIX. Kố cho mâu kế tơmeăm ki lĕm kâk tối tơdroăng ki tâp ‘mế, túa lĕm tro ƀă malối cho tơdroăng rêh ối cheăng kâ, liăn ngân, túa lĕm tro, hiâm mơno, tung mê ai tá hiâm mơno dêi kuăn pơlê Việt a peăng tơdế tơnêi têa, Việt Nam”.
Tăng ‘nâi ‘na tơdroăng ton nah ‘na túa lĕm tro kơpong tơnêi kố ăm hlo: kơpong peăng hdroh têa kroăng Sông Cái tung môi rôh ki ton mê cho tíu xiâm pêi cheăng dêi kơpong tơnêi Phú Yên sap ing apoăng chal 17 troh mơ’nui chal 19. Tung pơla rôh nah, a kơpong kố hiăng ai môi rơxông kuăn mơngế ai tíu ối tung pơlê pơla; ngế ki tê mơdró, ngế cheăng pro ki rơkê. Vâi cho mâu ngế ki pro tơnâp kiâ ton nah kố a ngo A Man. Pôa Bùi Văn Liêm, Phŏ Yăo sư, Tiê̆n sih tối tiah kố cheăng hriăn ngăn kơpong tơnâp kiâ kô tơbleăng tối mâu tơdroăng ki kal ‘na tơdroăng ton nah, tơdroăng rêh ối cheăng kâ, túa lĕm tro liăn ngân, tung pơla tơrŭm ‘na túa lĕm tro dêi môi kơpong tơnêi.
"Ki hdrối tâ, pin athế hriăn ngăn tiô túa ki nhên tâ ‘na kơpong tơnâp kiâ kố, sap ing túa pơkâ, mâu tơnâp kiâ, kế tơmeăm pro tơnâp tá troh tơdroăng ki ai mâ chal nôkố dêi tơdroăng tí tăng ki rơdêi dêi kế tơmeăm túa lĕm tro”.
Viết bình luận